ตาเนื้อกับตาทิพย์

กรอดกรอด[๑]มอดกัดไม้ในกระดาน
อวดว่า “ข้าวิจารณ์จากนี้
เห็นเคหาสน์ราชสถานทั้งหมด
ทั่วประเทศเหตุผลชี้ฉลาดรู้เล็งเห็น
พูนเพ็ญภูมิภาพแพ้แลรู กระดานฤๅ
ตาส่องกล้องตาดูเติบได้
คณิตศาสตร์ส่ำศาสตร์สูดูหมิ่น มิควร
กรอดกรอดมอดกัดไม้มากได้เมืองกระดาน”
จักรวาฬน้อยใหญ่ห้วงเวหา หนเอย
(วัดแต่ ‘สุดสายตา’น่ายิ้ม)
เปรียบประเทศเขตต์อาณาน้อยใหญ่
มอดเปรียบมนุษย์พริ้มเพริศพริ้งเพราตา
วิทยาศาสตร์รับใช้เราชาว โลกแล
เล็งพิภพจบเดือนดาวดิเรกเรื้อง
วัดฟ้าฝ่าห้วงหาวเหิรเห็ด
หวังเยี่ยมพิภพเยื้องอื่นบ้างกลางหน
เหตุผลเป็นที่ตั้งดังครู
ให้เกิดวิชาพรูพรั่งไว้
ใดพลาดขาดตาหูเหตุบอก
เหตุดั่งน้ำย้อมให้มนุษย์ได้ปัญญา
ธรรมดาน้ำย้อมย่อมต่างสี
ตกมากตกน้อยมีแม่นเน้อ
ปัญญาจึ่งมีดีชั่วผิด กันพ่อ
เหตุผิดผลผิดเก้อเกิดผ้าผิดสี
กรณีผืนผ้าถักเงินทอง นั่นสิ
สีซึ่งย้อมอย่าปองเปลี่ยนได้
เปรียบมอดบอกวิธีของประเทศ
มนุษย์บอกชาติก่อนให้ถูกได้ดังฤๅ
เครื่องมือคือเหตุนี้เป็นไฉน
ใช้ไปได้ทั่วไปแน่แล้ว
วิทยาศาสตร์อาศัยสังเกต เหตุการณ์
ทางรูปพอผ่องแผ้วผิดเพี้ยนเปลี่ยนชวน[๒]
แต่หนทางถี่ถ้วนนามธรรม นั้นแล
ชีพอชีพได้กำหนดรู้
ชาติก่อนชาติหน้าหยำเปปด ฤๅจริง
จิตต์มนุษย์พุทธเจ้าผู้หยั่งรู้นิพพาน
ปาฏิหาริย์หากย้อนยอกนอกทาง
ท่านบ่วิจารณ์วางว่างไว้
ทุ่งกว้างต่างสะสางกันต่อ ไปเทอญ
อำนาจจิตต์นี้ไซร้สุดซึ้งคำนึงผล
หมอดูใช้จิตต์ตั้งสมาธิ ทายแม่น
หมอโรคใช้จิตต์ริโรคแก้
วิทยาศาสตร์เริ่มผลิจิตศาสตร์
ทุ่งใหญ่ไพศาลแท้ท่าผู้ศึกษา[๓]
สำมะหาว่าจักจ้องจิตศาสตร์ ไยพ่อ
แม้แต่ไฟฟ้าปราศจิตต์แท้
ยังเปิดช่องโอกาสอีกมาก มายเรียน
รู้หนึ่งในส่วนแม้กี่ร้อยลองถาม
รวมความกล่าวได้ว่ามอดมนุษย์
ยังกัดกระดานดุจมอดไม้
ทำไปอย่ารู้หยุดเลยพ่อ
จักประสพโลกธาตุได้ใหญ่กว้างระวางหน
เหตุผลจำกัดไว้ในตัว
รู้ส่วนรูปอย่ามัวคลั่งไคล้
ปฏิเสธส่วนนามกลัวผิดหน่อย เถิดนา
ภูตโลกมีฤๅไร้ชอบใช้ดุษณีย์
วิธีของเนตรเนื้อดังพรรณ นาพา
แต่ว่าตาใจฝันแผกบ้าง
สมาธิสำคัญพลันหัด
จิตต์จักจอมจักรมล้างมืดให้มลายศูนย์
เพิ่มพูนแสงสว่างได้ดังใจ
หลับเนตรนอกลืมในใหญ่กว้าง
แทงทะลุปรุโปร่งใสสว่างลอด แก้วแล
ทิพเนตรวิเศษสร้างส่องมล้างอวิชา
อุปมาว่าแว่นแก้วแวววาว
เก็บแดดแผดจุดขาวขับพื้น
จนบุหรี่จ่อติดราวไฟจุด จริงจริง
อุปมัยไฟจิตต์ฟื้นเฟื่องเฟ้นเป็นสมาธิ์
จิตต์สามัญนั้นจักกระจัดกระจาย
เสมือนแดดเหนือแว่นหายเหือดร้อน
จิตต์สมาธิสิกลายเป็นจุด ขาวจริง
ส่องทะลุปรุโปร่งซ่อนมิได้ไป่มี
เมธีวีรจิตต์เมื้อสมาธิ
อาจเพ่งเล็งดำริล่วงรู้
นามธรรมล้ำลึกผิจิตต์กระจัด กระจายฤๅ
จักส่องแสงสว่างสู้จิตต์รู้เป็นสมาธิ
ปัญหายุติด้วยตาสอง
เนตรหนึ่งนั้น ‘รูป’ ครองคร่ำเนื้อ
อีกเนตรหนึ่ง ‘นาม’ ผยองเผยอเดช
จิตศาสตร์เก่าใหม่เกื้อเร่งก้าวยาวเทอญ

๕ มิถุน. ๘๓


[๑] กรอดกรอด ความว่ามอดแลเห็นภาพในแผ่นดินได้ไม่แพ้ในรูกระดาน

[๒] ......ชวน ความว่าวิทยาศาสตร์ นั้นใช้ได้ดีทางรูป สิ่งไรยังผิดเพี้ยนจากความจริงอยู่ก็ขวนขวายค้นคว้าหาความจริงจนได้

[๓] ......ผู้ศึกษา แดนศึกษา กว้างใหญ่ในทางจิตศาสตร์กำลังคอยท่าผู้ศึกษาอยู่

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ