ตอนที่ ๔๖ พระอภัยมณีกลับเมือง

๏ ฝ่ายองค์พระอภัยเจ้าไตรจักรชวนน้องรักมาในตึกแล้วปรึกษา
จะเลิกทัพกลับคืนไปพาราแต่งวิวาห์สินสมุทรกับบุตรี
ช่วยบำรุงกรุงผลึกเฉลิมราชย์อุปราชว่าขานการกรุงศรี
ตามวิสัยในจังหวัดปัถพีจะเห็นดีด้วยกันหรือฉันใด
ศรีสุวรรณอัญชลีพระพี่เจ้าซึ่งโปรดเกล้านี้ก็งามตามวิสัย
จะจัดแจงแต่งงานประการใดตามพระทัยไม่ขัดพระอัชฌา ฯ
๏ พระชื่นชมสมหวังแล้วสั่งน้องเตรียมพวกพ้องพลนิกายทั้งซ้ายขวา
พรุ่งนี้เช้าเราจะได้ยกไคลคลาพระอนุชาน้อมคำนับรับโองการ
ออกพลับพลาหน้าวังสั่งอำมาตย์ให้เตรียมราชรถาโยธาหาญ
ประเทียบเหล่าสาวสรรค์พนักงานล้วนใส่ม่านเคียงคั่นเป็นหลั่นไป
เกณฑ์กองนำทำทางไปข้างหน้าปลูกค่ายทัพพลับพลาที่อาศัย
จัดสำเร็จเสร็จสรรพกองทัพชัยพอจวนใกล้สุริยาจะสายัณห์ ฯ
๏ ฝ่ายเสนาข้าเฝ้าเหล่าขุนหมื่นแต่ล้วนพื้นกองพหลพลขันธ์
เก็บเอาเกวียนพวกฝรั่งสิ้นทั้งนั้นมาจัดบรรทุกเสบียงไว้เรียงราย
บ้างซื้อหาผ้าผ่อนเพชรนิลนากเป็นของฝากชู้เมียสู้เสียหาย
จะกลับทัพหลับนอนผ่อนสบายทั้งไพร่นายสรวลเสเสียงเฮฮา ฯ
๏ ฝ่ายห้ามแหนแสนสุรางค์นางสนมทุกหมู่กรมเตรียมจัดเครื่องรถา
ให้บ่าวไพร่ไปกำกับกำชับกำชาทั้งหีบผ้าเครื่องแต่งแป้งน้ำมัน
บ้างซื้อเครื่องเมืองฝรั่งดังหมายมาดทั้งโหมดตาดอัตลัดเข็มขัดขัน
ทั้งเครื่องแก้วเครื่องทองของสำคัญขอแบ่งปันซื้อหาราคาแพง
ให้ข้าคนขนใส่มาในรถทั้งเครื่องยศหวีแหนบเหน็บแอบแฝง
บ้างหาบหีบรีบรัดไปจัดแจงจุดคบแดงเดินไขว่กันไปมา ฯ
๏ ฝ่ายพระศรีสุวรรณวงศ์ดำรงราชย์ไม่เสียชาติเชื้อวงศ์เผ่าพงศา
จึงพรายแพร่งแจ้งเหตุกับเกษรานางรำภาเดี๋ยวนี้ก็มีครรภ์
พี่จะใคร่ให้ของสำคัญไว้แหวนกำไลปะวะหล่ำเครื่องทำขวัญ
สำหรับผูกลูกเต้าเป็นเผ่าพันธุ์จะได้กันครหาข้างหน้าไป
นางทูลตอบขอบพระคุณทูลกระหม่อมซึ่งโอบอ้อมเอื้อเฟื้อกับเนื้อไข
พระเอ็นดูกุมารประการใดน้องมิได้เคืองขัดเป็นสัจจา
พระแย้มยิ้มพริ้มพรายไม่หน่ายรักด้วยนงลักษณ์รักสนิทไม่อิจฉา
ให้คนใช้ไปแถลงแจ้งกิจจานางรำภาดีใจจะใคร่ฟัง
ไม่จัดแจงแต่งตัวเพราะผัวร้างค่อยเยื้องย่างเข้าในตึกให้นึกหวัง
เห็นทรงศักดิ์อัคเรศร่วมบัลลังก์ประณตนั่งน้อมนบอภิวันท์ ฯ
๏ มเหสีดีใจปราศรัยทักสงสารนักชันษาอ่อนกว่าฉัน
ได้ร่วมคู่รู้จักจะรักกันเหมือนพงศ์พันธุ์พี่น้องอย่าหมองใจ
เจ้าเป็นหญิงจริงอยู่แต่สู้รบหากว่าพบคู่ชีวิตพิสมัย
เมื่อเธอมีโอรสยศไกรก็จะได้เป็นน้องของบุตรี
แล้วถอดธำมรงค์เพชรเจ็ดกะรัตจากพระหัตถ์ให้รำภามารศรี
นางคำนับรับไว้ด้วยไมตรีอัญชลีแล้วสนองให้ต้องความ
ขอบพระคุณสุนทราเมตตาโปรดไม่ถือโทษจ้วงจาบทำหยาบหยาม
ซึ่งผิดพลั้งครั้งณรงค์ในสงครามอย่าคุมความโทษาขออาภัย ฯ
๏ นางรับคำร่ำว่าประสาซื่อมิได้ถือทำสงครามตามวิสัย
ไม่ดูถูกลูกผู้หญิงอย่ากริ่งใจจะรักใคร่ให้เหมือนเพื่อนชีวี
ศรีสุวรรณนั้นเห็นหน้ารำภาน้อยไม่แช่มช้อยผุดผ่องเหมือนต้องผี
แต่อาลัยใจซื่อฝีมือดีจึงพาทีเพทุบายภิปรายเปรย
นางรำภาข้าจะกลับกองทัพแล้วจะคลาดแคล้วฟูกหมอนที่นอนเขนย
ยังรำลึกนึกเห็นเหมือนเช่นเคยใช่จะเฉยเลยลืมปลื้มอาลัย
จะชวนเจ้าเยาวลักษณ์ไปนัคเรศจะถือเพศพุทธกิจหรือคิดไฉน
หรือรักรีตกีดขวางเป็นอย่างไรก็ตามใจใช่จะขัดอัธยา
นางนบนอบตอบรสพจนารถโปรดประภาษเพียงนี้ดีหนักหนา
แต่ข้าบาทชาติฝรั่งเกาะลังกาจะพูดจาก็ไม่ชัดสันทัดไทย
อนึ่งเล่าเจ้าลังกาเมตตาเลี้ยงพระคุณเพียงแผ่นภพสบสมัย
แม้ชาตินี้ชีวันมิบรรลัยก็ตั้งใจจะเป็นข้ายุพาพาล
เชิญพระองค์นงลักษณ์ไปนัคเรศคืนประเทศธานินทร์ถิ่นสถาน
แต่หนหลังพลั้งผิดกิจการโปรดประทานโทษาอย่าราคี ฯ
๏ พระแย้มยิ้มพริ้มพรายภิปรายโปรดไม่ถือโทษโทษารำภาสะหรี
ถึงไม่ไปชมพูร่วมบูรีจะช่วยพี่นางบำรุงกรุงลังกา
ก็ตามใจได้เป็นคู่เคยรู้จักขอฝากรักไว้กับนางต่างภาษา
แล้วยื่นของรองพานประทานรำภาเกี้ยวจินดาปะวะหล่ำทั้งกำไล
สร้อยสังวาลบานพับสำหรับบุตรอย่าให้สุดสิ้นเชื้อเป็นเนื้อไข
รำลึกถึงจึงค่อยพาลูกยาไปชมเมืองไทยบ้างเถิดนางอย่าหมางเมิน
นางคำนับรับของสนองตอบพระรอบคอบคุณนั้นสุดสรรเสริญ
ย่อมทราบความตามเคราะห์จำเพาะเพลินถึงมิเมินก็เหมือนเมินด้วยเกินกาย
แม้บุญปลอดคลอดบุตรสุดสวาทจะพาราชตระกูลไปทูลถวาย
นางทูลความยามดึกให้นึกอายค่อยก้มกรายกราบลากลับมาเตียง ฯ
๏ ฝ่ายยุพาผกาชาติฝรั่งเห็นผัวนั่งแท่นสุวรรณชั้นเฉลียง
พอคนว่างนางค่อยแฝงแสงตะเกียงชม้ายเมียงหมอบกรานถือพานทอง
ตั้งเทียนธูปบุปผาสมาผัวค่อยยอบตัวกราบก้มประนมสนอง
แต่ก่อนไรได้เป็นข้าฝ่าละอองทำให้ข้องเคืองขัดพระอัชฌา
ประทานโทษโปรดให้อภัยผิดอย่าได้คิดขุ่นแค้นถึงแสนสา
กระหม่อมฉันถึงเสด็จมิเมตตากรุณาหน่อไทที่ในครรภ์
ความทุกข์ทนล้นเหลือแต่เมื่อคลอดจะได้รอดชีวาหรืออาสัญ
ขอบุญญาฝ่าละอองช่วยป้องกันอย่าให้อันตรายมีทางนี้เลย ฯ
๏ ฝ่ายพระหน่อบดินทร์สินสมุทรคิดถึงบุตรบ่นว่านิจจาเอ๋ย
แต่ก่อนไรได้อยู่เป็นคู่เชยจะจำเลยลาลับไปนับนาน
น้ำใจพี่ที่จริงไม่ทิ้งขว้างใคร่พานางไปนิเวศน์ประเทศสถาน
แต่เกรงเหล่าเผ่าพงศ์พระวงศ์วานจะว่าขานครหาเป็นราคี
ด้วยเคยถูกหยูกยาข้างฝรั่งจะว่าคลั่งเคลิ้มอีกจึงหลีกหนี
เป็นเคราะห์แล้วแคล้วคลาดในชาตินี้ถึงจะมีผัวข้าไม่ว่าความ
แต่ลูกเต้าเอามาให้ข้าเลี้ยงตั้งชื่อเสียงตามข้าภาษาสยาม
เป็นเชื้อไขไว้ยศให้งดงามได้ถือตามภาษาพาราเรา
อย่ากลัวนะจะบอกเมื่อออกลูกเอาผ้าผูกโยงเหนี่ยวไว้เจียวเจ้า
ที่ปวดป่วนครวญครางค่อยบางเบาเห็นอย่างเขาเคยทำจึงจำไว้ ฯ
๏ นางผกากล้าปากมิอยากลดทูลประชดชี้แจงแถลงไข
ซึ่งนอบน้อมยอมอยู่ด้วยภูวไนยเพราะชิงชัยเพลี่ยงพล้ำต้องจำเป็น
อันภาษาฝรั่งถึงทั้งชั่วไม่มีผัวสองเลยเช่นเคยเห็น
ถึงขัดสนรนร้อนไม่หย่อนเย็นจะตามเล่นเพื่อนผู้หญิงเสียจริงเจียว
ซึ่งโปรดว่าข้าเมื่อกี้ให้มีผัวถึงทั้งชั่วให้อินทรามาเขียวเขียว
ไม่ขอเห็นเว้นแต่ตรงพระองค์เดียวถ้าลดเลี้ยวลงอาญาฝ่าธุลี
จงคอยจับปรับไหมชายฝรั่งเฆี่ยนให้หลังลายส่งไปโรงสี
ขอพึ่งบุญมุลิกาเป็นสามีพอไพรีรู้ทั่วได้กลัวเกรง ฯ
๏ หน่อกษัตริย์ตรัสว่าอย่าปรารภทั้งแผ่นภพพี่มิให้ใครข่มเหง
แม้ศึกมีพี่ยาจะมาเองไม่กลัวเกรงฤทธิ์ท้าวทุกด้าวแดน
แล้วถอดธำมรงค์บุษย์ที่สุดอย่างยื่นให้นางแล้วว่าพี่มีแต่แหวน
เก็บไว้เถิดเกิดลูกได้ผูกแทนถ้ามาตรแม้นชีวันไม่บรรลัย
จะกลับมาหาเจ้าอย่าเศร้าสร้อยไม่ขาดลอยลืมมิตรพิสมัย
พลางลูบหลังตามเคยชะเลยใจเหมือนเปลวไฟฝอยนิดก็ติดเชื้อ
เข้าเคียงข้างพลางพลอดแล้วกอดก่ายไม่รู้หายหอมให้อาลัยเหลือ
ระรื่นกลิ่นดินถนันจวงจันทน์เจือไม่รู้เบื่อรสฝรั่งเมืองลังกา
อัศจรรย์นั้นเพียงตะเกียงดับหิ่งห้อยวับแวมเรืองริมเฝืองฝา
เฝ้าสั่งซ้ำร่ำไห้อาลัยลาแล้วต่างไปไสยาในราตรี ฯ
๏ ฝ่ายองค์พระอภัยวิไลโฉมเสียงประโคมยามสองให้หมองศรี
จะไปสั่งนางวัณฬาเกรงมาลีแกล้งพาทีเพทุบายให้ตายใจ
พรุ่งนี้เช้าเราจะกลับกองทัพแล้วนะน้องแก้วงีบระงับให้หลับใหล
แต่ตัวพี่นี้จะลาน้องยาไปพูดเกลี่ยไกล่ผูกพันนางวัณฬา
ให้ฝากตัวกลัวเราหนอเจ้าพี่อย่าให้มีศึกเสือเบื่อหนักหนา
นางยิ้มแย้มแช่มช้อยพลอยเจรจาพระไปหาเห็นจะราบเพราะปราบปราม
แม้ไม่ไปไหนเลยจะเสร็จศึกจวนจะดึกเชิญเสด็จอย่าเข็ดขาม
พระขวยเชินเมินหมางเห็นขวางความจึงว่าตามแต่จะว่าแล้วคลาไคล
เข้าตึกทองห้องละเวงวัณฬาสนิทเห็นม่านปิดป้องลับหรือหลับใหล
แหวกวิสูตรรูดกระจ่างสว่างไฟเห็นนางนอนถอนฤทัยทั้งไสยา
เหมือนจะรู้อยู่ว่าโศกเพราะโรครักสงสารนักนั่งชิดกนิษฐา
เห็นสาวน้อยพลอยสะอื้นฝืนพักตราพระชลนาคลอคลองประคองเคียง
ค่อยสวมสอดกอดประทับนางกลับตื่นว่าคนอื่นแอบนุชร้องสุดเสียง
เห็นทรงฤทธิ์คิดอายชม้ายเมียงยังคมเคียงขอสมาพระสามี
ไม่ทันรู้จู่มาเวลาดึกน้องนี้นึกเกรงพระมเหสี
จะขัดเคืองเบื้องหน้าเป็นราคีหรือพระมีธุระมาจะว่าไร ฯ
๏ พระลูบโลมโฉมเฉลาเยาวลักษณ์ไม่สิ้นรักร่วมชีวิตพิสมัย
ถึงตัวพี่นี้จะพรากจากเจ้าไปแต่จิตใจอยู่เฝ้าทุกเช้าเย็น
แม่โฉมยงจงสำราญผ่านสมบัติให้ศรีสวัสดิ์สิ้นทุกข์สิ้นยุคเข็ญ
เป็นเคราะห์กรรมจำจากกระดากกระเด็นต้องจำเป็นจำไปจำไกลกัน
จริงนะน้องตรองตรึกให้ลึกซึ้งใช่จะขึ้งโกรธรังเกียจคิดเดียดฉันท์
ขอฝากบุตรสุดใจที่ในครรภ์ให้สืบพันธุ์พงศ์กษัตริย์สวัสดี
แล้วเปลี่ยนเปลื้องเครื่องทรงทั้งมงกุฎให้นงนุชนางวัณฬามารศรี
สำหรับทรงองค์โอรสเครื่องยศนี้เหมือนตัวพี่ผู้บิดาให้ถาวร ฯ
๏ นางคำนับรับประทานใส่พานตั้งบนบัลลังก์ริมสุวรรณบรรจถรณ์
ระทวยทับกับพระเพลาเฝ้าชะอ้อนแต่ชาติก่อนกรรมน้องมากเหมือนพรากนก
เป็นกำพร้ามาแต่น้อยให้สร้อยเศร้าเดี๋ยวนี้เล่าผัวก็พรากไปจากอก
ไม่เห็นใครในทวีปจะหยิบยกทุกข์ในอกออกให้เบาบรรเทาทรวง
ที่ทรงครรภ์นั้นก็ทุกข์ถึงสุขุมเหมือนหนึ่งอุ้มเมรุไกรอันใหญ่หลวง
อาภัพใครในแผ่นดินสิ้นทั้งปวงไม่เหมือนทรวงวัณฬาเหลืออาภัพ
ได้พึ่งบุญทูลกระหม่อมเหมือนฉัตรแก้วจะคลาดแคล้วคล้อยเคลื่อนเหมือนเดือนดับ
โอ้จันทราคลาคลาดลีลาศลับยังคืนกลับมาสว่างเมื่อกลางเดือน
พระจากไปไหนจะมาเห็นหน้าน้องเหมือนเดือนส่องภพไตรใครจะเหมือน
จะนับปีมิได้กลับมาเยี่ยมเยือนยิ่งกว่าเดือนลับฟ้าเหลืออาลัย
จะแลเหลียวเปลี่ยวเปล่าทุกเช้าค่ำโอ้ว่ากรรมน้องสร้างแต่ปางไหน
นางครวญคร่ำกำสรดระทดฤทัยสะอื้นไห้ไม่วายฟายน้ำตา ฯ
๏ พระกอดองค์นงลักษณ์อัคเรศน้ำพระเนตรพรั่งพรายทั้งซ้ายขวา
ประคองนางทางเช็ดชลนาอย่าโศกานักน้องจะหมองนวล
จะหาไหนได้เหมือนเจ้าเยาวมิ่งเป็นยอดยิ่งในมนุษย์สุดสงวน
ไม่ทอดทิ้งมิ่งขวัญอย่ารัญจวนเหมือนเพชรล้วนควรบำรุงให้รุ่งเรือง
แม่ก็รู้อยู่ว่าพี่เป็นที่รักอย่าทุกข์หนักเนื้อละม่อมจะผอมเหลือง
ไปจัดแจงแต่งงานอยู่บ้านเมืองพอปลดเปลื้องสิ้นธุระไม่ละเลย
จะกลับมาหานุชเยี่ยมบุตรบ้างให้เหมือนอย่างดวงเดือนไม่เชือนเฉย
พลางเอนแอบแนบน้องประคองเกยถนอมเชยปรางน้องทั้งสองปราง
แอบปทุมอุ้มประทับนางรับพักตร์ภิรมย์รักร่วมสัมผัสไม่ขัดขวาง
เหมือนไขกลดนตรีดุริยางค์เสียงต่างต่างตีย้ายได้หลายเพลง
กระจับปี่สีซอกรีดกรอเสียงระนาดเรียงรับฆ้องเสียงหน่องเหน่ง
ดีดบัณเฑาะว์เคาะระฆังเสียงวังเวงเหมือนชมเพลงเพลินประทมภิรมยา
เมื่อยามปลื้มลืมทุกข์สุขเกษมต่างปรีดิ์เปรมประดิพัทธ์มนัสสา
ต่างยิ้มสรวลยวนยีให้ปรีดาเหมือนหนึ่งว่าหนุ่มสาวไม่หาวนอน
พอเวลานาทีตีสิบเอ็ดจวนเสด็จให้เสียดายสายสมร
จะจากวังลังกาให้อาวรณ์สท้อนถอนหฤทัยอาลัยลาน
ลูบประโลมโฉมละเวงเกรงจะโกรธจะออกโอษฐ์สั่งนุชสุดสงสาร
สู้กลืนกล้ำน้ำตาอยู่ช้านานสุดจะหาญห่างรักหักอาลัย
จะลาจากปากเอ่ยเผยไม่ขึ้นให้มืดมึนเหมือนจะพาเลือดตาไหล
อุส่าห์ฝืนขืนแกล้งแข็งพระทัยเอาสไบซับพระชลนา
แล้วสั่งความทรามสงวนว่าจวนรุ่งจะจากกรุงเตรียมองค์ตามวงศา
แม่เนื้อคู่อยู่จงดีพี่ขอลานางโศกากอดบาทไม่คลาดคลาย
ทูลกระหม่อมจอมทวีปประทีปแก้วจะลับแล้วเช้าเย็นไม่เห็นหาย
ไม่มีท้องน้องจะขอเชือดคอตายไม่เสียดายชีวิตสักนิดเลย
ได้พบเห็นเย็นเช้าเคยเฝ้าแหนอยู่ข้างแท่นที่พระองค์สรงเสวย
ตั้งแต่นี้มิได้เห็นเหมือนเช่นเคยจะละเลยแลเหลียวเปลี่ยววิญญาณ์
ถึงคนอยู่ผู้อื่นสักหมื่นแสนไม่เหมือนแม้นทูลกระหม่อมจอมเกศา
จะเย็นเยียบเงียบทั้งเกาะลังกากินน้ำตาต่างข้าวทุกเช้าเย็น
โอ้ยามนี้มีแต่จะแลลับมิได้กลับทวนทบมาพบเห็น
เหมือนตัดรักหักสวาทขาดกระเด็นไหนจะเว้นวายวิตกในอกน้อง
ทั้งจะรับอับอายเป็นม่ายผัวเหมือนหญิงชั่วอกช้ำเป็นน้ำหนอง
นางครวญคร่ำร่ำว่าน้ำตานองพระประคองเคียงปลอบด้วยขอบใจ
จงกลืนกลั้นกันแสงขืนแข็งจิตอย่าครวญคิดเคลือบแคลงแหนงไฉน
พลางรับขวัญวัณฬาแล้วคลาไคลเสด็จไปสรงชลสุคนธาร
แล้วแต่งองค์ทรงเครื่องเรืองจำรัสทั้งกษัตริย์สุริย์วงศ์พลอยสงสาร
ครั้นเสร็จสรรพกลับมาหน้าพระลานพระวงศ์วานพรั่งพร้อมมาล้อมรวม
ขึ้นรถรัตน์จัดกระบวนจวนจะออกพระแสงหอกดาบถอดแล้วสอดสวม
แต่พวกนางวัณฬาล้วนตาบวมเหมือนน้ำท่วมปากเปี่ยมต้องเจียมตัว
มาตามส่งตรงพลับพลาที่หน้าป้อมประณตน้อมยอกรให้พรผัว
พอฤกษ์ดีตีฆ้องให้หมองมัวจะทรงตัวมิใคร่ไหวฤทัยระทวย ฯ
๏ พระอภัยได้ฤกษ์ให้เลิกทัพลมก็จับใจหวิวหิวระหวย
ทั้งสองข้างต่างพะวงให้งงงวยเจียนจะม้วยมรณาด้วยอาลัย
พอกองทัพลับตานางฝรั่งจะกลับวังให้ผเอิญเดินไม่ไหว
เรียกสาวสาวเหล่าสนมกรมในพยุงไปตึกทองที่ห้องนอน
เคยเห็นหน้าสามีมิได้เห็นให้หนาวเย็นเยือกกระดูกทั้งฟูกหมอน
ยิ่งหอมกลิ่นวิญญาณ์ยิ่งอาวรณ์สะอื้นอ้อนอ่อนอารมณ์ระทมทวี ฯ
๏ ฝ่ายองค์พระอภัยมาในรถครั้นเลี้ยวลดลับวัณฬามารศรี
เสียพระทัยในอารมณ์ไม่สมประดีไม่รู้ที่ทำกระไรที่ไหนเลย
ทั้งลูกรักอัคเรศมาในรถยามระทดให้สะเทิ้นทำเมินเฉย
แกล้งเหลียวแลแก้เก้อชะเง้อเงยอิงเขนยเอกเขนกวิเวกใจ
จะเหลียวกลับลับทางวังนิเวศน์พระชลเนตรคลอคลอชะลอไหล
อุส่าห์กลั้นกันแสงแข็งพระทัยหมายมิให้อัคเรศรู้เหตุการณ์
แต่สุวรรณมาลีรู้ทีผัวเห็นหมองมัวเหมือนจะหลงก็สงสาร
ให้พี่น้องสองสุดายุพาพาลช่วยอยู่งานนวดฟั้นพระบรรทม
พระผ่านเกล้าหาวเรอเพราะเธอโศกกำเริบโรคร้างรักมาหมักหมม
กลัวว่าพระจะรัญจวนประชวรลมหยิบยาดมยอบถวายชม้ายเมิน ฯ
๏ พระอภัยไม่หลับกระสับกระส่ายสะอื้นอายอางขนางระคางเขิน
ในอารมณ์ชมอะไรก็ไม่เพลินให้เผอิญแต่อาวรณ์ถอนฤทัย
คิดถึงวังลังกาวัณฬาน้อยจะโศกสร้อยซอนซบสลบไสล
อยู่หลัดหลัดพลัดนางมากลางไพรเหลืออาลัยแลเหลียวเปลี่ยววิญญาณ์
ทำแข็งขืนฝืนรูดวิสูตรกว้างชวนสองนางลูกรักชมปักษา
แล้วเคลิ้มองค์หลงว่าแน่แม่วัณฬานกสาลิกาจิกตะโกโน่นโนรี
แล้วรู้สึกนึกเก้อทำเรอแก้ชำเลืองแลดูเล่ห์มเหสี
ฝ่ายอัคเรศเวทนาพระสามีแกล้งพาทีทำว่าน่าเสียดาย
ฉันอยากใคร่ได้วัณฬาหล่อนมาด้วยจะได้ช่วยบุตรีพัดวีถวาย
พระฟังเปรียบเฉียบแหลมยิ้มแย้มพรายเจ้าเสียดายหรือว่าเจ้าตีเค้าลอง
นางเสแสร้งแกล้งว่านิจจาเอ๋ยเมื่อหล่อนเคยเชยชิดสนิทสนอง
ถึงว่าพระมเหสีเธอมีท้องก็เป็นน้องของฉันแม่วัณฬา
จึงรำลึกนึกถึงไม่หึงหวงเพราะเห็นพวงผลไม้ไพรพฤกษา
มาพร้อมพรักจักได้ชมภิรมยาเก็บผกานางแย้มให้แซมมวย
พระเยื้อนยิ้มพริ้มพรายซังตายตอบเจ้ารู้รอบเปรียบปราบช่างฉาบฉวย
พี่ขอบใจไรซ้ำที่สำรวยดีกว่ามวยผมฝรั่งฟังคารม
นางทูลว่าถ้าพระทัยรักไรจุกเห็นไม่ทุกข์ร้อนระทวยถึงมวยผม
พระว่าที่มีไรอยากใคร่ชมชอบอารมณ์รักงามจึงตามมา
นางนบนอบตอบคำว่าจำจากเดี๋ยวนี้อยากใคร่เหาะไปเสาะหา
พระเคลิ้มคล้ายหมายมั่นว่าวัณฬาทรงภาษาฝรั่งตอบบังอร
นางยิ้มพลางทางว่าภาษาฝรั่งหม่อมฉันยังไม่สันทัดช่วยตรัสสอน
รู้ภาษาถ้าแปลได้แน่นอนจะผันผ่อนพูดฝรั่งรับสั่งความ
พระแก้เก้อเออผิดพูดติดปากต้องพูดยากหนักหนาเข้าป่าหนาม
แล้วเฉยเชือนเตือนกระบวนให้ด่วนตามเป็นตัดความเดินป่าพนาลัย ฯ
๏ ถึงฟากฝั่งลังกามหาสมุทรประทับหยุดโยธาที่อาศัย
พร้อมพระองค์วงศาเสนาในพระอภัยนั่งที่เก้าอี้ทอง
ให้ยกโทษโปรดฝรั่งทั้งระเด่นที่จับเป็นคุมขังไว้ทั้งสอง
พอเข็ดหลาบปราบปรามตามทำนองแล้วคืนของข้าไทที่ไม่ตาย
ให้ทั้งลำกำปั่นสลุบแล่นไปเขตแดนตามประสงค์จำนงหมาย
แขกฝรั่งทั้งเจ้าทั้งบ่าวนายกราบถวายบังคมลาไปธานี ฯ
๏ ฝ่ายทุกองค์พงศ์กษัตริย์ต่างจัดทัพลงเรือกลับข้ามคุ้งไปกรุงศรี
ต่างถึงเมืองเรืองสำราญผ่านบุรีพอเดือนยี่ยามหนาวคราวเหมันต์ ฯ
๏ ฝ่ายนงเยาว์เสาวคนธ์วิมลสมรสุดสาครหัสไชยถึงไอศวรรย์
ทั้งพราหมณ์เฒ่าเฝ้าองค์พระทรงธรรม์อภิวันท์หมอบเรียงเคียงกันไป ฯ
๏ กรุงกษัตริย์ตรัสถามถึงความหลังพฤฒาฟังสำแดงแถลงไข
ตั้งแต่ต้นจนถึงซึ่งกรุงไกรส่วนท้าวไทสรรเสริญเจริญยศ
ไม่เสียทีมีศักดาอานุภาพไปช่วยปราบลังกาให้ปรากฏ
สุดสาครร้อนฤทัยให้รันทดโศกกำสรดโศกาวันทาทูล
ลูกผิดพลั้งครั้งนี้เหมือนชีวิตจะเปลื้องปลิดจากกายไปหายสูญ
หากพระน้องสององค์พงศ์ประยูรกับทั้งทูลกระหม่อมช่วยไม่ม้วยมรณ์
สิ้นธุระจะขอรองละอองบาทจนสิ้นชาติจะเชื่อฟังพระสั่งสอน
ท้าวสรวลพลางทางว่าสุดสาครแต่ก่อนอ่อนอายุก็ดุดัน
ประเดี๋ยวนี้ดีอยู่เป็นผู้ใหญ่ด้วยคิดได้บาปบุญไม่หุนหัน
แต่ดูรูปซูบผอมทั้งผิวพรรณจะทำขวัญลูกรักเสียสักคราว ฯ
๏ ฝ่ายนงเยาว์เสาวคนธ์ไม่ปนพี่ไปหมอบที่ห้ามแหนพวกแสนสาว
ถวายเพชรเตร็จแก้วก้อนแวววาวให้สองท้าวทัศนาต่อหน้าพราหมณ์
แล้วทูลท้าวว่าเข้าขุดพอหลุดเคลื่อนสุธาสะเทื้อนโคลงเคลงน่าเกรงขาม
เป็นโคตรเพชรเตร็จตรัจรู้ชัดความเพราะยายพราหมณ์บอกตำราสารพัน
จอมกษัตริย์ตรัสว่าของหายากบุญเรามากจึงได้เพชรมาเขตขัณฑ์
ให้เงินทองสองถังเป็นรางวัลทั้งแพรพรรณเสื้อผ้าบูชาพราหมณ์ ฯ
๏ ฝ่ายปาโมกข์โลกเชษฐรู้เหตุใหญ่จะเกิดไพรีเบียนเป็นเสี้ยนหนาม
จึงทูลท้าวเจ้าเมืองตามเรื่องความโทษยายพราหมณ์คราวนี้ถึงที่ตาย
ไม่ห้ามนางช่างแนะให้แกะเตร็จทำให้เพชรเขาสูญประยูรหาย
ให้ชาวเมืองเคืองแค้นแสนเสียดายจะคิดร้ายรบพุ่งถึงกรุงไกร ฯ
๏ กรุงกษัตริย์ตรัสว่าธิดาชอบบุญประกอบแล้วก็กรรมทำไฉน
จะคืนเขาเล่าก็ดูอดสูใจประจุไว้ภูผานอกธานินทร์
ให้ชื่อเขาเนาวรัตน์จัดสำเร็จเมื่อเกิดเพชรจะได้ชมสมถวิล
ฝ่ายพฤฒาลาท้าวเจ้าแผ่นดินไปสู่ถิ่นฐานพราหมณ์ตามสำราญ ฯ

 

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ