ความรู้

โคลงดั้นบาทกุญชรฯ 
ความรู้ทุกอย่างแม้นมีคุณ
ยังประโยชน์ให้สำ-เร็จได้
อีกเป็นเครื่องอุดหนุนนำชีพ
เป็นอยู่สะดวกแล้วไซร้น่าประสงค์
สมควรรวบคว้ารีบเรียนความ รู้นอ
ผลที่ดีแน่คงคาดได้
เวลาพยายามเสียเปล่า แลฤๅ
แต่หากคิดใช้ให้ถูกทาง
อันความรู้เหล่านั้นโดยสภาพ
มีอยู่เป็นของกลางกล่าวฉะนั้น
ทุกคนก็ย่อมทราบดีว่า
บห่อนมีผู้กั้นกีดหวง
มีวีริยะแล้วอย่ารอหยุด อยู่เลย
เต็มรักจงตักตวงตัดคร้าน
ควรได้เท่าไรสุดพละภาพ เทียวพ่อ
ใครมิมาห้ามค้านขัดคอ
มีอย่างเดียวทราบด้วยกันทุก คนแล
โอกาสเรียนไม่พอเท่านั้น
ความเป็นมนุษย์ขลุก-ขลักอยู่
กำหนดกาลนี้สั้นนักหนา
ไหนจะมีคู่แล้วมีลูก มาแล
ไหนจะเลี้ยงชีวาอีกด้วย
ไหนจะประกอบปลูกเจริญแก่ สกุลฤๅ
ไหนจะตริต้องม้วยต่อไป
เกิดเป็นมนุษย์นี้แน่รุงรัง จริงพ่อ
เรียนตลอดอายุขัยไม่ได้
เราควรเร่งคิดหวังเรียนหาก
เลี้ยงชีพมิให้ไร้แหละดี
รู้น้อยรู้มากนั้นมิเป็น ประมาณ เลย
สุดแต่ปัญญามีอ่อนกล้า
มือใครผิวะยาวเห็นของชอบ ใจแล
ควรจะสาวได้คว้ารวบเอา
ความรู้ประกอบอ้างอาทิ ประพฤติแฮ
จัดว่าดีพร้อมเพราเพริศแพร้ว
ความรู้ท่วมหัวสิมีอยู่ ไยพ่อ
ตนรอดมิได้แล้วเหมาะไฉน
ท่านสุนทรภู่ ผู้จอมนัก กลอนฤๅ
กล่าวว่า รู้อะไรไม่สู้
รู้วิชา, แต่รู้รัก-ษาอาตม์ รอดแล
เป็นยอดดีล้ำรู้วิชา
พึงจำพจนาตถ์นี้ดีนัก
เราจะเรียนอะไรหาที่ให้
คุณประโยชน์แลจักเจริญรอด ตนฤๅ
จึ่งนับว่าใช้ได้สะดวกสม
รู้ใดรู้ตลอดแม้อย่างเดียว ก็ดี
ไม่สักแต่ลมลมว่ารู้
สามารถปราชญ์เปรื่องเปรียวในสิ่ง นั้นนา
เรียกว่ารู้แท้ผู้หนึ่งแล
แม้รู้มากยิ่งร้อยพันประมาณ ก็ดี
ผิดเหตุกาละเทศแปรปราศทั้ง
ผู้ที่จะใช้การก็ไม่ มีเลย
เท่ากับไม่รู้ตั้งแต่สูญ
เป็นหมันหมดไป่ได้ผลดี ใดเลย
ตนกลับจะอาดูรเดือดร้อน
โดยเชื่อว่าตนมีมูลค่า มากเฮย
แบกแต่ความรู้ก้อนใหญ่โต
ขายใครไม่ซื้อทำผิดเชิง แล้วพ่อ
เสียสติวิปริตโท-มนัสเศร้า
เหลวเตลิดเปิดเปิงไปมาก มายแฮ
นี่แหละความรู้เข้าฆ่าตน
รวบความว่าหากรู้อะไรก็ดี
ยึดหลักที่สุดผลเพื่อได้
ชีพตนรอดอยู่ในโลกมนุษย์ แลนา
อย่าเพ่อคิดเอื้อมให้สุดสูง
บุญเพรงบริสุทธิ์ได้อบรม มีฤๅ
คงจะช่วยชักจูงประจักษ์แท้
แต่ยึดประพฤติสมกับที่ รู้เทอญ
วันหนึ่งไม่พ้นแล้ลุเรา
เรียนรู้ไม่ถี่ถ้วนวิชาใด ก็ดี
คิดคาดคุยอวดเขาอีกผู้
เรียนรู้แต่เพียงใครปรารภ อะไรฤๅ
คอยจะหาถ้อยสู้แส่เถียง
ตรองมองไม่พบแม้ฤๅมี
ประโยชน์ตนแต่เพียงกึ่งก้อย
ประโยชน์ท่านก็ดีดู บ่ เห็นเลย
เขาเกลียดนับร้อยน้อยประมาณ
ความรู้เช่นนี้ก่อเกิดผล ร้ายเฮย
คนที่มีสมาจารสุภาพผู้
จักไม่เห่อเหิมตนตามพรรค นั้นเลย
รู้มากสอนให้รู้สึกดี
อันผู้รู้น้อยมักแสดงตน
เหมือนว่ารู้มากมีมากไซร้
ผู้รู้มากกลับยลยังพร่อง แท้แฮ
รู้แต่เล็กน้อยไขว้สับสวน
รู้ใดรู้ถ่องแท้ทำเนา เถิดนา
เป็นประโยชน์ตามควรแก่ชั้น
ความรู้ว่าตัวเราดีกว่า ใครพ่อ
ปราชญ์เรียกความรู้นั้นว่าเลว
ความรู้ดั่งว่านั้นของคน โฉดเฮย
มีแต่ผิดแลเหลวแหลกแล้
ผู้ได้ศึกษายลคุณโทษ แล้วแฮ
คงไม่เห็นฉะนั้นแม้สักคน
โง่ก่อนห่อนโทษโอ้อวดฉลาด ก่อนฤๅ
พล่ามพล่อยหน่อยพลาดตนติดค้าง
คมสิผิวะชักปราดสนิมเปรอะ เทียวพ่อ
ป่วยกล่าวเปล่าถ้อยร้างนฤผล
คมก็คมเถอะให้รู้แสดง คมพ่อ
แม้มิควรให้ยลอย่าง้าง
เห็นเป็นค่าอันแพงสักหน่อย
คราวที่จำต้องอ้างอวดเทอญ
ทำในใจบ่อยเข้าคงเห็น
รู้มากหากดำเนินผิดไซร้
ให้โทษอประโยชน์เป็นยาพิษ เทียวพ่อ
ประกอบชอบแล้วได้ประโยชน์ดี ฯ
----------
โคลงดั้นอันระจิตนี้นามใน คณะฤๅ
เรียกว่า “แมวคราว” พี-ริยะพร้อง
เป็นคุณใช่คุณไฉนมิทราบ เลยพ่อ
ผู้อ่านอ่านแล้วต้องคิดเอง ฯลฯ

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ