พหูสูต

พหูสูต[๑]

(อินทรวิเชียรฉันท์ ๑๑)

เอนเอกเขนกเหนือติณ[๒]นุ่มสนามงาม
ร่มรุกขมูล[๓]ยามมนหย่อนนิยมเย็น
แจ้ว ๆ สุโนก[๔]จ้อพิศอ้อ ! ก็แลเห็น
นกรู้และเลือกเป็นปิย[๕]ร่วมฤดีเรา
ไม้หย่อมตะล่อมชลกล[๖]แสร้งชะโงกเงา
เรียมซ่านเสน่ห์เสาวสภาพ[๗]ผะสมสิง
น้ำใสสะอ้านเปี่ยมมนเรียมก็เปี่ยมชิง[๘]
น้ำใจและน้ำจริงกลเปี่ยมจะปานกัน
แน่ะ ? นกและแน่ะ ! ไม้ชลให้ประโยชน์ครัน
สุมทุมชะอุ่มอรร-ณวเลี้ยงชะลอวัย[๙]
ใสเปี่ยมตลอดปีก็เพราะมีทำเลไหล
รับถ่ายระบายไปบ่มิเหือดระเหยหน
น้ำตันก็น้ำตายบ่ระบายบ่เที่ยงทน
ลับหลังพิรุณปรนสุริย์ร่ำกระหน่ำหนอง[๑๐]
แผดเผาผะผ่าวกรุ่นระอุอุ่นละอองกรอง[๑๑]
เหือดแห้งระแหงมองบ่มิชื่นมิชวนชม
นกเอ๋ยเฉลยจบฤประสพทิพารมณ์
งันเงียบจะเงี่ยงมฤจะจ้องวิจารณ์ตู ?[๑๒]
ความขำกำเนิดในมนใสสำเหนียกดู
แจ่มแจ้งแสดงภู-มิสภาพ[๑๓]พิสิฏฐ์[๑๔]ผล
เราท่านสำคัญการบริหารกำลังตน
อย่าเยี่ยงสระน้ำฝนอุตุ[๑๕]แล้งจะแห้งหาย
จงเยี่ยงสระน้ำไหลชลเลี้ยงบรู้วาย
ร่มรุกขชาติรายทวิบท[๑๖]บำเรอพลาง
ความรู้ประดุจวา-ริ[๑๗] จะมาณทิศทาง
ไป่ควรจะกั้นกางกลก่อทำนบกัน
การอ่านวิจารณ์ตรับสิริศัพท[๑๘]สิ่งสรรพ์
ตรวจค้นบ่พ้นบรร-ลุวิเศษเสมือนหมาย
โลกนี้มิใช่จนนิติ[๑๙]ค้นสะดวกดาย
บรรพ์[๒๐]ปรัตยุบันผายนยน้อมประนอมเพรง[๒๑]
อย่าหลงทะนงเชา-วนเฝ้าจะคิดเอง
เดาเพลินดำเนิรเพลงสระซึ่งคำนึงฝน[๒๒]
คิดเดียวจะเทียวขันดำริพันและหมื่นคน
ใดมีบ่หมายยลบมิใช่วิสัยเธียร[๒๓]
ตรองเติมและเสริมต่อวุฒิพอก็พึงเพียร[๒๔]
อาศัยสำรวจเรียนพหุศรุตจะสมหมาย
อุปมาชลาลัยอุปไมยมิกลับกลาย[๒๕]
อาตม์เอกเขนกสบายบริกรรม ณ​ ความฝัน[๒๖]
เพื่อนนกก็ผกหนีจรลี้ละแวกวัน[๒๗]
เรียมหลีกพนารัญสุริย์แมกสุเมรุบัง[๒๘]

๒๓ กรกฎ. ๕๗



[๑] พหูสูต ผู้มีความรู้แตกฉานเพราะการได้ฟังมาก สมัยนี้เป็นสมัยหนังสือแพร่หลาย การฟังจึงต้องเปลี่ยนเป็นการอ่าน ตรงกับคำ Well read ผู้มีความรู้แตกฉานด้วยการได้อ่านมาก

[๒] ติณ หญ้า

[๓] รุกขมูล โคนไม้

[๔] สุโนก นก

[๕] ปิย ที่รัก

[๖] กล ราวกับ

[๗] เสาวสภาพ ธรรมชาติอันน่ารัก

[๘] มน...ชิง ใจอิ่มเอิบแข่งกับน้ำที่เต็มเปี่ยม

[๙] ......วัย ห้วงน้ำ (แม้มหาสมุทรโดยส่งฝน) ย่อมเลี้ยงพุ่มไม้ให้เขียวสดอยู่ได้

[๑๐] ......หนอง พอฝนทิ้ง แสงแดดก็แผดเผาจนน้ำในหนองแห้ง

[๑๑] ......ละอองกรอง เผาให้เป็นไอน้ำลอยไป

[๑๒] ......ตู ? นกหยุดพูด เพราะเกิดอารมณ์ทิพย์ หรือเพื่อจ้องดูเราดอก ?

[๑๓] ภูมิสภาพ ธรรมชาติคือแผ่นดิน

[๑๔] พิสิฏฐ์ ดี, วิเศษ

[๑๕] อุตุ ฤดู

[๑๖] ทวิบท สัตว์สองเท้า, นก

[๑๗] วาริ วารี, น้ำ

[๑๘] ศัพท เสียง, คำ

[๑๙] นิติ แบบอย่าง

[๒๐] บรรพ์ ก่อน, ในที่นี้หมาย อดีต

[๒๑] นย...เพรง ภาว ความเป็นไปอย่างใหม่ย่อมสืบเนื่องมาจากของเก่า

[๒๒] ...ฝน เปรียบการเฝ้าจะคิดเอาเอง ไม่ดูแบบอย่างของใคร ว่าเหมือนสระน้ำฝนซึ่งน้ำอื่นไหลเข้าไม่ถึง นับวันแต่จะแห้งเหือดไปในฤดูแล้ง

[๒๓] เธียร นักปราชญ์ ผู้รู้

[๒๔] ......เพียร ควรใช้ความรู้ที่เขามีอยู่แล้ว เอามาคิดต่อเติมให้ยิ่งขึ้นหรือให้เหมาะ แทนที่จะคิดเอาเองหรือตรัสรู้

[๒๕] ......กลาย ความเปรียบเรื่องสระน้ำตรงกับความจริงเรื่องหลับตาคิดกับลืมตาดูเยี่ยงอย่างที่เขาทำกัน

[๒๖] บริกรรม...ฝัน นั่งนึกเพลิดเพลินอยู่

[๒๗] วัน วน, พน, ป่า

[๒๘] สุริย์...บัง พระอาทิตย์ซ่อนหลังเขาพระสุเมรุ คือ ตะวันตกดิน, พลบ

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ