๕๔. งานพระเมรุกรมพระกรมพระราชวังบวรฯ

ปีขาล สัมฤทธิศก จุล ๑๑๘๐ พ.ศ. ๒๓๖๑ ในเดือน ๕ ปีขาลสัมฤทธิศกนั้น เมื่อพระเมรุที่โปรดให้ปลูกขึ้นในท้องสนามหลวง สำหรับพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระอนุชาธิราช กรมพระราชวังบวรสถานมงคล ปลูกสร้างสำเร็จแล้วจึงเริ่มงานเมื่อณวันพฤหัศบดี เดือน ๕ ขึ้น ๑๐ ค่ำ ทำตามแบบงานพระเมรุใหญ่ในครั้งรัชกาลที่ ๑ คือ วันแรกเชิญพระบรมสารีริกธาตุแห่ไปประดิษฐานที่พระเมรุ มีงานมโหรศพสมโภชวันหนึ่งกับคืนหนึ่งก่อน เชิญพระบรมสารีริกธาตุกลับคืนเข้าพระบรมมหาราชวัง แล้วรุ่งขึ้นณวันศุกร เดือน ๕ ขึ้น ๑๑ ค่ำ เวลาเช้า เชิญพระโกษฐพระศพกรมพระราชวังบวรฯ จากพระที่นั่งสุทธาสวรรย์ ขึ้นพระยานุมาศสามลำคานแห่กระบวนน้อยออกประตูพรหมทวาร (ลงมาทางถนนริมกำแพงพระนครข้างหลังวัดมหาธาตุแลท้ายสนม) จนถึงวัดพระเชตุพน เชิญพระโกษฐขึ้นพระมหาพิไชยราชรถ แห่กระบวนใหญ่ขึ้นไปสู่พระเมรุ[๑]ทางสนามไชย มีการบำเพ็ญพระราชกุศล แลมีมโหรศพสมโภช ๗ วัน ๗ คืนแล้ว ครั้นณวันพฤหัศบดี เดือน ๕ แรม ๒ ค่ำ พระราชทานเพลิง แล้วมีงานสมโภชพระอัฐิอิกวันกับคืนหนึ่ง ณวันเสาร์ เดือน ๕ แรม ๔ ค่ำ จึงแห่พระอัฐิมาประดิษฐานไว้ในพระบรมมหาราชวัง[๒]

งานพระเมรุกรมพระราชวังบวรฯ คราวนี้ พระราชวงษานุวงษ์ตั้งศาลาฉ้อทานเลี้ยงพระสงฆ์แลราษฎรหลายโรง คือ สมเด็จกรมพระอมรินทรามาตย์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงตั้งโรง ๑ สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพวดี ทรงตั้งโรง ๑ พระเจ้าลูกยาเธอ ทรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ ทรงตั้งโรง ๑ พระเจ้าลูกยาเธอ กรมหมื่นสุนทรธิบดี ทรงตั้งโรง ๑ เจ้านายในกรมพระราชวังหลัง ทรงตั้งโรง ๑ กรมหมื่นนรินทรเทพ ทรงตั้งโรง ๑



[๑] เมื่องานพระศพ พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวในรัชกาลที่ ๔ นั้น เชิญพระโกษฐแห่กระบวนน้อยไปลงท่าตำหนักแพพระราชวังบวรฯ ตั้งพระโกษฐในเรือพระที่นั่งกิ่ง แห่กระบวนเรือลงมาจนท่าเตียน แล้วจึงเชิญพระโกษฐขึ้นพระยานุมาศสามลำคานแห่จากท่าเตียนไปขึ้นพระมหาพิไชยราชรถที่น่าวัดพระเชตุพน แห่กระบวนใหญ่ทางสนามไชยขึ้นไปพระเมรุอย่างเดียวกันกับครั้งรัชกาลที่ ๒ ข้าพเจ้าได้เคยสดับคำผู้ใหญ่เล่ามา ว่ากรมพระราชวังบวรฯ ในรัชกาลที่ ๒ แลพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวทั้ง ๒ พระองค์นี้ ทรงถือพระองค์ว่าเปนเจ้านายวังหลวง ควาข้อนี้มีแจ้งอยู่ในหนังสือพระราชวิจารณ์ น่า ๔๑๘ เห็นจะเปนด้วยเหตุนี้ จึงตั้งกระบวนใหญ่แห่พระศพตั้งแต่ข้างใต้ขึ้นไปเหนือ แต่เมื่องานพระศพกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ในรัชกาลที่ ๕ ตั้งกระบวนใหญ่ที่ถนนน่าพระราชวังบวรฯ แห่พระศพมาสู่พระเมรุจากข้างเหนือ เมื่องานพระศพกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท ในรัชกาลที่ ๑ แลกรมพระราชวังบวรฯ ในรัชกาลที่ ๓ ก็น่าเข้าใจว่า จะตั้งกระบวนแห่แต่น่าพระราชวังบวรฯ ลงจากข้างเหนือเหมือนกัน

[๒] พระอัฐิกรมพระราชวังบวรฯ ในรัชกาลที่ ๒ อยู่ในพระบรมมหาราชวังจนรัชกาลที่ ๔ จึงโปรดให้เชิญไปประดิษฐานไว้พระราชวังบวรฯ กับพระอัฐิกรมพระราชวังบวรฯ พระองค์อื่นด้วยกัน

 

สนับสนุนโดย กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ ที่นี่ค่ะ