เดือน ๑๑ จุลศักราช ๑๒๔๒

วันที่ ๔๓๔๖ วันจันทร์ ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เช้าเสด็จออกพระมหาปราสาท พระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายในจัดโถเข้ายาคูมาตั้งถวายพระสงฆ์ พระฉันแล้วเสด็จออกขุนนาง พระยาศรีอ่านบอกอุปฮาด เมืองอุบลราชธานีบอกลงมา ๔ ฉะบับ (๑) ฉะบับหนึ่งกล่าวโทษท้าวพิมพิสารว่า ตั้งศาลาบังคับความราษฎรเอาเอง ไม่มารวมชำระที่ศาลากลาง (๒) ฉะบับหนึ่งว่าพวกลาวต้อนพวกเมืองพวนไปขายเมืองเขมร (๓) ฉะบับหนึ่งว่าเรื่องความนายร้อยคุณะตองสู้ (๔) ฉะบับหนึ่งว่ามีผู้ร้ายทิ้งไฟจับได้แล้ว รับสั่งจะให้เจ้าพรหมเทวานุเคราะห์วงศ์กลับขึ้นไป แล้วสดับปกรณ์กาลานุการ แต่พระที่สดับปกรณ์นั้นมิใช่พระที่ฉันพระราชทานเข้ากะทง สดับปกรณ์แล้วเสด็จขึ้น แล้วสดับปกรณ์อีก ๕๐๐

บ่าย ๔ โมงกรมหมื่นภูธเรศร์ถวายแหวนศีร์ษะเป็นลูกจักรนารายน์ ๕๐ วง พระนายไวยเฝ้าถวายตั๋วคุ้มสักสำหรับทหารหน้า ทรงประทับพระราชลัญจกร กรมพิชิตเฝ้า ทุ่มเศษเสด็จออกหอธรรมสังเวช พระสาธุศีลสังวรถวายเทศน์กัณฑ์ ๑ พระมหาจุ้ยถวายเทศน์กัณฑ์ ๑ ยามหนึ่งเสด็จขึ้น

พระยาพิพัฒน์ถวายหนังสือพระสยามธุรานุรักษ์ ได้รับเงินปีจากสังฆราชไว้แล้ว ราชทูตจะกลับวันที่ ๕ เสบต์ ร. ๘๙๕

พระยาพิพัฒน์ถวายหนังสือพระสยามธุรานุรักษ์ เรื่องราชทูตให้ตราแก่แอดมิราลเยาเรดิเบิกรับแทนเปรสิเดนต์ฝรั่งเศส กับส่งหนังสือที่ได้รับจากฟอเรนออฟฟิศมา ร. ๘๙๖

หนังสือฟอเรนออฟฟิศถึงพระสยามธุรานุรักษ์ว่าคอเวอนเมนต์อินเดียแจ้งความแก่ฟอเรนออฟฟิศว่า คอเวอนเมนต์สยามได้รับมิสเตอร์เอมิดิบาเดเลียเป็นกงสุลที่ร่างกุ้ง ถ้าคอเวอนเมนต์สยามรับเป็นกงสุลแล้วขอให้หลอดแกรนวีลทราบ

มีพระราชหัตถ์ถึงพระยาพิพัฒน์ ให้ตอบพระยาสยามธุรพาหะว่า มิสเตอร์เอมิดิบาเดเลียได้รับที่กงสุลตั้งแต่ปีนั้นๆ ร.๑๙๕/๔๒

มิสเตอร์ปัลเครฟ นำหนังสือกงสุลอังกฤษเมืองญวนถวาย ร. ๘๙๗ (ข)

หนังสือกงสุลเมืองญวนมีมาถึงปัลเครฟ เรื่องแขกที่ทำตราเงินปลอม ร. ๘๙๗ (ค)

วันที่ ๔๓๔๗ วันอังคาร ขึ้น ๒ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

บ่ายพระยาราชภักดีเฝ้า พระองค์เทวัญเฝ้า ทูลกระหม่อมพระองค์น้อยเฝ้า พระยาภาสเฝ้า

บ่าย ๕ โมง เสด็จบ้านสมเด็จเจ้าพระยา ประทับอยู่จนเวลาย่ำค่ำเสด็จกลับ ไม่ได้เสด็จขึ้น แวะประทับหอธรรมสังเวช พระสาธุศีลสังวรถวายเทศน์ วันนี้เป็นวันยกครบ ๕ วัน เทศน์จบแล้วเสด็จขึ้นเวลาเกือบ ๒ ทุ่ม มหาจุ้ยเทศน์ต่อไป

สมเด็จเจ้าพระยาถวายหนังสือตอบพระราชหัตถเลขา เรื่องขัดข้องเจ้าพระยามหินทร์ ฉะบับ ๑ ว่าคนที่ทำบัญชีสำมะโนครัว

วันที่ ๔๓๔๘ วันพุธ ขึ้น ๓ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

บ่ายพระยานรรัตน์เฝ้า เจ้าพระยามหินทร์เฝ้า เรื่องสักเลข กรมหมื่นพิชิตกับพระนายไวยเฝ้าเรื่องทหาร กรมหมื่นภูธเรศถวายขันทองลงยา

ทุ่มเศษเสด็จออกหอธรรมสังเวช พระยาศรีอ่านบอกเมืองเชียงใหม่ เมืองแพร่ เมืองน่าน ส่งกระดาษเพลาในการพระเมรุ พระยาพิพัฒน์อ่านบอกเมืองนครไชยศรี เมืองนนทบอกผู้ร้ายทั้งสองเมือง พระศรีสยามผู้ช่วยเมืองเสียมราฐกราบถวายบังคมลากลับไป จมื่นทิพเสนาถวายคำพระยาราชภักดีเรื่องฎีกา หลวงสวัสดิ์นคเรศถวายหนังสือพระยาราชรองเมือง พระมหาแฟง กิตติสาโร เปรียญ ๗ ประโยควัดพระนามบัญญัติ ถวายเทศน์กัณฑ์หลวง มหาแก้ววัดพระยาทำ เปรียญ ๓ ประโยค ถวายเทศน์กัณฑ์เจ้าภาพ เทศน์จบแล้วรับสั่งกับพระนายไวย ว่าจีนจะมีการแห่ให้ทหารไปกำกับตามเคย ยามเศษเสด็จขึ้น

วันนี้เปนวันทหารถือน้ำเดือน

จันที่ ๔๓๔๙ วันพฤหัสบดี ขึ้น ๔ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

บ่ายโมง ๕๐ มินิตเสด็จออก พระยาพิพัฒน์โกษา ทูลเบิกเจ้าพระยาภาณุวงศ์ พระยารัตนโกษา พระศรีรรมสาสน์ หลวงโกษานุการสวัสดิ์ จมื่นวิชิตไชยศักดาวุธ นายสรรพวิไชย มิสเตอร์ซาล่าม ซึ่งไปราชการเมืองลอนดอนกลับเข้ามา จะเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท โปรดเกล้า ฯ ให้เข้ามาเฝ้าในพระที่นั่ง

บรมราชสถิตมโหฬาร ตรัสกับเจ้าพระยาภาณุวงศ์อยู่ชั่วโมงกว่าจึงกราบถวายบังคมลา ครั้นเจ้าพระยาภาณุวงศ์กลับไปแล้ว พระยารัตนโกษาเฝ้าอยู่อีก แล้วกรมหมื่นพิชิตเฝ้าทรงเรื่องฎีกา และความมรดกทรงเซ็น แล้วเสด็จขึ้น

ทุ่มเศษเสด็จออกหอธรรมสังเวช พระยาศรีอ่านท้องตราถึงพระยาตาก เรื่องความหนานคันธมองกะเล พระนรินทร์อ่านบอกเมืองนครศรีธรรมราช เมืองกลันตัน จมื่นไชยาภรณ์ถวายคำสอบถาม เรื่องความหลวงนริศร์กับหลวงพิพิธภัณฑพิจารณ์ ซึ่งทรงตัดสินไปให้สอบถามนั้น พระมหาแฟงถวายเทศน์กัณฑ์ ๑ พระมหาแก้วถวายเทศน์กัณฑ์ ๑ ยามเศษเสด็จขึ้น

วันนี้สวดมนต์พระราชพิธีคเชนทรัศวสนาน พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณไปจุดเทียน ขุนทิพกระวีอ่านคำประกาศ พระมงคลเทพ พระครูพระปริตรไทยรวม ๕ รูป พระอุดมญาณ พระครูพระปริตรรามัญรวม ๕ รูป สวดมนต์ที่พระที่นั่งสุทไธยสวรรย์

วันที่ ๔๓๕๐ วันศุกร์ ขึ้น ๕ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาเช้าเลี้ยงพระที่พระที่นั่งสุทไธยสวรรย์ ในการพระราชพิธีคเชนทรัศวสนาน ยืนช้างยืนม้าและเดินตามธรรมเนียม

บ่ายโมงเศษเสด็จออก พระยารัตนโกษาเฝ้า ถวายเข็มกลัดแหวนเพ็ชรและอื่นๆ กรมหมื่นพิชิต พระองค์เทวัญเฝ้า เรื่องลาวเมืองเพ็ชรบุรีร้องทุกข์กล่าวโทษเจ้าเมืองกรมการว่าคุมเหง

บ่ายวันนี้แห่คเชนทรัศวสนานตามธรรมเนียม แต่ไม่ได้เสด็จออก

เวลา ๒ ทุ่มเสด็จออกหอธรรมสังเวช พระมหาแฟงถวายเทศน์กัณฑ์หลวง พระมหาแก้วถวายเทศน์กัณฑ์เจ้าภาพ ยามเศษเสด็จขึ้น

วันนี้ตั้งขุนนางจีนเจ้าภาษี ๘ คน เลื่อนพระภาษีสมบัติบริบูรณ์เป็นพระยาพิสณฑ์สมบัติบูรณ์ จีนฟุ้งเป็นหลวงบานเบิกบุรีรัตน์ จีนแพเป็นหลวงศรีทรงยศ จีนจุ้ยเป็นหลวงชลภูมิพานิช จีนสุ่มเป็นหลวงราชโภคานุกูล จีนเท่งเป็นหลวงเจริญราชธน จีนเขียวเป็นหลวงบำรุงราชากร จีนฉายเป็นหลวงอุดรภัณฑพานิช

(หนังสือ) เจ้าพระยาสุรวงศ์ เรื่องสมเด็จเจ้าพระยาขอตัวอ้ายปั้นเปลี่ยน ซึ่งสมเด็จกรมพระจำฝากคุกไว้ไปสอบถาม ร. ๙๑๔

หนังสือสมเด็จเจ้าพระยา ว่าการสักเลขเมืองราชบุรียังไม่มีแม่กองสัก ร. ๙๑๕

มีพระราชหัตถ์ถึงเจ้าพระยาสุรวงศ์ ให้จัดขุนนางกลาโหมเตรียมไว้ เมื่อประกาศออกจะได้ไปสัก ร. ๒๐๒/๔๒

มีพระราชหัตถ์สั่งให้พระยาราชรองเมือง ให้ซื้อที่ทำวังพระองค์เจ้าศรีเสาวภางค์ ร. ๒๐๓/๔๒

พระยาไชยสุรินทร์ขอรับพระราชทานตั้งปลัดกรมสรรพากรและพนักงานพระคลังข้างที่ ร. ๙๑๓

สำเนาใบบอกพระยาคทาธร เรื่องได้รับท้องตราถามเรื่องสั่งตรานั้น เพราะคนทำเงินแปปลอมมาก จึ่งสั่งตรามาให้ทำด้วยเครื่องจักรเป็นตราเงินเขมร และส่งเงินต่างๆ มาเป็นตัวอย่าง ร. ๙๑๖

พระนายไวยริโปตศิลาต่างๆ ร. ๙๑๗

มีพระราชหัตถ์ถึงเจ้าพระยามหินทร์พระราชทานตั๋วเจ้านาย ร. ๒๐๔/๔๒

วันที่ ๔๓๕๑ วันเสาร์ ขึ้น ๖ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาย่ำเที่ยงกับ ๕๐ มินิตเสด็จออก พระยาอนุชิต พระเทพผลู กัปตันลอฟตัสเฝ้า เสด็จขึ้นบ่าย ๕ โมงเศษ

ทุ่มเศษเสด็จออกหอธรรมสังเวช พระยาศรีอ่านบอกเมืองพนมศก ผู้ร้ายลักกระบือ เมืองเสียมราฐบอกเรื่องรับขุนนางฝรั่งเศส พระยาพิพัฒน์อ่านบอกเมืองนนทบุรี เรื่องผู้ร้ายฆ่านายจันตาย เมืองสมุทรสงครามบอกเรื่องนายจันฆ่านายช่วยตาย พระยาจ่าแสนถวายคัดความเจ้าพรหมเทวานุเคราะห์วงศ์ มหาแฟงถวายเทศน์กัณฑ์หลวง มหาแก้วถวายเทศน์กัณฑ์เจ้าภาพ ยามเศษเสด็จขึ้น พระยาภาสเฝ้า

ทรงประทับพระราชลัญจกรตั๋วคุ้มสักทหาร ไทย ๕๑ ลาว ๖ มอญ ๑๒ รวม ๖๙ รวมเก่าใหม่ ๑๕๓ ฉะบับ

มีพระราชหัตถเลขาถึงสมเด็จเจ้าพระยา เรื่องพระยาคทาธรสั่งตราทำเงิน ร. ๒๐๕/๔๒

วันที่ ๔๓๕๒ วันอาทิตย์ ขึ้น ๗ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาบ่ายโมงเศษเสด็จออก เจ้าพระยามหินทร์เฝ้า แล้วกรมหมื่นพิชิต พระนายไวย กรมหมื่นภูธเรศเฝ้า

ทุ่มเศษเสด็จหอธรรมสังเวช พระนรินทร์อ่านบอกเมืองราชบุรีส่งเสาพระเมรุ กับร่างตราถึงเมืองตรังกานูตอบเรื่องที่ได้ส่งสิ่งของเข้ามาสดับปกรณ์ พระยามหามนตรีถวายคำให้การผู้ร้ายใช้เงินแดง มหาแฟง มหาแก้ว ถวายเทศน์องค์ละกัณฑ์ ยามเศษเสด็จขึ้น

มีพระราชหัตถเลขาถึงสมเด็จกรมพระ ให้จัดเลือกเจ้าพนักงานออกไปตั้งสักเลขในหัวเมืองมหาดไทย ร. ๒๐๖/๔๒

มีพระราชหัตถเลขาถึงเจ้าพระยาภาณุวงศ์ ให้จัดเลือกเจ้าพนักงานออกไปสักเลขเมืองขึ้นกรมท่า ร. ๒๐๗/๔๒

สมเด็จเจ้าพระยาตอบพระราชหัตถเลขาเรื่องพระยาคทาธรสั่งตราเงิน และเห็นว่าเมืองพระราชอาณาเขตต์ สยามไม่ควรจะทำเงินใช้ต่าง ๆ ควรแต่คอเวอนเมนต์ใหญ่แห่งเดียว แต่การเป็นมานานแล้ว เมืองลาวเมืองเขมรเมืองตะวันตกก็ทำใช้มาก จะเปลี่ยนแปลงก็ลำบาก ขอรับพระราชทานตริตรองก่อน ร. ๙๑๘

เจ้าพระยามหินทร์ถวายหนังสือว่าด้วยการที่สมเด็จเจ้าพระยา ท่านจะให้หมายแต่งกองสักออกสักเลขตามหัวเมือง เป็นคนเห็นแก่แผ่นดินอยู่จะจัดการตามท่านก็ได้

มิสเตอร์เดอซาทูลด้วยจะแต่งงาน ร. ๙๒๐

พระราชทานเงิน ๓ ชั่งช่วยในการแต่งงาน

หนังสือพระยาสยามธุรพาหะทูลเกล้าฯ ถวาย ร. ๙๒๑

หนังสือเดวิสบีซิกเกลส์ถวาย นำเรื่องราวมิสเตอร์เยมส์มากล่าวโทษพระยาอนุรักษ์ ร. ๙๒๒

เรื่องราวมิสเตอร์เยมส์มากล่าวโทษพระยาอนุรักษ์ ว่าอำแดงศรีผู้ที่ส่งของพระยาอนุรักษ์ ๆ ไม่ให้เงินเต็ม ร. ๙๒๓

พระราชหัตถ์เซ็นเรื่องราวให้พระยาอนุรักษ์ใช้เงินเสีย ร. ๙๒๔

วันที่ ๔๓๕๓ วันจันทร์ ขึ้น ๘ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

บ่าย ๓ โมงเศษเสด็จวัดพระแก้ว เสด็จประทับโรงพระเบ็ญจาหน้าวัด สมเด็จกรมพระเฝ้า แล้วเสด็จทอดพระเนตรงานวัด เสด็จทรงรถประพาสสวนสราญรมย์ แล้วเสด็จวังสราญรมย์ แต่ไม่ได้ประทับ แล้วเสด็จกลับ

เวลา ๒ ทุ่มเสด็จออกหอธรรมสังเวช พระคุณวงศ์ถวายเทศน์กัณฑ์ ๑ พระอุดมญาณถวายเทศน์กัณฑ์ ๑ วันนี้เป็นเทศน์พิเศษทั้ง ๒ กัณฑ์ ยามเศษเสด็จขึ้น กรมหมื่นพิชิต พระยาภาส หม่อมเจ้าต๋งเฝ้า

วันที่ ๔๓๕๔ วันอังคาร ขึ้น ๙ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาบ่ายเสด็จออก พระไพรัชเฝ้า พระยารัตนโกษากับเจ้าต๋งเฝ้า โปรดให้ทำหีบและอื่น ๆ ทรงเรื่องความกับกรมหมื่นพิชิต พระองค์เจ้าเทวัญเฝ้า หลวงนริศร์ถวายหนังสือ พระองค์เจ้าโสณบัณฑิตย์ถวายหนังสือ

ทุ่มเศษเสด็จออกหอธรรมสังเวช พระยาศรีทูลเบิก พระยาภักดิ์สุริยเดช พระยาวิชิตรักษา กราบถวายบังคมลาขึ้นไปรักษาเมืองตาก พระนรินทร์อ่านบอกพระยาพิไชยบุรินทรา พระอมรวิไสยสรเดช หลวงเสนางควิจารณ์ข้าหลวง พระยาอมรินทรฤาไชย ผู้ว่าราชการเมืองราชบุรี พระยาราชพงศานุรักษ์ผู้ว่าราชการเมืองสมุทสงคราม บอกเรื่องชำระผู้ร้ายที่เมืองราชบุรี กับบอกเมืองกำเนิดนพคุณ เมืองปราณบุรี เมืองประจวบคีรีขันธ์ เมืองชุมพร เมืองประทุมธานี เมืองนครเขื่อนขันธ์ ๖ หัวเมืองส่งเครื่องพระเมรุ พระมหาแฟงถวายเทศน์กัณฑ์หลวง มหาแก้วถวายเทศน์กัณฑ์เจ้าภาพ วันนี้เป็นวันยกครบ ๖ วัน ยามเศษเสด็จขึ้น พระยาภาสเฝ้า

เจ้าพระยาภาณุวงศ์ ถวายรายชื่อคนฝรั่งที่จะพระราชทานเครื่องราชอิสสริยยศ ร. ๙๒๕

พระเทพผลูถวายหนังสือว่านายแสงเชือดคอตาย ร. ๙๒๖

หนังสือหมอดีนทูลเกล้า ฯ ถวาย ร. ๙๒๗

พระองค์เจ้าโสณบัณฑิตย์ ถวายเรื่องราวกล่าวโทษหลวงพิไชยเสนา ว่าพูดจาหยาบช้าต่างๆ ร. ๙๒๘

หลวงไกรกรีธาถวายเรื่องราวฟ้องบรดกสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (จี่) ร. ๙๒๙

นายเปียมหาดเล็กถวายเรื่องราวยกความชอบตัวว่าจับผู้ร้ายได้ ขอรับพระราชทานเงินรางวัล ร. ๙๓๐

หนังสือผู้ว่าการต่างประเทศกรุงนิเทอแลนด์ ถึงผู้ว่าการต่างประเทศสยาม ตั้งให้บีเอสฮาเมลเป็นผู้ว่าการกงสุล ร. ๙๓๑

มีพระราชหัตถ์ถึงเจ้าพระยาสุรวงศ์ เรื่องลาวทรงดำร้องทุกข์สมัครเป็นทหาร ร. ๒๐๘/๔๒

มีพระราชหัตถ์ถึงเจ้าพระยาภาณุวงศ์เรื่องเงินแดง ร. ๒๐๙/๔๒

วันที่ ๔๓๕๕ วันพุธ ขึ้น ๑๐ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เสด็จออกบ่าย ๒ โมง พระองค์เจ้ากมลาศน์เฝ้าถวายกล่องกระสลักใบหนึ่ง ทูลกระหม่อมพระองค์น้อยเฝ้า พระนายไวยกรมหมื่นพิชิตเฝ้า บ่าย ๔ โมงเจ้าพนักงานกรมวัง กรมท่าเป็นต้นนำมิสเตอร์ตอเรเฝ้า

บ่าย ๕ โมงเศษเสด็จออกพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เจ้าพรหมาภิพงศธาดาเจ้านครลำปาง ราชวงศ์ราชบุตรท้าวเพี้ยกราบถวายบังคมลากลับขึ้นไปรักษาเมือง

ค่ำไม่เสด็จออกหอธรรมสังเวช ทรงเรื่องลาวทรงดำกับกรมหมื่นพิชิต พระองค์เทวัญ

วันที่ ๔๓๕๖ วันพฤหัสบดี ขึ้น ๑๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาบ่าย ๒ โมง นายพลพันเฝ้าถวายกระโถนนากปากแกร ๒ ใบ พระราชทานเงิน หลวงสวัสดิโกษาเฝ้าถวายบานแผนกและริโปตภาษีคลังสินค้า พระยาเวียงในเฝ้า กรมหมื่นพิชิต กรมหมื่นภูธเรศเฝ้า มิสเตอร์ปีเอสฮาเมลกงสุลนิเทอแลนด์คนใหม่เฝ้าที่ห้องน้ำเงิน

ทุ่มเศษเสด็จออกหอธรรมสังเวช พระปลัดตาบธมฺมทินฺโน ๓ ประโยควัดราชบพิธถวายเทศน์กัณฑ์ ๑ พระอมรเมธาจารย์วัดระฆังถวายเทศน์กัณฑ์ ๑ ยามเศษเสด็จขึ้น พระนายไวยเฝ้า

วันที่ ๔๓๕๗ วันศุกร์ ขึ้น ๑๒ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

บ่ายเสด็จออก หลวงนริศร์ถวายหนังสือทูลกระหม่อมพระองค์ใหญ่ นายจ่ายงถวายกระโถนเขียนเรื่องรามเกียรติ์ และกล่องจันทน์และสายนาฬิกา ดุมกระ พระไพรัสถวายหนังสือ

ทุ่มเศษเสด็จออกหอธรรมสังเวช รับสั่งให้พระสุริยภักดีไปเกาะลูกขุน เรื่องปรึกษาโทษอ้ายสมีทรัพย์และอะเทวะ แล้วให้มีกะทู้ถาม พระปลัดตาบถวายเทศน์กัณฑ์หลวง พระอมรเมธาจารย์ถวายเทศน์กัณฑ์เจ้าภาพ พระราชทานสัญญาบัตรตั้งจีนเกียฮึน เป็นหลวงสวามิภักดิ์ภูวนารถ ยามเศษเสด็จขึ้น

วันที่ ๔๑๕๘ วันเสาร์ ขึ้น ๑๓ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

ทรงเครื่องใหญ่บ่าย ๒ โมงเศษ บ่าย ๓ โมงเศษเสด็จออก นายไชยขรรค์ทูลลาไปเมืองราชบุรี

เวลา ๒ ทุ่มเสด็จออกหอธรรมสังเวช พระยาศรีอ่านบอกพระยาราชเสนา ขุนแผลงสท้านข้าหลวงบอกลงมาว่า ได้ไปถึงเมืองตาก พอระดูสารทได้รับพระราชทานน้ำพระพิพัฒน์ที่เมืองตาก แล้วออกจากเมืองตากไปเชียงใหม่ พระยาสุจริตบอกลงมา ๒ ฉะบับ ฉะบับ ๑ ว่าเกิดผู้ร้ายขึ้นที่เมืองตาก ฉะบับ ๑ ได้รับหนังสือเมืองมรแมนว่าผู้ร้ายหนีเข้ามาอยู่ในเขตต์แดนเมืองตาก ให้พระยาสุจริตรับส่ง พระสุริยภักดีถวายคำลูกขุนแก้พระกะทู้และปรึกษาโทษตัวเองให้ปรับและถอดจากยศ ทรงเซ็นให้ยกโทษปรับเสีย ให้สมโภชเศวตฉัตร พระปลัดตาบ และพระอมรเมอาจารย์ถวายเทศน์ ยามเศษเสด็จขึ้น

วันที่ ๔๓๕๙ วันอาทิตย์ ขึ้น ๑๔ ค่ำ เตือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

วันนี้เสด็จลงทรงบาตร แล้วเสด็จออกพระที่นั่งอมรินทร์ เวลาเช้า ๔ โมงเศษ สดับปกรณ์ผ้าไตรก่อนแล้วจึงฉัน แล้วสดับปกรณ์อีก ๑๐๐ รูป ย่ำเที่ยงเศษเสด็จขึ้น

บ่ายกรมหมื่นพิชิต กรมหมื่นภูธเรศ พระนายไวย กรมหมื่นนเรศร์เฝ้า

ยามเศษเสด็จออกพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระสงฆ์ ๒๐ รูปสวดมนต์ แล้วพระอมรโมลีถวายเทศน์ทานมัย จบแล้วเสด็จลงลอยพระประทีป เวลา ๒ ยามเสด็จขึ้น

วันที่ ๕๓๖๐ วันจันทร์ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เช้า ๔ โมงเศษ ทรงบาตรแล้ว เสด็จออกพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย สดับปกรณ์ผ้าไตรแล้วเลี้ยงพระ วันนี้เลี้ยง ๗๖ รูป ด้วยเป็นวันนับแต่วันมหาประสูติในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ณวันพฤหัสบดี ขึ้น ๑๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีชวด ๑๑๖๖ ตรงกับวันที่ ๑๘ ออกโตเบอร์ จนถึงวันนี้พระชนม์ได้ ๗๖ พรรษาตามสุริยโคจร องษาพระอาทิตย์และฤกษ์ดิถิจันทรมาศ ตรงต้องวันมหาประสูติ เดิมตามกำหนด ๑๙ ปีนี้ อาทิตย์จันทร์ต้องกันครั้งหนึ่งทั้ง ๓ รอบ รอบที่ ๔ ครบ ๗๖ ปีนี้คลาดออกเต็ม ๒๔ ชั่วโมง คือวันหนึ่ง ก็พอตรงวันเสด็จสวรรคตด้วย อนึ่งนับแต่วันเสด็จสวรรคตมา ก็พอบรรจบรอบ ๑๒ ปี จึงทรงบำเพ็ญพระราชกุศล เพิ่มพระสงฆ์ขึ้นเป็น ๗๖ เท่าพระชนม์พรรษา ครั้นพระสงฆ์รับพระราชทานฉันแล้ว สดับปกรณ์เพิ่มขึ้นเป็น ๓๐๐ แล้วทรงแจกเงินพระราชทานพระบรมวงศานุวงศ์ ตามห่างและชิดเป็นชั้นๆ (เหมือนแจกที่พระที่นั่งอนันตสมาคม เมื่อณวันจันทร์ แรม ๔ ค่ำ เดือน ๕ ปีมะโรง โทศก) อนึ่งวันนี้เป็นวันครบกำหนดแจกเงินค่าเช่าตึกหน้าวัดประยูรวงศ์ พระยาไชยสุรินทร์นำเงินมาทูลเกล้า ฯ ถวาย ทรงแจกส่วนละ ๙ ตำลึง ๓ บาท ๑ สลึง เวลาย่ำเที่ยงเศษเสด็จขึ้น

บ่ายกรมหมื่นภูธเรศเฝ้า แล้วนายพลพันถวายถังนาก ถ้วยน้ำร้อน ๒ ถัง

ยามเศษเสด็จออกพระที่นั่งอมรินทร์ พระสงฆ์ ๗๖ รูปสวดมนต์จบแล้ว หม่อมเจ้าพระประภากรถวายเทศน์ศีลมัยจบแล้ว เสด็จลงลอยพระประทีป ๗ ทุ่มเสด็จขึ้น

วันที่ ๔๓๖๑ วันอังคาร แรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เช้าเสด็จออกสดับปกรณ์กาลานุการที่พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ย่ำเที่ยงเสด็จขึ้น

บ่ายกรมหมื่นภูธเรศเฝ้า รับสั่งให้ทำดอกไม้ไหวประดับพระโกศพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เปลี่ยนของเก่า กรมหมื่นพิชิตเฝ้า พระองค์เจ้าเทวัญเฝ้า

ค่ำไม่เสด็จออกทรงธรรม โปรดให้พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณ มีเทศน์ที่พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระโพธิวงศ์ถวายเทศน์ภาวนามัย เวลา ๕ ทุ่มเศษเสด็จลอยพระประทีป ๒ ยามเสด็จขึ้น

วันที่ ๔๓๖๒ วันพุธ แรม ๒ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

บ่าย ๒ โมงครึ่ง เจ้าพระยาสุรวงศ์เฝ้าเรื่องลาวทรงดำ แล้วพระนายไวย หลวงพิไชยเสนา ถวายตั๋วคุ้มสักทหารทรงประทับพระราชลัญจกร เดิมประทับไปแล้ว..ฉะบับ ทรงประทับในวันนี้..ฉะบับ รวม..ฉะบับ กรมหมื่นพิชิต พระองค์เจ้าเทวัญเฝ้า

วันที่ ๔๓๖๓ วันพฤหัสบดี แรม ๓ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

บ่ายพระองค์เจ้าสายกลับมาจากสิงคโปร์เฝ้า แล้วพระอมรวิไสยเฝ้า พระยาโชฎึกเฝ้า พระนายไวยเฝ้า ทูลอาการพระยานรรัตน์

๒ ทุ่มเสด็จออกหอธรรมสังเวช พระยาศรีอ่านบอกพระยาอุตรการโกศล เมืองพิไชยบอกส่งหนังสือเมืองน่าน หนังสือเจ้าอนันตฤทธิเดชเมืองน่านมีมาถึงพระยาพิไชย นำหนังสือเมืองเชียงแข็ง เมืองเชียงรายบอกเรื่องการสงครามเมืองเชียงแสน พระนรินทร์อ่านบอกเมืองนครศรีธรรมราช ๓ ฉะบับ ฉะบับ ๑ บอกส่งเงินปี้จีนจำนวนปีเถาะเอกศก ๑๒๔๒ ฉะบับ ๑ บอกส่งเงินค่านาจำนวนปีขาลสัมฤทธิศก ๑๒๔๒ ฉะบับ ๑ บอกส่งของเครื่องพระเมรุ โปรดเกล้า ฯ พระราชทานสัญญาบัตรตั้งพระสุริยภักดี เป็นพระยาราชวรานุกูล พระสุรินทรามาตย์ เป็นพระยาพิพิธโภคัยสวรรย์ จมื่นไชยาภรณ์ เป็นพระสุริยภักดี หลวงพิพิธภักดี เป็นพระสุรินทรามาตย์ รวม ๔ คน พระปลัดตาบและพระอมรเมธาจารย์ถวายเทศน์คนละกัณฑ์ วันนี้เป็นวันยกทั้งสองกัณฑ์ ครบ ๕ วัน เวลายามเศษเสด็จขึ้น

วันที่ ๔๓๖๔ วันศุกร์ แรม ๔ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

บ่ายนายเสนอถวายกระเช้าสำหรับปลูกกล้วยไม้ และต้นไม้ต่างๆ แขวน ทูลกระหม่อมพระองค์น้อยเฝ้าเรื่องไล่บาลี พระองค์สายเฝ้าเรื่องที่สวนที่นาและถวายน้ำมันตะไคร้พระยาพิทักษ์ภูบาล ถวายรายงานไพร่หลวงรักษาพระองค์

๒ ทุ่มเศษเสด็จออกหอธรรมสังเวช พระยาจ่าแสนเฝ้าเรื่องจะไปสักเลขเมืองตาก พระยาศรีอ่านบอกเมืองพิศณุโลก ๓ ฉะบับ เรื่องผู้ร้ายปล้น ๒ ฉะบับ กล่าวโทษหลวงวาสุเทพว่าลงเอาเงินแก่ราษฎร พระมหายังเปรียญ ๕ ประโยค วัดโสมนัสวิหารถวายเทศน์กัณฑ์ ๑ พระมหาครุธเปรียญ ๓ ประโยค วัดสามพระยาถวายเทศน์กัณฑ์ ๑ ๔ ทุ่มเสด็จขึ้น พระยาภาสเฝ้า

วันที่ ๔๓๖๕ วันเสาร์ แรม ๕ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาเช้า ๕ โมงเศษ ทรงฉลองพระองค์ฟรอกโค๊ตทรงรถพระที่นั่ง ประทับวัดราชประดิษฐ์ที่ ๑ พระราชทานผ้าพระกฐินแล้วโปรดให้ทูลกระหม่อมพระองค์น้อยถวายของ แล้วเสด็จจากวัดราชประดิษฐ์ลงถนนข้างครองขึ้นตะพานช้างโรงสี เลี้ยวสี่กั๊กทางถนนเฟื่องนคร ประทับวัดบวรนิเวศที่ ๒ พระราชทานผ้าพระกฐิน แล้วโปรดให้กรมหมื่นนเรศร์ถวายของ แล้วเสด็จจากวัดบวรนิเวศกลับมาประทับวัดมหรรณพารามที่ ๓ พระราชทานผ้าพระกฐินแล้ว โปรดให้กรมขุนเจริญผลถวายของ แล้วเสด็จจากวัดมหรรณพารามกลับทางเดิมอ้อมท้องสนามหลวง ประทับวัดมหาธาตุที่ ๔ พระราชทานผ้าพระกฐินแล้วเสด็จออกจากพระอุโบสถ ประทับที่พลับพลาหน้าวัด ทอดพระเนตรตวอย่างพระเมรุและการพระเมรุต่างๆ โปรดให้สมเด็จกรมพระเจ้าพระยาสุรวงศ์ ขึ้นไปเฝ้าบนพลับพลาด้วย ประทับอยู่ประมาณครึ่งชั่วโมงเสด็จกลับจากวัดมหาธาตุตรงเข้าในพระบรมมหาราชวัง

วันนี้เจ้านายขุนนางแต่งอีวนิงเดรส สวมเครื่องราชอิสสริยยศตามที่ได้รับพระราชทาน

วันที่ ๔๓๖๖ วันอาทิตย์ แรม ๖ ค่ำเดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาเช้า ๕ โมง ทรงพระราชยานถมตะทองพร้อมด้วยกระบวนนำตามออกประตูวิเศษไชยศรี เลี้ยวป้อมเผด็จดัษกรลงถนนเจริญกรุง เลี้ยวตามถนนริมกำแพงพระนคร ออกประตูตะพานหัน ประทับวัดจักรวรรดิราชาวาสที่ ๑ พระราชทานผ้าพระกฐิน แล้วโปรดให้กรมหมื่นพิชิตถวายของ แล้วเสด็จจากวัดจักรวรรดิตรงไปประทับวัดสัมพันธวงศารามที่ ๒ พระราชทานผ้าพระกฐินแล้วโปรดให้กรมหมื่นภูธเรศถวายของ แล้วเสด็จออกจากวัดสัมพันธวงศ์ ประทับวัดประทุมคงคาที่ ๓ พระราชทานผ้าพระกฐิน แล้วโปรดให้กรมหลวงวรศักดาถวายของ แล้วเสด็จกลับทางเดิม เวลาเสด็จกลับนั้นฝนตกมากในถนนสำเพ็ง แต่ที่ในพระบรมมหาราชวังฝนไม่ตก วันนี้ในหลวงทรงฉลองพระองค์ครึ่งยศทหารมหาดเล็ก ทรงดวงตรานพรัตน์ และดวงตราจุลจอมเกล้า ทรงสายตะพายจุลจอมเกล้า เจ้านายข้าราชการสวมเสื้อเยียระบับ สวมเครื่องราชอิสสริยยศตามที่ได้รับพระราชทาน

วันที่ ๔๓๖๗ วันจันทร์ แรม ๗ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาย่ำรุ่งแล้ว ทรงรถพระที่นั่งเสด็จพระราชดำเนินไปประทับประทุมวัน ทอดพระเนตรที่สวนที่นา แล้วเสวยเช้าที่ประทุมวัน เช้า ๔ โมงเศษเสด็จกลับ

บ่าย ๕ โมง เจ้าพระยามหินทร์เฝ้าเรื่องลาวทรงดำ แล้วพระราชทานให้ดูคอเรสปอนเดน แล้วกรมหมื่นพิชิต พระองค์เทวัญเฝ้า ๕ ทุ่มเศษเสด็จขึ้น

วันนี้ทรงประทับพระราชลัญจกรตั๋วทหาร ๑๐๐ ฉะบับ รวมของเก่า ไทย ๑๘๗ ลาว ๒๒ มอญ...

วันที่ ๔๓๖๘ วันอังคาร แรม ๘ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาเช้า ๕ โมงครึ่ง ทรงพระราชยานลงยาราชาวดี เสด็จพระราชดำเนินทางสถลมารค เลี้ยวป้อมเผด็จดัษกรตรงไปประทับวัดพระเชตุพนที่ ๑ พระราชทานผ้าพระกฐิน แล้วโปรดให้ทูลกระหม่อมพระองค์น้อยถวายของ พระปลัดชุ่มวัดนั้น ถวายกล้องกัลปังหา ๒ คัน แล้วเสด็จออกจากวัดพระเชตุพนตรงไป เลี้ยวข้ามตะพานช้างคลองตลาด ไปตามถนนริมกำแพง ประทับวัดราชบุรณที่ ๒ พระราชทานผ้าพระกฐินแล้ว โปรดให้กรมขุนภูวนัยถวายของ แล้วเสด็จพระราชดำเนินจากวัดราชบุรณ เลี้ยวลงถนนบ้านหม้อตรงมาประทับวัดราชบพิธที่ ๓ พระราชทานผ้าพระกฐินแล้ว โปรดให้ทูลกระหม่อมพระองค์น้อยถวายของ แล้วเสด็จพระราชดำเนินจากวัดราชบพิธ เลี้ยวลงสี่กั๊กถนนบำรุงเมืองประทับวัดสุทัศน์ที่ ๔ พระราชทานผ้าพระกฐินแล้ว โปรดให้กรมขุนบดินทรถวายของ อนึ่งโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาสุรวงศ์ไปเฝ้าในพระอุโบสถ เวลาบ่าย ๒ โมงเศษเสด็จออกจากวัดสุทัศน์ตรงขึ้นทางถนนบำรุงเมือง เข้าในพระบรมมหาราชวัง

วันนี้ทรงพระภูษาดำ (มอนนิง) ทรงฉลองพระองค์เยียระบับขาว ทรงสายตะพายนพรัตน์ และดวงตรา ๔ ดวง คือนพรัตน์ จุลจอมเกล้า ช้างเผือก มงกุฎสยาม พระบรมวงศานุวงศ์ทรงเสื้อเยียระบับขาว ทรงผ้าม่วงแดง ติดเครื่องราชอิสสริยยศตามที่ได้รับพระราชทาน ข้าราชการแต่งเต็มยศเหมือนวันอาทิตย์ แรม ๖ ค่ำ เดือน ๑๑

วันที่ ๔๓๖๙ วันพุธ แรม ๙ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาย่ำเที่ยงทรงเรือพระที่นั่ง เทวาธิวัดถ์ เรือพระที่นั่งรองชื่อเพ็ชรรัตนดาราราย เรือศรีสุนทรไชย เป็นเรือผ้าไตร เสด็จประทับวัดอรุณที่ ๑ สมเด็จกรมหลวงถวายของ แล้วประทับวัดโมลีโลกที่ ๒ พระองค์เจ้าทองกองก้อนใหญ่ถวายของ แล้วประทับวัดหงษารามที่ ๓ พระองค์เจ้าวรรัตน์ถวายของ แล้วประทับวัดราชสิทธิ์ที่ ๔ พระองค์เจ้ากมลาสน์ถวายของ บ่าย ๓ โมงเสด็จกลับ

วันนี้ทรงฉลองพระองค์เยียระบับ ทรงสายตะพายตราช้างเผือก ทรงติดตรา ๔ ดวง คือ น.ร, ป.จ, ม.ช, ม.ส.ม, เจ้านายขุนนางแต่งเหมือนวันอาทิตย์ แรม ๖ ค่ำ เดือน ๑๑

วันที่ ๔๓๗๐ วันพฤหัสบดี แรม ๑๐ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาย่ำเที่ยง ทรงเรือพระที่นั่งรัตนดิลก เรือพระที่นั่งรองบุขบกพิศาล เรือศรีประภัศรไชยเป็นเรือผ้าไตร เสด็จประทับวัดประยูรวงศาวาสที่ ๑ ทรงทอดพระกฐิน เจ้าพระยาสุรวงศ์เข้าไปเฝ้า โปรดให้ถวายของ แล้วทรงพระราชยานลงยาราชาวดี ประทับวัดบุบผารามที่ ๒ พระองค์เจ้าเทวัญถวายของ แล้วทรงพระราชยานไปประทับวัดพิไชยญาติที่ ๓ โปรดให้เจ้าพระยาศรีพิพัฒน์ถวายของ แล้วทรงพระราชยานไปประทับวัดอนงคารามที่ ๔ โปรดให้พระองค์เจ้าเกษมศรีถวายของ แล้วเสด็จลงเรือพระที่นั่งเสด็จกลับ

วันนี้ทรงฉลองพระองค์ครึ่งยศทหาร ทรงสายตะพายมงกุฎสยาม ทรงติดตรา ๒ ดวง คือ น.ร, ม.ส.ม. เจ้านายขุนนางแต่งเหมือนวันอาทิตย์ แรม ๖ ค่ำ เดือน ๑๑

วันที่ ๔๓๗๑ วันศุกร์ แรม ๑๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาย่ำเที่ยงเศษ ทรงเรือพระที่นั่งเพ็ชรรัตนดาราราย เรือพระที่นั่งรองรัตนติลก เรือศรีสุนทรไชยเป็นเรือองค์กฐิน เสด็จประทับวัดดุสิดารามที่ ๑ เจ้าพระยามหินทรศักดิ์เข้าไปเฝ้าในพระอุโบสถ พระองค์เจ้าศรีสิทธิธงไชยถวายของ แล้วเสด็จประทับวัดระฆังที่ ๒ ทรงทอดพระกฐินแล้ว โปรดให้พระองค์เจ้าชุมพลสมโภชถวายของ แล้วเสด็จประทับวัดกัลยาณมิตร์ที่ ๓ โปรดให้พระองค์เจ้าสวัสดิประวัติถวายของ แล้วเสด็จนมัสการพระพุทธรูปองค์ใหญ่ในวิหาร แล้วเสด็จลงเรือพระที่นั่งประทับวัดบพิตรพิมุขที่ ๔ ทรงสรรเสริญพระอมรโมลี ว่าอุส่าห์ดูแลปฏิสังขรณ์พระอารามหมดจดงดงามดี แล้วโปรดให้พระองค์เจ้าไชยานุชิตถวายของ แล้วเสด็จกลับ

วันนี้ในหลวงทรงฉลองพระองค์ฟรอกโค้ต เจ้านายข้าราชการแต่งอีวนิงเดรส ติดตราเครื่องราชอิสสริยยศตามที่ได้รับพระราชทาน

วันที่ ๔๓๗๒ วันเสาร์ แรม ๑๒ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาย่ำเที่ยงเศษ ทรงเรือพระที่นั่งทวยเทพถวายพร เรือพระที่นั่งรองจักรพรรดิภิรมย์ เรือศรีสมรรถไชยเป็นเรือองค์กฐิน เสด็จจากท่าราชวรดิษฐ์ ขึ้นตามลำน้ำเข้าคลองผดุง ประทับวัดพระนามบัญญัติที่ ๑ โปรดให้ทูลกระหม่อมพระองค์ใหญ่ถวายของ แล้วเสด็จประทับวัดโสมนัสวิหารที่ ๒ โปรดให้ทูลกระหม่อมพระองค์น้อยถวายของ แล้วเสด็จประทับวัดบรมนิวาสที่ ๓ โปรดให้พระองค์เจ้าวรวรรณากรถวายของ แล้วเสด็จนมัสการพระเจดีย์ แล้วเสด็จมาประทับวัดสระเกษที่ ๔ โปรดให้กรมขุนเจริญผลถวายของ แล้วเสด็จกลับทางคลองบางลำภู

วันนี้ทรงฉลองพระองค์ฟรอกโค๊ต เจ้านายขุนนางแต่งเหมือนวันศุกร์ แรม ๑๑ ค่ำ เดือน ๑๑

เวลาค่ำพระองค์เทวัญ พระองค์สาย พระยาอนุชิต พระยารัตนโกษา กัปตันลอฟตัส พระนายไวย เฝ้าเรื่องจะทำสวนตำบลประทุมวัน

วันที่ ๔๓๗๓ วันอาทิตย์ แรม ๑๓ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาย่ำเที่ยง ทรงเรือพระที่นั่งประจำทวีป เรือพระที่นั่งรองประภาสแสงจันทร์ เรือศรีประภัศรไชยเป็นเรือผ้าไตร เสด็จพระราชดำเนินขึ้นตามลำน้ำ ประทับวัดราชาธิวาสที่ ๑ โปรดให้เจ้าพระยามหินทร์เข้าไปเฝ้าในพระอุโบสถ แล้วโปรดให้พระองกค์เจ้าศรีเสาวภางค์ถวายของ แล้วเสด็จประทับวัดเขมาภิรตารามที่ ๒ โปรดให้เจ้าพระยาสุรวงศ์เข้าไปเฝ้าในพระอุโบสถ โปรดให้พระองค์เจ้าจริตเจริญถวายของ รับสั่งให้พระองค์เจ้าวรวรรณากรไปบูชาพระเจดีย์ แล้วเสด็จประทับวัดเฉลิมพระเกียรติที่ ๓ โปรดให้เจ้าพระยาภาณุวงศ์เข้าไปเฝ้าในพระอุโบสถ แล้วโปรดให้กรมขุนภูวนัยถวายของ แล้วเสด็จกลับมาประทับท่าราชวรดิษฐ์ พระราชทานสัญญาบัตร์ตั้งพระวิเศษสงคราม เป็นพระยาวิเศษสงคราม เวลาย่ำค่ำเสด็จขึ้น

วันนี้ทรงฉลองพระองค์ฟรอกโค๊ต แต่เจ้านายข้าราชการแต่งเต็มยศ คาดราดคดติดตราตามที่ได้รับพระราชทาน

วันที่ ๔๓๗๔ วันจันทร์ แรม ๑๔ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง โทศก จุลศักราช ๑๒๔๒

เวลาบ่าย ๒ โมง ทรงเรือพระที่นั่งนารายน์ทรงสุบรรณ์ เรือสุวรรณเหราเป็นพระที่นั่งรอง เรือไชยสุวรรณหงส์เป็นเรือผ้าไตร เสด็จพระราชดำเนินเข้าคลองบางกอกใหญ่ เลี้ยวด่านประทับวัดนางชีที่ ๑ โปรดให้พระองค์เจ้าวัฒนานุวงศ์ถวายของ แล้วพระราชทานผ้าไตรพระกฐิน ให้ทูลกระหม่อมพระองค์ใหญ่ไปทอดกฐินวัดหนัง โปรดให้ทูลกระหม่อมพระองค์น้อย ไปทอดกฐินวัดนางนอง แล้วเสด็จวัดราชโอรส โปรดให้พระองค์เจ้าจิตรเจริญเอาไตรปีไปถวายพระสังวรวิมล ซึ่งอาพาธอยู่ลงไม่ได้ โปรดให้เจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์เข้าไปเฝ้าในพระอุโบสถ แล้วโปรดให้กรมขุนเจริญผลถวายของ แล้วเสด็จพระราชดำเนินไปนมัสการพระพุทธไสยาศน์ แล้วเสด็จกลับเวลาบ่าย ๓ โมง

วันนี้ทรงฉลองพระองค์ฟรอกโค๊ต เจ้านายและข้าราชการแต่งอีวนิงเดรส ติดตราตามทีได้รับพระราชทาน

เจ้าพระยามหินทร์ถวายหนังสือเรื่องเลขเขยสู่ เรื่องบ่อทองนั้นขอรับพระราชทานให้กรมมหาดไทยทำ ร. ๑๐๑๒

มีพระราชหัตถ์ถึงสมเด็จกรมพระ ส่งหนังสือเจ้าพระยามหินทร์และเตือนให้จัดการเสีย และเตือนคำตอบเรื่องเลขเจ้าพระยาภูธราภัย ร. ๒๓๓/๔๒

มีพระราชหัตถ์ถึงเจ้าพระยามหินทร์ เรื่องประกาศขุนหมื่นยังไม่ทรงเข้าพระทัย เรื่องตั๋วคุ้มสักขุนหมื่นมีกำหนดอย่างไร เรื่องเขยสู่ถ้าไม่ได้ร่องรอยให้สักไป ร. ๒๓๔/๔๒

สมเด็จกรมพระถวายหนังสือ นำเรื่องราวนายด้านวัดพระเชตุพนถวาย และจำนวนเดือน ๑๒ จะจ่ายเลขวัดพระเชตุพน ๕๐ ทำพระเมรุ ๕๐ ร. ๑๐๑๓

เรื่องราวนายด้านวัดพระเชตุพน ว่าเจ้าพระยาศรีพิพัฒน์ไม่จ่ายเลขให้ ร. ๑๐๑๔ มากับ ๑๐๑๓

สนับสนุนโดย กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ ที่นี่ค่ะ