๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๙ น

ตำหนักปลายเนิน คลองเตย

วันที่ ๒๕ พฤศจิกายน ๒๔๗๙

พระยาอนุมานราชธน

หนังสือของท่าน ลงวันที่ ๒๔ เดือนนี้ ว่าด้วยคำต่าง ๆ ได้รับแล้ว

ตรากระทรวงพระคลังซึ่งทำเปนรูปนก Paradise นั้น ไม่ใช่ใครคือฉันเอง เมื่อคณะเสนาบดีวินิจฉัยลงแล้ว ว่าตรากระทรวงใดให้ทำเปนรูปอะไร จึงมอบหน้าที่ให้ฉันเขียน ตรากระทรวงใดก็ไม่มีติดขัด ไปติดขัดที่ตรานกวายุภักษ์ของกระทรวงพระคลัง ฉันไม่จะรู้เขียนเปนรูปอย่างไรถูก ตามที่คณะเสนาบดีกำหนดลงว่าให้ใช้ตรารูปนกวายุภักษ์นั้น ถือเอาหลักตราตำแหน่งพระยาราชภักดี ผู้มีหน้าที่เปนหัวหน้าทำการคลังมาแต่ก่อน ตรานกวายุภักษ์ประจำตำแหน่งพระยาราชภักดีฉันก็เคยเห็น เปนรูปนกแบบสัตว์หิมพาน เช่นเดียวกับรูปนกอินทรีย์ แล้วนึกถึงรูปที่เคยเห็นรูปเขียนเรื่องรามเกียรติ์ ที่ระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ที่นั่นเขาเขียนเปนรูปยักษ์ครึ่งตัวนกครึ่งตัว ผิดกันกับที่ปรากฎในตราตำแหน่งพระยาราชภักดีมาก ฉันไม่ลงใจเชื่อว่าถูกทั้งสองอย่าง อยากจะทำให้ถูก นึกไปก็ฝันว่าได้เห็นที่ไหน มีกล่าวถึงขนนกวายุภักษ์ปักพระมาลา หาแทบตายจึงไปพบในสำเนาร่างหมายท้ายพระราชวิจารณ์ เชื่อว่าถูกด้วยสมเหตุผลทุกประการ จึงได้เขียนรูปนกวายุภักษ์เปนรูปนกการเวก นำขึ้นเสนอพร้อมด้วยร่างหมายซึ่งกล่าวแล้วนั้น จึงได้รับอนุมัติแต่คณะเสนาบดี ให้ใช้เปนหลักสืบไป

ทัพ กับ ตั๊บ เปนลักษณที่ไม่ผิดกัน เขมร อ่าน ท เปน ต เชียงใหม่ก็เหมือนกัน เช่น อินทะ ก็อ่านว่า อินตะ เขมรอ่าน พ เปน ป เชียงใหม่ก็เหมือนกัน เช่น แสงเพง อ่านเปน แสงเปง แม้เราเองก็เลอะ เช่น พง กับ ป่ง ก็คำเดียวกัน เพราะฉะนั้นจะเขียน ทัพ หรือ ทับ ก็ไม่ผิดทั้งสองอย่าง คำ ทัพ ทับ ใช้ไปได้สองทาง เปนกองทหารก็ได้ เปนที่อยู่ก็ได้ เหตุใดจึงแปล ทับ ว่าที่อยู่ เหตุด้วยเห็นคำ ทับกวาง กวางเปนสัตวเดียรฉานปลูกเรือนไม่ได้ จึงแปลได้แต่ว่าที่อยู่ ทับตะโก ก็เหมือนกัน ต้องแปลว่าที่อยู่เสือ (พระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงทรงทราบมาว่าเปนภาษาเกรี่ยง เกรี่ยง เรียกเสือว่า ตะโก๊ะ) เพราะฉะนั้นถ้าจะยักเขียนเสียเปนสองอย่าง กองทหาร เขียน ทัพ ที่อยู่ เขียน ทับ จะเปนที่หมายเข้าใจได้ดีขึ้น ท่านจะเห็นเปนอย่างไร กะท่อม กะตอบ และอะไรอื่น ๆ นั้น จะเกี่ยวหรือไม่เกี่ยวก็ปล่อยไปตามเรื่อง

สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์

 

สนับสนุนโดย กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ ที่นี่ค่ะ