ตอนที่ ๕๖ หัสไชยตีด่านเมืองลังกา

๏ จะกลับกล่าวเสาวคนธ์วิมลสมรสุดสาครขัตติยาอัชฌาสัย
คอยรอรั้งฟังข่าวสองท้าวไทพอเรือใช้กลับมาทูลอาการ
ว่าฝรั่งลังกาชื่อวายุพัฒน์กับชื่อหัสกันหนุ่มคุมทหาร
ข้ามมหาสาครมารอนราญจุดเผาบ้านเมืองไหม้ฆ่าไพร่พล
พังภูเขาเอาเพชรเเก้วเก็จได้จับพวกไพร่ชายหญิงไปสิงหล
พระภูวนาถราษฎรได้ร้อนรนทุกตำบลบุรีไม่มีสบาย
นางเสาวคนธ์อ้นอั้นให้ตันจิตยิ่งซ้ำผิดเพิ่มทวีเพราะหนีหาย
แค้นฝรั่งดังอุระจะทลายพระพี่ชายช่วยว่าอย่าช้าที
เกณฑ์โยธาวาหุโลมเข้าสมทบยกไปรบลังกาเถิดมารศรี
ได้แก้แค้นแทนที่มาเผาธานีนางเห็นดีได้คิดแข็งจิตใจ
จึงจัดแจงแต่งคำทำหนังสือให้ทูตถือขึ้นไปแจ้งแถลงไข
ฝ่ายอุปราชมาตยาเสนาในนำเข้าไปทูลตามเนื้อความมี ฯ
๏ เจ้าวาโหมโสมนัสจบหัตถ์รับเป็นคำนับนับถือพระฤๅษี
แล้วให้อ่านสารว่าพระอัคนีพบพระพี่มาแถลงให้แจ้งการ
ว่าลังกาฝรั่งทำบังอาจมารบราชนิเวศน์ประเทศสถาน
พระบิตุราชมาตุรงค์ทั้งวงศ์วานร้อนรำคาญเคืองแค้นทั้งแดนไตร
จะสึกออกบอกโยมวาโหมด้วยยกไปช่วยปราบปรามตามวิสัย
ทั้งสองเมืองเบื้องหน้าได้มาไปเป็นมิตรไมตรีกันไม่ฉันทา ฯ
๏ ฝ่ายวาโหมโสมนัสตรัสประภาษสั่งอำมาตย์มูลนายทั้งซ้ายขวา
พระอัคนีนี้เราคิดเหมือนบิดาจะอาสาซื่อตรงต่อทรงธรรม์
จงเร่งรัดจัดพหลพลทหารที่รอนราญเรี่ยวแรงเข้มแข็งขัน
สักห้าหมื่นยืนยงคงกระพันทัพหน้านั้นน้องเราเจ้าโอรส
กับเรือใช้ใหญ่น้อยสักร้อยเศษไปปราบประเทศลังกาให้ปรากฏ
เสนาฟังพรั่งพร้อมน้อมประณตมารีบจดหมายเวรกะเกณฑ์พล
เป็นโยธาห้าหมื่นถือปืนดาบศรกำซาบสู้ศึกได้ฝึกฝน
ใส่หมวกศีรษะกระตั้วทุกตัวคนสาวนเสื้อขนสกุณีขี่ลีลา
เจ้าวาโหมโซมสนานสำราญรื่นสุคนธรสสดชื่นรื่นนาสา
ทรงเสื้อเหลืองเครื่องสำหรับประดับประดาพระมาลางามล้ำทำด้วยทอง
แล้วถือหอกออกมาตรวจตราทัพครั้นเสร็จสรรพทรงระมาดผาดผยอง
ยกพลออกนอกเมืองเดินเนืองนองเสียงฆ้องกลองก้องลั่นสนั่นไป
ตัดทางตรงลงด่านชานสมุทรประทับหยุดอยู่พลับพลาที่อาศัย
นางเสาวคนธ์อ้นอั้นตันฤทัยต้องแข็งใจจัดแจงแต่งกายา
เหมือนอย่างพราหมณ์งามพริ้มพระยิ้มเยื้อนนางอิดเอื้อนอายองค์พระเชษฐา
แข็งพระทัยให้พระพี่นำลีลาออกบัลลังก์นั่งหน้าพลับพลาชัย
สั่งให้หาวาโหมมาก้มกราบเห็นสุภาพพจนาโปรดปราศรัย
เราลาพรตปลดเปลื้องซึ่งเครื่องไตรด้วยจะไปรบฝรั่งเมืองลังกา
พระองค์นี้พี่เราจงเคารพเลิศลบลือฤทธิ์ทุกทิศา
เป็นแม่ทัพรับสั่งฟังบัญชาพึ่งพระเดชเชษฐาข้างหน้าไป ฯ
๏ เจ้าวาโหมโสมนัสไม่ขัดข้องประสานสองหัตถ์ประนมบังคมไหว้
หน่อกษัตริย์ตรัสช่วยอำนวยชัยแล้วปราศรัยสนทนาประสาชาย
แกล้งชวนชอบปลอบประโลมวาโหมน้อยให้เรียบร้อยรักใคร่เหมือนใจหมาย
แล้วว่าเช้าเราจะยกพลนิกายให้ไพร่นายลงประจำลำนาวา ฯ
๏ วาโหมฟังบังคมประนมหัตถ์มารีบจัดพลนิกายทั้งซ้ายขวา
ลงเรือรบครบอาวุธยุทธนาลำละห้าร้อยถ้วนกระบวนทัพ
เจ้าโอรสคุมทหารด่านปากน้ำสิบห้าลำลำละร้อยลอยสลับ
ล้วนเรือตระเวนเจนจบเคยรบรับเป็นกองทัพนำหน้าเจ้าวาหุโลม ฯ
๏ ฝ่ายพระหน่อบพิตรอดิศรสุดสาครเสาวคนธ์วิมลโฉม
ครั้นอุทัยไขสว่างนภางค์โพยมทรงชโลมสายสหัสนที
แล้วแต่งองค์ทรงเครื่องเรืองระยับเพชรประดับดวงจำรัสรัศมี
ครั้นสรรพเสร็จเสด็จมาฝั่งวารีพอฤกษ์ดีตีฆ้องก้องโกลา
พระลงลำกำปั่นโห่ลั่นเลื่อนให้คลาเคลื่อนพลนิกายทั้งซ้ายขวา
ต่างวางเล็มเข็มตั้งตรงลังกาแล้วรีบใช้ใบมาในสาคร ฯ
๏ จะกล่าวพระหัสไชยฤทัยระทดโศกกำสรดสุดเสียดายสายสมร
มาอยู่วังดังอยู่ในกองไฟฟอนจะนั่งนอนร้อนรนกระวนกระวาย
คิดถึงน้องสององค์ที่จงรักจนจวนจักได้สมอารมณ์หมาย
มาจำใจไกลแดนแสนเสียดายมิได้วายหวั่นสะอื้นทุกคืนวัน
พอกองนอกบอกเรื่องเมืองผลึกว่าข้าศึกตีได้ไอศวรรย์
อันองค์พระมเหสีบุตรีนั้นฝรั่งมันจับไปขังไว้ลังกา ฯ
๏ พระทราบข่าวผ่าวร้อนอาวรณ์สวาทเหมือนแขนขาดจากกายทั้งซ้ายขวา
อั้นอารมณ์ลมจับวับวิญญาณ์พวกเสนานวดฟั้นค่อยบรรเทา
จึงทูลองค์ทรงฤทธิ์บิตุราชลูกเป็นชาติเชื้อชายคิดอายเขา
จะนิ่งให้อ้ายศัตรูมาดูเบาเหมือนหนึ่งเรารับแพ้ไม่แก้แค้น
ลูกขอลาพาทหารไปราญรบฟันให้ศพซ้อนซับลงนับแสน
จึงจะได้ไว้ยศได้ทดแทนถ้ามาตรแม้นเพลี่ยงพลั้งพวกลังกา
จงห้ำหั่นบั่นศีรษะข้าพระบาทให้สิ้นชาติชีวังสิ้นสังขาร์
ขอพระองค์ทรงพระกรุณาให้ลูกยายกไปปราบไพรี ฯ
๏ พระจอมวังฟังบุตรสุดสวาทเห็นองอาจออกศึกไม่นึกหนี
จึงว่าพ่อก็ไม่ห้ามแล้วตามทีจะไปตีแต่ว่าเจ้าอย่าเบาความ
จงคอยรับทัพผลึกรมจักรให้ถึงพรักพร้อมพรั่งกันทั้งสาม
อย่าประมาทอาจองในสงครามแม้คิดความขัดขวางเป็นอย่างไร
จงหยุดทัพยับยั้งบอกหนังสือให้ทูตถือมาแจ้งแถลงไข
ไว้ธุระบิดรไม่นอนใจจะยกไปไล่ล้างให้วางวาย
แล้วตรัสช่วยอวยพรถาวรสวัสดิ์ให้ปราบศัตรูได้ดังใจหมาย
สวัสดีมีชัยทั้งไพร่นายอันตรายราคีอย่าบีฑา ฯ
๏ โอรสฟังบังคมบรมนาถพร้อมอำมาตย์มูลนายทั้งซ้ายขวา
ต่างรีบรัดจัดพหลพลโยธาเป็นเรือห้าร้อยถ้วนกระบวนทัพ
คนประจำลำละร้อยลอยสล้างมีขุนนางนายหมวดตรวจกำกับ
ปีกซ้ายขวาหน้าหลังแลคั่งคับเรือสำหรับรองทรงใส่ธงทอง
ที่นั่งครุฑบุษบกกระหนกกระหนาบเป็นนกคาบเครือวัลย์ผันผยอง
ทั้งใบดาดตาดเหลืองดูเรืองรองเป็นแถวถ่องเทียบท่าในสาชล ฯ
๏ ฝ่ายพระหน่อนฤเบศร์เกศกษัตริย์สรงสหัสธาราดั่งห่าฝน
น้ำหอมฟุ้งปรุงประพระสุคนธ์ทรงเครื่องต้นแต่ล้วนแก้วพรายแพรวพรรณ
ครั้นสรรพเสร็จเสด็จเดินนางเชิญเครื่องตามแน่นเนื่องเยื้องย่างดังนางสวรรค์
ลงเรือครุฑหยุดนั่งบัลลังก์สุวรรณได้ฤกษ์ลั่นฆ้องโห่เป็นโกลา
ประโคมฆ้องกลองแตรเซ็งแซ่เสียงออกเรือเรียงลำรายทั้งซ้ายขวา
ได้ลมส่งธงปลิวละลิ่วมาชาวพาราชื่นช่วยอำนวยพร
พอออกจากปากน้ำรายกำปั่นเป็นดั้งกันเกณฑ์แห่แลสลอน
ทั้งซ้ายขวาหน้าหลังเหมือนมังกรเป็นเจ็ดตอนแล่นตามกันหลามไป ฯ
๏ สงสารหน่อวรนาถราชโอรสโศกกำสรดเศร้าหมองไม่ผ่องใส
เสียดายน้องสองสุดาเหลืออาลัยสายสุดใจจากวังไปลังกา
ต้องกักขังครั้งนี้เจ้าพี่เอ๋ยจะแลเลยลับเนตรของเชษฐา
จะทุกข์ร้อนนอนสะอื้นกลืนน้ำตาทุกเวลาแลเหลียวจะเปลี่ยวใจ
ทั้งสงสารมารดรจะร้อนจิตจะสุดคิดแค้นน่าเลือดตาไหล
จะซูบผอมตรอมตรมระทมฤทัยการลำบากยากไร้พระไม่เคย
โอ้ป่านนี้พี่น้องจะตรองตรึกจะรำลึกถึงพี่เเล้วแก้วพี่เอ๋ย
เป็นเคราะห์กรรมทำไว้ฉันใดเลยจะชวดเชยเช้าค่ำระกำตรอม
สงสารนุชบุตรีเคยมีสุขถึงยามทุกข์พระรูปจะซูบผอม
ต้องลมแดดแผดส่องจะหมองมอมจะหายหอมเหือดสิ้นกลิ่นสุคนธ์
พี่อุส่าห์มาตามข้ามสมุทรยังไม่สุดสายทะเลระเหระหน
พอถึงฝั่งลังกาจะพาพลขึ้นรบจนจะได้น้องสองสุดา
แม้มิได้ไม่กลับกองทัพแล้วไม่ละแก้วนัยน์เนตรของเชษฐา
ถึงยงยุทธ์สุดคิดสิ้นฤทธาเกาะลังกานั้นเหมือนกับเรือนตาย
แต่ครวญคร่ำรำลึกสะอึกสะอื้นจะข่มขืนหักรักหักไม่หาย
ดูเวหาว่าเดชะขอพระพายช่วยส่งท้ายไปให้ถึงเหมือนหนึ่งนึก
ด้วยรุ่นหนุ่มคลุ้มคลั่งกำลังเคราะห์เหมือนจะเหาะข้ามน้ำไปทำศึก
ไม่เข้าคุ้งมุ่งหมายออกสายลึกเสียงสะทึกสะท้านคลื่นทุกคืนวัน ฯ
๏ เข้าแว่นแคว้นแดนลังกาเห็นฝรั่งตระเวนระวังจังหวัดสกัดกั้น
ไม่รอรั้งสั่งให้รุกรบบุกบันยิงกำปั่นปืนปึงตูมตึงตัง
เรือลังกาห้าสิบพวกถีบด่านยิงตอบต้านแต่ว่าน้อยต้องถอยหลัง
กองทัพไล่ไม่ละยิงประดังถูกฝรั่งเรือทลายล้มตายยับ
ฝ่ายพวกพ้องกองลังกาเรือห้าร้อยที่ตั้งคอยรายทางสล้างสลับ
รุมระดมสมทบออกรบรับยิงกองทัพรับปืนเสียงครื้นครึก
พวกหน่อไทไล่ปะทะตีกระทบเร่งให้รบรัวกลองเสียงก้องกึก
ไม่ย่อท้อต่อต้านต่างหาญฮึกอึกทึกถึงกันฟาดฟันแทง
พวกกองทัพรับรบรู้หลบเลี่ยงพอเรือเคียงขึ้นกำปั่นล้วนขันแข็ง
ฝรั่งรันฟันฟาดพลิกพลาดแพลงพวกทัพแทงถูกตายลงก่ายกัน
กองลังกาฝรั่งหนุนหลังรบเรือกระทบทิ่มแทงด้วยแข็งขัน
พวกการะเวกเอกกะระโถมฉะฟันปีนกำปั่นรบรุกไล่คลุกคลี
ฝรั่งตายนายไพร่ที่ไม่ม้วยบ้างเจ็บป่วยบอบช้ำโจนน้ำหนี
พวกกองทัพจับได้เรือไพรีสองร้อยยี่สิบลำพอค่ำพลบ ฯ
๏ พระหน่อนาถฆาตกลองหยุดกองทัพต่างตีรับเรียกกันเข้าบรรจบ
ทอดสมอรอรั้งตั้งสมทบตามขนบนาคราชไม่คลาดคลา
ที่ได้เรือเสื้อหมวกพวกฝรั่งเสบียงทั้งเครื่องรบครบปืนผา
พอลมเข้าเผาปล่อยให้ลอยมาพายุพาลมประดังเข้าฝั่งชล ฯ
๏ ฝ่ายฝรั่งยังเหลือพวกเรือรบต่างหลีกหลบล่าทัพถอยสับสน
กองกำปั่นชั้นในหนีไฟพ้นทั้งพวกพลบนบกตื่นตกใจ
ประจุปืนยืนรายทุกค่ายตั้งออกคับคั่งคอยรบจุดคบไสว
ทุกหมู่หมวดตรวจพลสกลไกรทั้งนายไพร่พรั่งพร้อมป้อมเสมา
ด้วยมืดมัวกลัวศึกจะฮึกโหมเข้ารุกโรมเรียงยืนจ้องปืนผา
ฝ่ายองค์พระมังคลาวลายุดากับทั้งวายุพัฒน์เจ้าหัสกัน
ต่างรู้ว่าข้าศึกมาฮึกหาญตีเรือด่านแตกเหมือนเสียเขื่อนขัณฑ์
ให้หอคอยปล่อยปืนกะปิตันยิงกำปั่นเชื้อไฟเสียให้ยับ
แต่ละลูกถูกกระจายทลายล่มลำเรือจมน้ำไปเปลวไฟดับ
เกณฑ์กำปั่นกันฝั่งออกตั้งรับอย่าให้ทัพรุกมาในราตรี ฯ
๏ ฝ่ายหน่อท้าวเจ้าพาราการะเวกปรึกษาเอกอำมาตย์ชื่อราชสีห์
เรารั้งรอต่อพอรุ่งขึ้นพรุ่งนี้ยกเข้าตีเมืองจะเห็นเป็นอย่างไร ฯ
๏ ฝ่ายมหาเสนาปรีชาหาญจึงทัดทานทูลห้ามตามวิสัย
เราหักด่านวันนี้ก็มีชัยทั้งนายไพร่พลนิกรอ่อนกำลัง
ทั้งลมเข้าเราจะยกขึ้นบกนั้นถ้าแม้มันโอบอ้อมออกล้อมหลัง
ระดมปืนฟืนไฟใส่ประดังจะเสียเรือเหลือกำลังระวังภัย
จงรออยู่ดูทีไพรีก่อนจะแข็งอ่อนผ่อนปรนเล่ห์กลไฉน
เห็นชนะจะได้รุกบุกเข้าไปตีเมืองใหม่ไล่ล้างให้วางวาย ฯ
๏ หน่อกษัตริย์ตรัสตอบว่าชอบอยู่ท่านรอบรู้ราชการประมาณหมาย
แล้วสั่งให้ไพร่พหลพลนิกายทั้งตัวนายนั่งนอนผ่อนผลัดกัน
แต่พระองค์ทรงนั่งบัลลังก์อาสน์ไม่ไสยาสน์ยามวิโยคเฝ้าโศกศัลย์
คิดถึงสองน้องน้อยสร้อยสุวรรณกับทั้งจันทร์สุดาจะอาวรณ์
อ้ายฝรั่งขังไว้แม้ไม่รบไหนจะพบน้องหญิงมิ่งสมร
แต่นิ่งนึกตรึกการจะราญรอนจนทินกรรุ่งรางสว่างวัน ฯ
๏ ฝ่ายองค์พระมังคลาพวกฝรั่งอยู่พร้อมพรั่งพวกพหลพลขันธ์
เห็นกองทัพคับคั่งเรือดั้งกันดูเรียงรันราวกับนาคปากหางมี
พินิจดูรู้ว่าพวกการะเวกทหารเอกองอาจดังราชสีห์
จึงปรึกษาฝรั่งว่าครั้งนี้พวกไพรีรบสันทัดล้วนจัดเจน
จะฆ่าฟันกันตายเสียดายเหลือมันเหมือนเกลือแกลบจะรุมแลกพุมเสน
จะคิดให้ไพร่นายตายระเนนแล้วสั่งเกณฑ์กลศึกเหมือนตรึกตรา
ให้วายุพัฒน์ลัดล่องเรือสองร้อยรีบไปคอยปิดทางอยู่ข้างขวา
เจ้าหัสกันนั้นกำกับทัพโยธาสองร้อยห้าสิบถ้วนกระบวนรบ
ไปปิดทางข้างซ้ายสายสมุทรคอยยั้งหยุดอยู่ให้เรียบเงียบสงบ
เรือกองกลางข้างละร้อยคอยสมทบออกรุกรบล่อให้ไล่ประดัง
เห็นจวนใกล้ได้ทีเรือสี่ร้อยสองข้างคอยโอบอ้อมออกล้อมหลัง
ยิงปืนใหญ่ไฟจุดอย่าหยุดยั้งเผาเสียทั้งกองทัพให้ยับเยิน ฯ
๏ ฝ่ายอำมาตย์มาตยานัดดาน้องเห็นดีพร้องพร้อมกันสรรเสริญ
พระทรงยศทศธรรมจะจำเริญเทพเชิญมาเป็นเจ้าชาวลังกา
แล้วจัดแจงแต่งทัพตามรับสั่งค่อยเลียบฝั่งแฝงไปทั้งซ้ายขวา
ฝ่ายองค์พระวลายุดานุชาคอยรักษาฟากฝั่งพร้อมพรั่งกัน
แม้ไพรีหนีตายขึ้นชายหาดยิงปืนสาดซ้ำฆ่าให้อาสัญ
ฝ่ายกองกลางฟางหญ้าผ้าน้ำมันตระเตรียมกันครบทั่วทุกตัวคน ฯ
๏ พอฤกษ์ดีตีฆ้องเรือสองร้อยออกเรียงลอยแล่นสล้างไปกลางหน
เห็นกองทัพคับคั่งที่วังวนให้ไพร่พลร้องถามตามอุบาย
เหวยพวกโจรปล้นเรือเชื้อสลัดกูจะตัดเอาศีรษะไปถวาย
มาตีด่านชานสมุทรประทุษร้ายใครเป็นนายโจรมาพูดจากัน
แม้ไม่ถือดื้อดุลุแก่โทษจะปล่อยโปรดเสียไม่ฆ่าให้อาสัญ
มิฟังว่าถ้าแม้มึงดึงดื้อดันจะห้ำหั่นฟันศีรษะเสียบประจาน ฯ
๏ พวกนายกองร้องว่าเหวยฝรั่งอวดอหังการ์เกเรเดรฉาน
เจ้านายมึงซึ่งเป็นโจรจัณฑาลพาลเที่ยวรุกรานร้ายกาจชั่วชาตินัก
พระปิ่นเกล้าเจ้าพาราการะเวกให้องค์เอกโอรสทรงยศศักดิ์
มาผลาญเผ่าเหล่ากออ้ายทรลักษณ์ให้สิ้นพรรคพวกฝรั่งเกาะลังกา
พวกของมึงถึงที่วันนี้แล้วไม่คลาดแคล้วคมดาบด้วยบาปหนา
เร่งนบนอบหมอบกรานคลานเข้ามาให้กูฆ่าโคตรขโมยเสียโดยดี ฯ
๏ พวกลังกาว่าอุแหม่กูแลแปลกอ้ายพราหมณ์แขกกะละหนากะลาสี
พวกการะเวกเลกเชลยกูเคยตีมาก็ดีแล้วจะได้ไว้ใช้การ
อันพวกพ้องของมึงเหมือนหนึ่งบ่าวใช้ต้มเหล้าสีเสบียงเลี้ยงทหาร
ยังฮึกฮักหักโหมมาโรมราญเหมือนฝูงฟานจะเป็นภักษ์พยัคฆา ฯ
๏ พระหัสไชยได้ฟังก็คั่งแค้นจะตอบแทนทำศึกจึงปรึกษา
เห็นสมจิตคิดคะเนเถิดเสนาเรือมันมาสองร้อยน้อยกว่าเรา
เข้ารุกโรมโหมหักเสียพักนี้ระดมตีเมืองใหม่เอาไฟเผา
แม้ละไว้อ้ายศัตรูจะดูเบาเห็นลมเข้าเราจะได้ด้วยง่ายดาย ฯ
๏ ฝ่ายเสนาว่ามันน้อยมาลอยล้อจะแกล้งล่อให้เราไล่เหมือนใจหมาย
จะรบรุมซุ่มพลกลอุบายแบ่งแต่นายกองสู้ดูกำลัง
ขอพระองค์จงกำกับเรือทัพใหญ่เผื่อพวกไพรีจะยกออกวกหลัง
จึงแยกรับทัพละร้อยคอยระวังแม้ฝรั่งไม่อุบายออกรายรบ
ดูกองหน้าถ้าแม้ยกขึ้นบกได้จะจุดไฟเป็นสำคัญให้ควันกลบ
ขอพระองค์จงระดมเข้าสมทบขึ้นรุมรบไพรีให้มีชัย ฯ
๏ พระเห็นชอบตอบว่าปัญญาลึกคาดข้าศึกสุดดีจะมีไหน
ท่านคุมทัพสัประยุทธ์ขึ้นจุดไฟข้างหลังไว้เป็นธุระจะระวัง ฯ
๏ ฝ่ายนายรองกองละร้อยออกถอยรบฝรั่งหลบเลี่ยงคอยจะถอยหลัง
ต่างตอบปืนครื้นครั่นสนั่นดังเสียงตึงตังแตกทะลุปุปะไป
พวกหน่อนาถอาจอุกไล่รุกรบฝรั่งหลบหลีกเลี่ยงไม่เคียงใกล้
ที่คลื่นโยนโดนฟัดพวกหัสไชยโดดขึ้นไล่แทงฟันรุมรันรบ
พวกฝรั่งลังกาแกล้งล่าล่อไม่อาจรอเรือเคียงหลีกเลี่ยงหลบ
พวกหน่อไทได้ทีตีกระทบเข้ารุมรบเรือฝรั่งถอยหลังรับ
พระหัสไชยได้ช่องยกกองหลวงเรือทั้งปวงสามร้อยลอยสลับ
ชุลมุนหนุนหลังเข้าคั่งคับฝรั่งกลับแล่นหลีกชักปีกกา
วายุพัฒน์หัสกันกำปั่นรบเลี้ยวตลบล้อมรายรอบซ้ายขวา
ระดมปืนครื้นครั่นเป็นสัญญายิ่งลมกล้ากลัดกลุ้มเข้ารุมรบ
พวกโยธาการะเวกเอกอำมาตย์ล้วนองอาจต่อตีไม่หนีหลบ
ฝรั่งยิ่งยิงระดมเข้าสมทบทิ้งเพลิงคบไปแต่ไกลไม่ใกล้ชิด
พวกกองทัพดับไฟมิได้หยุดมันซ้ำจุดเพลิงพลามลุกลามติด
จะแก้ไขไม่หยุดยิ่งสุดคิดต่างจนจิตโจนลงในคงคา
พวกนายกองร้องว่าเรารีบเข้าฝั่งต่างคับคั่งขึ้นตลิ่งวิ่งถลา
ฝ่ายพวกพลบนฝั่งชาวลังกาสกัดหน้าฆ่าฟันให้บรรลัย ฯ
๏ พระหน่อนาถอาจองขึ้นทรงสิงห์ขึ้นตลิ่งเหลือตายทั้งนายไพร่
คอยรอราท่าพลสกลไกรที่ขึ้นได้ไม่ตายเป็นหลายพัน
ที่เรือเสียเรี่ยรายขึ้นชายหาดยังเกลื่อนกลาดวิ่งเวียนวนเหียนหัน
พอโพล้เพล้เวลาจะสายัณห์เที่ยวหากันขวักไขว่ทั้งไพร่นาย
บ้างถือล้วนทวนธนูคู่ชีวิตหอกดาบติดตัวไว้มิให้หาย
วิ่งหาเพื่อนเกลื่อนกลาดบนหาดทรายบ้างพบนายพบไพร่ดีใจจริง ฯ
๏ พระหัสไชยใจหนุ่มยังชุ่มชื่นอุส่าห์ยืนอยู่ริมฝั่งบนหลังสิงห์
คอยทั้งหลายนายไพร่มิได้ทิ้งยิ่งดึกยิ่งมากมาปรึกษากัน
จะรบแก้แต่ว่ายังกำลังอ่อนต่างหยุดยั้งนั่งนอนคิดผ่อนผัน
ฝ่ายข้าเฝ้าเหล่าฝรั่งริมฝั่งนั้นคอยป้องกันกองทัพจะจับเป็น
ด้วยพลบค่ำกำลังควันยังกลุ้มดูมืดคลุ้มทั่วไปมิได้เห็น
ไว้วันรุ่งพรุ่งนี้ถึงหนีเร้นคงจับได้ใช้เล่นเป็นเชลย
แล้วสูบฝิ่นกินแหล้าทั้งบ่าวไพร่ประมาทใจไม่ระวังนอนนั่งเฉย
สูบกัญชามาระกู่อยู่เหมือนเคยต่างคนเลยหลับนอนผ่อนสำราญ ฯ
๏ ฝ่ายกษัตริย์หัสไชยยังใจชื้นจนกลางคืนคอยคุมชุมนุมทหาร
ให้นับได้ไพร่นายเหลือวายปราณมากประมาณสามหมื่นยิ่งชื่นใจ
สังเกตดูผู้คนที่บนฝั่งพวกฝรั่งเงียบระงับนอนหลับใหล
กำดัดดึกปรึกษาเสนาในเราก็ไม่มีเสบียงจะเลี้ยงพล
จะรบพุ่งรุ่งเช้าข้างเขามากเราอดอยากสารพัดจะขัดสน
วันนี้ดึกศึกหลับเราขับพลขึ้นตีปล้นอ้ายฝรั่งรบสั่งลำ ฯ
๏ พวกเสนาว่าเห็นได้ชัยชนะเดชะบุญคุณพระจะอุปถัมภ์
แล้วสั่งไพร่ใหญ่น้อยให้คอยจำผ้าเปียกน้ำโพกหัวทุกตัวคน
จัดพวกพ้องกองละพันสำคัญรบรู้หลีกหลบล้างศึกเคยฝึกฝน
ค่อยแฝงฝั่งบังไฟทั้งไพร่พลลอบขึ้นบนบกได้เหมือนใจนึก
เห็นฝรั่งยังหลับอยู่นับหมื่นเก็บหอกปืนเสื้อผ้าพวกข้าศึก
กินเหล้าข้าวคาวหวานยิ่งหาญฮึกต่างคนนึกแค้นใจพวกไพรี
เที่ยวห้ำหั่นฟันฟาดเสียงฉาดฉับบ้างคอพับหัวกระเด็นตายเป็นผี
บ้างทิ่มแทงแกว่งขวานผลาญชีวีลอบฆ่าตีตายดื่นนับหมื่นพัน
ที่รู้สึกคึกคักแล้วผลักเพื่อนเห็นตายเกลื่อนกลับกลัววิ่งตัวสั่น
สะดุดศพทบทับประกับกันทหารฟันเจ็บป่วยบ้างม้วยมุด
บ้างร้องว่าข้าศึกสะอึกวิ่งหกล้มกลิ้งวิ่งปะทะอุตลุด
พวกหน่อไทได้ทีตามตีรุดเอาเพลิงจุดเรือนโรงขึ้นโพลงควัน
ฝรั่งตื่นครื้นครึกข้าศึกไล่ต่างหลงใหลตลบเวียนวิ่งเหียนหัน
พระมังคลากับวลายุดานั้นวายุพัฒน์หัสกันอยู่ชั้นใน
เสียงครึกครื้นขึ้นเชิงเทินเนินหน้าที่เรียกมนตรีตรวจกันเสียงหวั่นไหว
หอรบป้อมพร้อมพรั่งระวังภัยเห็นเพลิงไหม้ไพรีเข้าตีพล
ให้ยิงปืนครื้นครั่นกันข้าศึกเสียงก้องกึกโกลาดังห่าฝน
หน่อกษัตริย์หัสไชยเร่งไล่พลขึ้นปีนปล้นชิงค่ายชายชลา
เหล่าทหารราญรบไม่หลบเลี่ยงเข้าพร้อมเพรียงไพร่นายหนุนซ้ายขวา
ทั้งสองข้างต่างตายวายชีวาจนเวลารุ่งรางสว่างวัน ฯ
๏ ฝ่ายองค์พระมังคลาตรวจหน้าที่เห็นไพรีเรี่ยวแรงเข้มแข็งขัน
ให้นัดดากับวลายุดานั้นออกช่วยกันไล่ไพร่รบไพรี ฯ
๏ ฝ่ายโยธาการะเวกเอกอำมาตย์เผ่นพิฆาตข้าศึกไม่นึกหนี
ต่างต่อแย้งแทงฟันประจัญตีได้ท่วงทีโถมไล่พวกไพร่พล
พวกฝรั่งพรั่งพร้อมล้อมสกัดต่างพุ่งซัดศัสตราดังห่าฝน
พระหัสไชยไสสิงห์วิ่งเวียนวนเห็นนายพลเผ่นโผนโจนทะยาน
แกว่งพระขรรค์ฟันวลาวายุพัฒน์ต่างรับรองป้องปัดประหัตประหาร
ทั้งหัสกันหันเหซวนเซซานต่างลนลานหลบปนพลไกร
พวกโยธาฝรั่งออกคั่งคับช่วยรบรับโรมรันเสียงหวั่นไหว
เข้าหุ้มห้อมล้อมพระหัสไชยขับสิงห์ไล่ไพร่พลัดกระจัดกระจาย ฯ
๏ จะกล่าวกลับทัพสุดสาครรีบถึงทวีปลังกาเวลาสาย
เห็นเพลิงไหม้ไฟกรุ่นดูวุ่นวายเรือทลายล่มลอยล้วนรอยไฟ
พวกโยธาการะเวกที่ว่ายน้ำรับขึ้นลำเล่าแจ้งแถลงไข
รู้กระแสแน่ว่าพระหัสไชยรีบตรงไปเข้าฝั่งเกาะลังกา
พระทรงหลังมังกรขึ้นก่อนทัพรีบควบขับโจนโจมโถมถลา
แลเขม้นเห็นพระอนุชาเข้ารบราฝรั่งกลุ้มตะลุมบอน
แกว่งไม้เท้าน้าวหวดเร็วรวดรบข้าศึกหลบล้มทับสลับสลอน
ถูกไพร่นายตายสลบเสือกซบซอนม้ามังกรกีดกัดฟาดฟัดตาย
พวกโยธาการะเวกเอกอำมาตย์เห็นหน่อนาถนึกสำเร็จเหนื่อยเหน็ดหาย
กลับโห่ครื้นชื่นใจทั้งไพร่นายทั้งขวาซ้ายแทรกซ้อนเข้ารอนราญ ฯ
๏ ฝ่ายนงเยาว์เสาวคนธ์วิมลโฉมชวนวาโหมขึ้นบกยกทหาร
ยับโยธาวาหุโลมโถมทะยานเข้ารุกรานรบฝรั่งเมืองลังกา
กองทมิฬบินบกสูงหกศอกแกว่งดาบหอกหวดฝรั่งดับสังขาร์
ที่เหลือตายพ่ายพังถอยหลังมาทั้งวลายุพัฒน์เจ้าหัสกัน
เห็นกองหนุนวุ่นวายมาหลายพวกใส่เสื้อหมวกเหมือนอย่างนกโผผกผัน
ต่างถอยทัพกับฝรั่งสิ้นทั้งนั้นเข้าตั้งมั่นเมืองใหม่ในกำแพง
ขึ้นรักษาหน้าที่ทั้งสี่ด้านป้อมปราการเกณฑ์กันล้วนขันแข็ง
ทั้งซ้ายขวาสารวัดตรวจจัดแจงตามตำแหน่งนายทัพกำกับพล ฯ
๏ ฝ่ายหัสไชยได้ค่ายริมชายฝั่งยกเข้าตั้งตามถนัดไม่ขัดสน
มีข้าวน้ำสำหรับแก้อับจนทั้งเสาวคนธ์เชษฐาสุดสาคร
ยกขึ้นตั้งฝั่งน้ำประจำค่ายพร้อมไพร่นายหลายทัพสลับสลอน
พระหัสไชยไหว้พี่ชลีกรต่างอวยพรอนุชาแล้วพาที
ถามถึงการบ้านเมืองตามเรื่องหลังเมื่อฝรั่งรบพุ่งเผากรุงศรี
อนึ่งพระชนกชนนียังกริ้วพี่นักหรือจะค่อยประทัง ฯ
๏ น้องคำนับกลับเล่าความเก่าก่อนเหมือนทุกข์ร้อนเรื่องต้นแต่หนหลัง
จนทูลลาพาพลข้ามวนวังมารบรับกับฝรั่งพวกลังกา
ครั้นเสียเรือเหลือคนเข้าปล้นค่ายฆ่าไพร่นายตายดื่นได้ปืนผา
ต้องรบพุ่งรุ่งค่ำนั้นร่ำมาหากเชษฐาสององค์ช่วยยงยุทธ์
มันจึงแตกแยกย้ายได้ค่ายตั้งพอโยธีมีกำลังได้ยั้งหยุด
โน่นพวกไหนได้สมทบช่วยรบรุดดูดังครุฑบินได้ทั้งไพร่นาย ฯ
๏ ฝ่ายเสาวคนธ์นงเยาว์จึงเล่าเรื่องเหมือนรบเมืองหมู่ทมิฬสิ้นทั้งหลาย
ตามความหลังตั้งแต่ต้นมาจนปลายพระน้องชายชอบทีชมพี่นาง
แล้วเสาวคนธ์บ่นว่าแม้ข้าศึกพอจะตรึกตรองกำจัดไม่ขัดขวาง
นี่เหล่ากอหน่อเนื้อเป็นเยื่อยางจะรบล้างลูกหลานรำคาญใจ
ถึงชั่วช้าทารกจะยกผิดก็ควรคิดถึงคนดีตามวิสัย
ทูลกระหม่อมจอมกษัตริย์สั่งหัสไชยให้รอไว้คอยท่าสองธานี
เป็นธุระพระบิดาพาราผลึกจะปราบศึกทรงบำรุงสามกรุงศรี
จะทำเองเกรงจะขาดราชไมตรีพ่อควรที่ผ่อนผันตามบัญชา
เราบอกเรื่องเมืองผลึกรมจักรให้ทรงศักดิ์ทราบเหตุทั้งเชษฐา
คอยรั้งรอพอให้เสร็จเสด็จมาเถิดหรือพระอนุชาช้าจะดี ฯ
๏ หน่อกษัตริย์หัสไชยคิดใฝ่ฝันถึงสร้อยสุวรรณจันทร์สุดามารศรี
จึงตอบว่าฝรั่งคิดครั้งนี้ใช่แต่ตีเมืองเราจะเบาความ
มันรบพุ่งกรุงผลึกรมจักรเอามากักขังข่มเหงไม่เกรงขาม
เราเจ็บแค้นแทนพระองค์มาสงครามจะได้ความผิดคิดเห็นผิดที
ถึงเข่นฆ่าฝรั่งเสียทั้งหมดได้ท้าวทศวงศ์องค์มเหสี
กับมาตุรงค์นงนุชพระบุตรีคืนบุรีดีกว่าไว้ช้าการ
จะละให้อ้ายลูกดูถูกพ่อก็เป็นข้อครหาจะว่าขาน
มันกักขังรั้งราไว้ช้านานแสนสงสารสร้อยสุวรรณจันทร์สุดา
จะซูบผอมตรอมตรมระทมเทวษไม่สมเพชบ้างหรือจ๊ะพระเชษฐา
สุดสาครผ่อนผันจำนรรจาซึ่งพ่อว่านี้ก็ควรมันกวนใจ
แม่เสาวคนธ์มณฑาก็ว่าชอบด้วยรอบคอบคิดเผื่อว่าเนื้อไข
เวลารุ่งพรุ่งนี้พี่จะไปให้พบไอ้มังคลาพูดจากัน
ให้คืนน้องสององค์วงศ์กษัตริย์แม้นขืนขัดจึงค่อยฆ่าให้อาสัญ
พระบิตุรงค์องค์อาเชษฐานั้นถึงเขตคันคงจะมาช่วยราวี
พ่อบอกเหตุเชษฐาให้ข้าเฝ้าไปเมืองเราทูลประณตบทศรี
ให้ทราบถึงพระชนกชนนีพอคลายที่กริ้วโกรธได้โปรดปราน
แล้วบอกความตามเรามารบศึกให้เมืองผลึกส่งเสบียงเลี้ยงทหาร
เป็นนับถือซื่อตรงตามวงศ์วานช่วยทำการแก้แค้นแทนพระองค์
น้องคำนับรับสั่งแต่งหนังสือให้ทูตถือไปตามความประสงค์
พอพลบค่ำย่ำอัสดงลงจึงต่างองค์ต่างไปค่ายเรียงรายกัน ฯ

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ