บานพแนก

๏ ศุภมัสดุ ลุศักราช ๑๒๔๔ ดุรงคสังวัจฉะระ อาสยุชมาศ ชุษณปักษเตระสี ดิถีพุฒวาร บริเฉทกาลกําหนด พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จออกณพระที่นั่งจักรกรีมหาปราสาท พระเจ้าน้องยาเธอพระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กราบบังคมทูลพระกรุณาว่าแบบสอนหนังสือไทย ที่ ๑ บูลบทบรรพกิจ ที่ ๒ วาหนิตินิกร ที่ ๓ อักษร ประโยค ที่ ๔ สังโยคพิธาน ไวพจน์พิจารณ์ ที่ ๕ พิศาลการันต์ รวม ๕ เรื่อง ซึ่งพระยาศรีสุนทรโวหาร คิคจัดเรียบเรียงขึ้นไว้นั้น ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ตีพิมพ์ในโรงพิมพ์หลวง ๒๐๐๐ ฉบับ ตั้งแต่ณวันพุทธเดือนยี่แรมสองค่ำ ปีมะแมตรีศก ศักราช ๑๒๓๓ ได้จ่ายใช้ราชการในกรุง แลจ่ายไปหัวเมืองบ้าง บัดนี้หนังสือแบบสอนนั้นก็จวนหมดสิ้นแล้ว ข้าพระพุทธเจ้าขอรับพระราชทานพระบรมราชานุญาต เพื่อจะได้ตีพิมพ์หนังสือฉบับสอนเพิ่มเติมขึ้นไว้ ให้ภอแก่คนที่จะเล่าเรียนต่อไป จึ่งมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ทรงอนุญาต พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร ได้ให้หลวงอินทรมนตรี ลงพิมพ์หนังสือแบบสอนครั้งนี้ ๑๐๐๐ ฉบับ ที่โรงพิมพ์หลวงอินทรมนตรี แต่ณวันศุกร์เดือนสิบเอ็ดขึ้นสิบห้าค่ำ ปีมะเมียจัตวาศก ศักราช ๑๒๔๔ ๚ะ

“บานพแนกเดิมดั่งนี้”

๏ ศุภมัสดุ ลุศักราช ๑๒๓๓ เอฬกะสังวัจฉระ มฤคศิรมาศกาฬปักษ์ ทุติยดิถีพุฒวารบริเฉท กาลกำหนด พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระที่นั่งเก๋งราชฤๅดี พระบรมราชวงษานุวงษ์ แลข้าราชการ เฝ้าเบื้องบาท บงกชมาศโดยลำดับ พระเจ้าราชวรวงษเธอ กรมหมื่นอักษรสาสนโสภณ ได้นำต้นฉบับแบบสอนหนังสือไทย ที่ ๑ ชื่อมูลบทบรรพกิจ ที่ ๒ ชื่อวาหนิติ์นิกร ที่ ๓ ชื่ออักษรประโยค ที่ ๔ ชื่อสังโยคพิธาน ที่ ๕ ชื่อพิศาลการันต์ ๕ เรื่องนี้ขึ้นทูลเกล้า ฯ ถวาย จึ่งได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้า ฯ ให้พระเจ้าราชวรวงษเธอ กรมหมื่นอักษรสาสนโสภณ ลงพิมพ์ที่โรงพิมพ์หลวง ในพระบรมมหาราชวัง ๒๐๐๐ ฉะบับ เพื่อไว้สำหรับเปนแบบ ให้กุลบุตรศึกษาเล่าเรียนหนังสือไทย เปนเครื่องเรืองปัญญา ให้ได้ความฉลาดรู้ใช้อักษรแลไม้เอกโท ให้ถูกถ้วนชำนาญชัดเจนกว้างขวาง เปนคุณแก่ราชการสืบไป ๚ะ

๏ แบบสอนในโรงสกูลหลวง ๕ เรื่อง ๚ะ

ที่ ๑ มูลบทบรรพกิจ

ที่ ๒ วาหนิตินิกร

ที่ ๓ อักษรประโยค

ที่ ๔ สังโยคพิธาน ไวพจน์พิจารณ์

ที่ ๕ พิศาลการันต์

๏ ชื่อตัวอักษรนี้ซ้ำกัน ๚ะ

ข ข้อง

ฃ เฃตร

ค คิด

ฅ กัณฐา

ฆ ระฆัง

ช ชื่อ

ฌ ฌาน

ญ ญาติ

ฎ ชะฎา

ฏ รกชัฏ

ฐ สัณฐาน

ฑ ไพรฑูริย

ฒ เจริญ

ณ คุณ

ด เดช

ต ตรา

ถ ถวิล

ท ท่าน

ธ เธอ

น นิล

พ พิณ

ภ ภรรยา

ย ยินยล

ร รักษา

ล วิลาศ

ฬ บาฬี

สนับสนุนโดย กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ ที่นี่ค่ะ