เพลงยาวกลบท

ปรารภ

ตะเข็บไต่ขอน หทัยประสงค์ผจงลิขิตประดิษฐ์สนอง

เสนอขนิษฐ์พินิจยุบลนุสนธิ์คนอง

ขณสมองฟฟุ้งฟเฟื่องวิชากวี

สถิตณเรือนเสมือนธุระบพะบพ้อง

จะตฤกจะตรองก็คล่องอุราประสาประสี

ผิบทลบองมิต้องระบอบระเบียบวิธี

ก็หวังธมีพระทัยนุเคราะห์เฉพาะกรุณย์

ฤาเขินฤาขวางณทางอักษรแลกลอนสำผัส

ก็คงจะตัดจะเติมประดับสนับสนุน

ผสานผสมนุกรมลำนำช่วยค้ำช่วยจุน

จะขอบพระคุณมิรู้จะเบื่อละเมื่อละคราว

ณกลอนขบวรเชิงชวนสังวาสนิราสแลภ้อ

จะเรียบจะเรียงมิเพียงมิพอจะกล้อจะกล่าว

เพราะมิใช่นิสัยหทัยสัตรีมีเรื่องมีราว

ข้างชู้ข้างสาวเสมือนนักเลงมิเกรงมิคร้าม

คะโลงสุภาสิตานุสรไว้ก่อนไว้เก่า

ลล้วนสำเนาสำนวนสุภาพมิหยาบมิหยาม

มิเยาะมิแยงแสดงคติพึงตริพึงตาม

จะต่ำจะทรามก็พอจะกลั้วรรัวรราง ฯ

----------------------------

โทษฉิบหาย ๖ ประการ

โตเล่นหาง ดำเนิรความตามทำนองปองลิขิต

เปิดภาสิตวรรณพฤติยึดที่อ้าง

ธิบายเหตุฉิบหายหกยกมาวาง

ไว้เปนทางเดิรขบวรสำนวนกลอน

(๑) สุราเมรยบานชาญฉกาจ

ผรุสวาทพาลประทุษไม่หยุดหย่อน

เส้นประสาทอาจพิกลทุรนร้อน

ทรัพย์จะล่อนหมดตัวอย่ามัวมนท์

(๒) ลับไถงอย่าครรไลไถลเที่ยว

ทางตรอกเปลี่ยวปลอดฉวางกลางถนน

คนเดียวเดิรเมินประมาทขาดผู้คน

ศัตรูพบหลบไม่พ้นภัยศัตรู

(๓) สัมมัชชาก็อย่าทัศนานัก

ไร้ประโยชน์โทษหนักข้างลักขู

มหรศพสารพันแม้หมั่นดู

มีเงินอู๋ก็คงเลี่ยนด้วยลายละเลิง

(๔) การพนันทุกทุกพรรค์พลันพินาศ

มาทสนุกขุกพลาดสิเลยเหลิง

แรกเล่นนึกว่านิดหน่อยค่อยประเทิง

เลยเปิดเปิงถึงจำนำระยำยับ

(๕) อนึ่งอย่าปณิธานสมานจิต

เสวนาลามกมิตรจิตสับปลับ

ยามเรามีตีสนิธหวังปลิดทรัพย์

เราซวยกลับหลีกละสละเมิน

(๖) จงคนึงถึงโทษจิตโหดคร้าน

ธุระงารคฤหาอย่างห่างเหิน

พึงสะสมธนไว้ให้เจริญ

มุ่งดำเนิรพิริยจรรยา

เหตุพินาศอนุสาสนแสดงอรรถ

ฉัพพิธจัดแจงประมวญล้วนโทษา

นรชาติปราชญ์ละดังพรรณา

เพื่อสถาพรพิพัฒน์สวัสดี

----------------------------

โทษสุรา ๖ ประการ

กระแตไต่ไม้ โทษสุราพรรณาสุราโทษ

ศรีเฉลิมเพิ่มประโยชน์เฉลิมศรี

คดีธรรมเลิศล้ำธรรมคดี

นานมามีในบาฬีมีมานาน

สาสนูสัพพัญญูอนุสาสน์

สารแก่นแท้แผ่โอวาทเปนแก่นสาร

ชาญปรีชานรชนปรีชาชาญ

แรงร้ายรู้มัชบานฤทธิ์ร้ายแรง

ฉพิธเภทภีตเหตุเภทฉพิธ

แจ้งประจักษ์ตระหนักจิตประจักษ์แจ้ง

แสดงความตามเมธีชี้ความแสดง

โลกาแจงแจกไว้ในโลกา

(๑) คือสิ้นสูญทุนทรัพย์ยับสูญสิ้น

ค่าเสียซื้อเหล้ากินสิ้นเสียค่า

เวลาคุ้นเคยอาตม์ผิขาดเวลา

รทมใจไม่มีผาสุกใจรทม

(๒) หากลเหตุมุ่งร้ายหมายกลหา

ขรมเสียงเถียงท้าส่งเสียงขรม

ตะบมตีต่อยปะเตะต่อยตีตะบม

มัวเมามุดุรดมด้วยเมามัว

(๓) พยาธิ์ภัยสรรพไข้เกิดภัยพยาธิ์

หัวหูสั่นหวั่นหวาดสั่นหูหัว

ตัวรูปบวมบ้างก็ซูบผิดรูปตัว

เมาน้ำกลืนกล้ำกลั้วมัวน้ำเมา

(๔) ร้ายยินบ่นดำเนียนเบียนยินร้าย

เฉาโฉดชั่วทั่วหญิงชายว่าโฉดเฉา

เบาสติริแต่ฟู้คนดูเบา

ยศศักดิ์เศร้าเสื่อมสลายวายศักดิ์ยศ

(๕) ขาดความอายเว้นกายสังวรขาด

หมดกลัวขลาดความนินทากล้าทำหมด

ลดเกรงบาปหยาบช้าไม่ลาลด

กรรมเพราะซดน้ำเหล้าเฝ้าก่อกรรม

(๖) เสื่อมกำลังทั้งปัญญาก็พาเสื่อม

ถลำเหลื่อมชอบผิดความคิดถลำ

ทำลายบุญหนุนบาปห่อนทราบธรรม

งงงมโง่โมหะซ้ำให้งำงง

โทษสุราหกประการบรรหารโทษ

หลงมาโนชก็ล่มด้วยแรงหลง

คงเสื่อมสิ้นสินทรัพย์ไม่กลับคง

อบายกรรมนำส่งตรงอบาย

บัณฑิตชนยลธรรมล้ำบัณฑิต

หมายจดจำคำภาสิตจิตจงหมาย

วายว่างเว้นเสพย์สุราทุกทิวาวาย

ดลความสุขทุกพายวายทุกข์ดล ฯ

----------------------------

  1. ๑. “ฟู้” เปนคำแผลง เดิมหมายว่าความรู้สึกเหมือนอย่างกับวาโยธาตุเป่าออกมาทางปากแลจมูก ทำให้อารมณ์ไม่ปรกติ ภายหลังมาใช้หมายความแต่ว่าสติอารมณ์ไม่ปรกติ

สนับสนุนโดย กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ ที่นี่ค่ะ