สถานที่กล่าวถึงในนิราศพระแท่นดงรัง ของสามเณรกลั่น

๑. คลองมหานาคเป็นคลองเชื่อมจากคลองผดุงกรุงเกษม แยกที่ตำบลมหานาค มาเชื่อมกับคลองโอ่งอ่าง ที่สพานมหาดไทยอุทิศตรงข้ามป้อมมหากาฬ เชิงสะพานผ่านฟ้าลีลาศ
๒. เชิงเลนคลองคูพระนคร ตอนหน้าวัดเชิงเลน (วัดบพิตรพิมุข)
๓. วัดเลียบหรือวัดราชบูรณะ เชิงสะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ ฝั่งพระนคร
๔. คลองบางหลวงเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า คลองบางกอกใหญ่ เป็นคลองแยกจากแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งขวา ตรงป้อมวิชัยประสิทธิ์
๕. วัดหงส์อยู่ริมคลองบางกอกใหญ่ จังหวัดธนบุรี
๖. บางยี่เรือตำบลและที่ตั้งอำเภอบางยี่เรือ จังหวัดธนบุรี
๗. คลองด่านคลองแยกจากคลองบางกอกใหญ่ ข้างวัดปากน้ำ อำเภอภาษีเจริญ ปลายคลองจรดคลองบางบอน และคลองสนามชัย
๘. วัดหมูหรือวัดอัปสรสวรรค์ อยู่ริมคลองด่านฝั่งขวา
๙. วัดจอมทองคือ วัดราชโอรส อยู่ริมคลองด่านฝั่งขวา
๑๐. วัดไทรตั้งอยู่ริมคลองสนามชัย ฝั่งขวา อำเภอบางขุนเทียน จังหวัดธนบุรี
๑๑. บางบอนคลองแยกในอำเภอบางขุนเทียน ต่อจากปลายคลองด่าน ที่ข้างสถานีวัดสิงห์
๑๒. ศีรษะกระบือหรือหัวกระบือ มีคลองแยกในอำเภอบางขุนเทียน ต่อจากคลองสนามชัย
๑๓. แสมดำมีคลองแสมดำใต้-แสมดำเหนือ ตำบลขึ้นอำเภอบางขุนเทียน จังหวัดธนบุรี
๑๔. โคกขามเป็นคลองคดเคี้ยวเรือเดินลำบาก เคยมีเรื่องเกี่ยวกับพันท้ายนรสิงห์ และมีตำบลขึ้นอำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร
๑๕. บ้านขอมตำบลขึ้นอำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร
๑๖. มหาชัยคลองมหาชัย ขุดเมื่อ พ.ศ. ๒๒๔๘ ในรัชกาลพระเจ้าเสือ มาสำเร็จใน พ.ศ. ๒๒๖๔ รัชกาลพระเจ้าท้ายสระ เป็นตำบลขึ้นอำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร
๑๗. ท่าจีนชื่อแม่น้ำและชื่อเมือง ที่เรียกกันเป็นสามัญของจังหวัดสมุทรสาคร
๑๘. บ้านบ่อตำบลขึ้นอำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร
๑๙. นาขวางตำบลขึ้นอำเภอมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร
๒๐. กาหลงตำบลขึ้นอำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร
๒๑. คลองสามสิบสองคดคลองในอำเภอบางคณฑี จังหวัดสมุทรสงคราม ตอนออกร่วมแม่น้ำแม่กลอง เรียกว่าคลองสุนัขหอน
๒๒. สุนัขหอนชื่อตำบลในจังหวัดสมุทรสงคราม ชื่อคลองขุดในรัชกาลที่ ๒ ขุดคลองดำเนินสดวกระหว่าง ๓๒ คุ้งคด ร่วมสุนัขหอน เชื่อมแม่น้ำแม่กลองกับแม่น้ำท่าจีน คลองนี้ยาวประมาณ ๔๒ กม. ตอนใกล้สมุทรสาคร เรียกว่าคลองท่าจีน ตอนใกล้สมุทรสงครามเรียกคลองแม่กลอง
๒๓. บางนางแม่ยายหมู่บ้าน ตำบลสุนัขหอน อำเภอเมืองสมุทรสงคราม จังหวัดสมุทรสงคราม
๒๔. บางพ่อตาหมู่บ้าน ตำบลสุนัขหอน อำเภอเมืองสมุทรสงคราม จังหวัดสมุทรสงคราม
๒๕. บางนางสะใภ้หมู่บ้าน ตำบลสุนัขหอน อำเภอเมืองสมุทรสงคราม จังหวัดสมุทรสงคราม
๒๖. แม่กลองหรือลำคลองแม่กลอง มีบ้านปากคลองแม่กลองอยู่เหนือตัววัดบ้านแหลม (วัดเพชรสมุทร) อำเภอเมืองสมุทรสงคราม จังหวัดสมุทรสงคราม
๒๗. คลองบางนางลี่ชาวบ้านเรียกคลองบางลี อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม
๒๘. อัมพวาหมู่บ้าน ปัจจุบันเป็นที่ตั้งที่ว่าการอำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม
๒๙. บางกุ้งหมู่บ้าน ตำบลบางกุ้งอำเภอบางคณฑี จังหวัดสมุทรสงคราม
๓๐. งัวสี่หมื่นหมู่บ้าน ตำบลสี่หมื่น (เดิมเรียกบ้านกาลสี่หมื่น) อำเภอบางคณฑี จังหวัดสมุทรสงคราม
๓๑. บางป่าหมู่บ้าน ตำบลบางป่า อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี (ในนิราศพรรณนาไว้ก่อนถึงงัวสี่หมื่น)
๓๒. เมืองราชพรีเมืองเก่าอยู่เหนือน้ำปากคลองศาลเจ้า เวลานี้เป็นตำบลบ้านไร่ อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี บริเวณเมืองเก่าเป็นที่เลี้ยงสัตว์ของเรือนจำจังหวัดราชบุรี
๓๓. บางสองร้อยเป็นชื่อคลองแยกจากแม่น้ำแม่กลองไปทางทิศตะวันออก ตำบลท่าราบ อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี
๓๔. บ้านกล้วยหมู่บ้าน ตำบลท่าราบ อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี มีสถานีรถไฟบ้านกล้วย
๓๕. บางกระหมู่บ้าน ตำบลเจ็ดเสมียน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
๓๖. เจ็ดเสมียนหมู่บ้าน ตำบลเจ็ดเสมียน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี มีสถานีรถไฟเจ็ดเสมียน
๓๗. บางขามชาวบ้านเรียกท่ามะขาม หมู่บ้านตำบลบางโตนด อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
๓๘. บางโตนดปัจจุบันมีหมู่บ้านบางโตนด ตำบลบางโตนด อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
๓๙. บางแขยงหมู่บ้าน ใต้คลองชลประทานบ้านใหม่ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
๔๐. โพธารามเดิมเรียกบ้านโพตาดำ ตั้งวัดขึ้นเรียกโพธาราม เป็นที่ตั้งที่ว่าการอำเภอโพธาราม และมีสถานีรถไฟชื่อนี้ด้วย
๔๑. บางเลาเป็นหมู่บ้าน ถ้าเหนือน้ำโพธารามเรียกบ้านบางเลา ตำบลสร้อยฟ้า อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี ถ้าใต้น้ำโพธาราม เรียกท่าเสา อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี
๔๒. ครชุมปัจจุบันเรียกนครชุม หมู่บ้านนครชุมในตำบลคลองตาคด อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
๔๓. งิ้วรายปัจจุบันเรียก คลองงิ้ว มีประตูน้ำชลประทาน ตำบลนครชุม อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
๔๔. ศาลเจ้าเบิกไพรศาลเจ้านี้อยู่ในตำบลเบิกไพร อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
๔๕. ปากแรดหมู่บ้าน ตำบลปากแรด อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
๔๖. บางพังหมู่บ้าน ตำบลท่าผา อำเภอบ้านโป่ง แบ่งเขตตำบลคนละฝั่งแม่น้ำแม่กลองฝั่งตะวันตกเป็นตำบลเบิกไพร ฝั่งตะวันออกเป็นตำบลท่าผา
๔๗. วังวานปัจจุบัน มีบ้านรังวานและวัดรังวาน หรือวัดศรีสำราญราษฎร์ ตำบลลาดบัวขาว อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
๔๘. ลูแกหมู่บ้าน ปัจจุบันเรียกลูกแก มีตลาดตำบลดอนขมิ้น อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี
๔๙. พงตึกตำบลพงตึก ตั้งอยู่ฝั่งขวาแม่น้ำแม่กลอง อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี
๕๐. ท่าหว้าปัจจุบันมีตลาดท่าหว้า ตั้งอยู่ฝั่งซ้ายแม่น้ำแม่กลอง ตรงข้ามวัดดงสัก อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี
๕๑. วังทองหมู่บ้านที่ ๗ ตำบลหวายเหนียว อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี
๕๒. เกาะน้ำเชี่ยวเป็นเกาะอยู่กลางแม่น้ำแม่กลอง ระหว่างฝั่งบ้านเกาะน้ำเชี่ยว ตำบลท่ามะกา อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี
๕๓. หวายเหนียวตำบล อยู่ฝั่งตรงข้ามกับที่ว่าการอำเภอท่ามะกา
๕๔. ถ้ำมะกาเดิมมีถ้ำอยู่ริมแม่น้ำแม่กลอง ข้างวัดท่ามะกา และมีต้นมะกาอยู่ริมปากถ้ำ (ท่ามะกา) ปัจจุบันเป็นตำบลและที่ตั้งอำเภอท่ามะกา
๕๕. บ้านกอจิกบางทีเรียกบ้านเกาะจิก ตั้งอยู่ทิศตะวันออก ตลาดท่าเรือ ตำบลท่าเรือ จังหวัดกาญจนบุรี
๕๖. ท่าเรือตลาดท่าเรือ ตำบลขึ้นอำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี มีทางแยกขวาจากถนนสายบ้านโป่ง – กาญจนบุรี ตรงหลักกิโลเมตรที่ ๑๐๑ ไปพระแท่นดงรัง ระยะทาง ๙.๗๒๕ กม.
๕๗. บ้านตะเข้เดิมเป็นหมู่บ้าน ปัจจุบันนี้ร้างและมีสระน้ำใหญ่อยู่สระหนึ่งเรียกสระทุ่งเข้ อยู่หมู่ที่ ๗ ตำบลพระแท่น อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี อยู่ทางทิศตะวันตกของพระแท่นดงรัง ห่างประมาณ ๑ กิโลเมตรเศษ
๕๘. พระแท่นคือพระแท่นดงรัง ในตำบลพระแท่น อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี (มีทางรถยนต์แยกขวาจากถนนบ้านโป่ง-กาญจนบุรี ตรงหลักกิโลเมตรที่ ๑๐๑ ตำบลท่าเรือไปถึงพระแท่นดงรัง ระยะทาง ๙.๗๒๕ กม. แต่ทางไม่สู้ดี) ในบริเวณพระแท่นมีเขาถวายพระเพลิง มีเทือกเขา และในเทือกเขานั้นมีหินแท่งทึบ หน้าลาดรูปคล้ายเตียงนอน สมมติกันว่าพระพุทธเจ้าบรรทมปรินิพพานที่บนพระแท่นนี้ ภายหลังได้ก่อวิหารครอบพระแท่นนี้ไว้ ณ บริเวณนี้มีต้นไม้รังขึ้นประปราย ปัจจุบันมีวัดพระแท่นและมีพระภิกษุสงฆ์อยู่จำพรรษา.

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ