ลิลิตสุภาพ พาโลทก ชาดก ในทุกนิบาต

เบื้องบรรพบุรพกาล กษัตริย์ผ่านพระบุรีร พาราณสีกรุงไกร ทรงนามไท้พรหมทัต ผดุงราชย์รัฐสากล ประชาชนเกษมสานต์ ณ กาลหนึ่งนั้นไซร้ จึ่งไท้กรีฑาพหล พยุห์พลมากมาย นับหลายหมื่นหลายพัน ปราบปัจจันต์ชนบท อันทรยศดูแคลน ท้าวตีแดนนั้นได้ มีชัยชำนะเสร็จ กิจสำเร็จเรียบร้อย จึ่งเคลื่อนคล้อยกองทัพ เสด็จกลับพระนคร ภูธรมีพระบัญชา สั่งเสนาผู้ใหญ่ ให้ตกแต่งสุราบาน น้ำผลจันทน์ผลองุ่น เพื่อเกื้อหนุนพลยุทธ โดยที่สุดสินธพ พาหนะรบริปู กากเหลืออยู่นั้นไซร้ ให้คั้นเป็นน้ำหาง รสเมาจางจืด ให้ลาที่ได้สำหรัรบ ชาวกองทัพนั่นใช้ ขนสะเบียงก็ให้ ดื่มสิ้นบเหลือ แลนา ฯ

รังสฤษดิ์ประดิษฐ์ถ้อยสาธก
ทุกนิบาตยกกล่าวไว้
พาโลทกะชาดกโดยย่อ ย่อนา
เป็นเครื่องปรุงใจได้กอบเกื้อทางธรรม
สินธพเชื้อชาติม้าอาชา ไนยแฮ
เมื่อเสพรสแรงสาหัสฉะนั้น
ไป่ฮึกไป่เหิมกายาปรก ติเฮย
ไป่กีดเกะกะกั้นเอิกอื้ออึงเสียง
หมู่ลาเพียงดื่มน้ำอันจาง นั้นนา
ต่างวุ่นต่างวิ่งวางกึกก้อง
อึงเอ็ด ณ ท่ามกลางกองทัพ นั่นแฮ
ต่างก็ต่างแผดร้องเหตุด้วยรสสุรา
ราชาทรงสดับถ้อยเสียงอุโฆษใช่น้อย
ท่านไท้ซักถาม 
ทรงทราบความพิศดารธโองการตรัสให้
อมาตย์ใหญ่ได้ทราบสิ้นทุกประการ

อาจารย์ปุโรหิต ยศสถิตราชครู แลนา สดับภูธรตรัส แลนา ทราบตามอรรถแจ้งใจ แลนา จึงทูลไขพจนาถ แลนา สองบทบาทคาถา แลนา ให้ราชาทรงทราบ แลนา คนชาติหยาบต่ำทราม แลนา กับมีความเกิดดี แลนา ยลเครื่องชี้เทียบแสร้ง สินธพกับลาแจ้ง แจกให้เห็นสม

ข้าแต่บรมนาถผู้ทรงธรรม
ลาดื่มน้ำจางอันรสน้อย
ความเมาเกิดขึ้นพลันแก่หมู่ ลาแฮ
รสชาติจางจืดจ้อยเช่นนี้เมาไฉน
ฉันใดชนชาติเชื้อเลวทราม
ใช่สัปบุรุษนามเช่นนั้น
ยศศักดิ์นิดหน่อยความเมาก็ เกิดแฮ
เปรียบดั่งหมู่ลานั้นแหละไท้นรินทร
อัสดรเชื้อชาติม้ามีตระกูล สูงนา
ดื่มรสเข้าทวีคูณประณีตคั้น
ความเมาเสื่อมสร่างสูญไป่เกิด เลยพ่อ
น้ำแรกแรงเช่นนั้นหมู่ม้าห่อนคะนอง
ทรงตรองดูเถิดข้อนี้ชน
มีตระกูลของตนเลิศแล้
คราวยศศักดิ์มาดลก็ไป่ เมานา
เฉกดุจหมู่ม้าแม้รสนั้นเมาไฉน
ขานไขสังเขปเบื้องบูรพ์ชา ดกเฮย
จบเสร็จลงในกาละนี้
เอวังก็มีมาเหมือนดัง แสดงแล
ผู้ประพันธ์พจน์ชี้ชื่ออ้าง “เอกชน”
นิพนธ์ผิว์ผิดพลั้งบทคำ ใดนา
ขาดตกบกพร่องสำเหนียกแสร้ง
เชิญปองปราชญ์ผู้ชำนาญประดิษฐ์ ใหม่เทอญ
วานอย่าเผยพจน์แกล้งเยาะเย้ย สรวลเส ฯ

ร.ศ. ๑๒๙

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ