ตอนที่ ๑๙ ลักษณวงศ์โศกถึงนางทิพเกสร

๏ ปางพระลักษณวงศ์ทรงสดับให้วาบวับหวั่นไหวพระทัยฉงน
เอะแล้วมิ่งสมรเสมอชนม์นฤมลม้วยแล้วหรือแก้วตา
สะท้อนถอนหฤทัยให้ระทดแสนกำสรดอัดอั้นพระนาสา
เจียนจะตกพระที่นั่งอลังการ์พระพักตราเศร้าสลดจนหมดนวล
พระจากอาสน์สิงหนาทสนั่นเสียงเรียกเสลี่ยงเร็วไวพระทัยหวน
ขุนนางนำสองข้างอย่างกระบวนเสด็จด่วนออกจากนิเวศน์วัง
ขืนอารมณ์ก้มพระพักตร์หักเทวษไม่เหลียวเนตรมุ่งมาดสวาทหวัง
พระทรวงร้อนพ่างเพียงจะพองพังจนกระทั่งถึงที่ฟันกัลยา
พระเห็นองค์เกสรสมรมาศพระเศียรขาดเคียงองค์โอรสา
กุมารน้อยเห็นองค์พระบิดาก็โศกาแด่วดิ้นอยู่แดยัน
พระทรงฤทธิ์พิศดูก็ร้จักว่าเมียรักร่วมชมภิรมย์ขวัญ
ก็โจนจากพระที่นั่งบัลลังก์พลันพระทรงธรรม์อุ้มองค์กุมารา
พระกรหนึ่งกอดองค์อนงค์นาฏปิ้มจะขาดชนม์ชีพสังขาร์
โศกสะอื้นกลุ้มกลัดหัทยากระษัตรากอดศพสลบลง ฯ
๏ อำมาตย์ตื่นตีอกตกประหม่าก็โศกาเศร้าจิตพิศวง
สำคัญว่าทรงยศเธอปลดปลงสลบลงเกลื่อนกลาดออกดาษไป
พวกตำรวจตัวสั่นให้ขวัญหายก็วนวายวิ่งวุ่นอยู่หวั่นไหว
บ้างก็วิ่งเข้ายังพระวังในบังคมไททูลสารกระษัตรา ฯ
๏ ปางท้าวกรดสุริกาลชาญสมรโฉมมณีอัมพรเสน่หา
องค์ยี่สุ่นสุมาลีศรีสุดาก็โศกากำสรดระทดทรวง
พร้อมสนมกรมนางสล้างสลอนบทจรออกจากพระวังหลวง
ทรงที่นั่งทั้งสามตามกระทรวงลินลาศล่วงถึงองค์พระทรงชัย
เห็นพระองค์ทรงภพสลบนึ่งกับศพมิ่งสมรมิตรพิสมัย
ผวาเข้ากอดองค์พระทรงชัยสะอื้นไห้เกลือกองค์ลงกลางดิน
พระสุรเสียงกันแสงก็แห้งเหือดพระพักตร์เผือดเพิ่มพูนอาดูรดิ้น
สลบหลับกับองค์พงศ์นรินทร์สองยุพินก็สลบสลับเคียง
สาวสนมกรมในร้องไห้แซ่ดั่งเสียงแตรกังสดาลประสานเสียง
ล้มระเนนเอนกายอยู่รายเรียงสลบเพียงจะพินาศนิราศชนม์ ฯ
๏ จะกล่าวถึงอาชาวราฤทธิ์สำราญจิตเที่ยวไปในไพรสณฑ์
บังเกิดเหตุเภทพาลบันดาลตนสยองขนเสียวซ่านสะท้านกาย
เดินสะท้อนอัสดรสะดุ้งหวาดเอะประหลาดเป็นไฉนน่าใจหาย
ชะรอยองค์ทรงธรรม์จะอันตรายก็ผันผายรีบเหาะระเห็จทะยาน
แล้วควบเข้าธานีบุรีรัตน์เงียบสงัดทุกปราสาทราชฐาน
อัสดรร้องถามนายทวารก็แจ้งการณ์เสร็จสิ้นทุกสิ่งอัน
มโนมัยดังใจจะขาดเด็ดเหาะระเห็จด้วยกำลังดังกังหัน
มาถึงที่เห็นองค์พระทรงธรรม์เธอกอดศพสาวสวรรค์วิสัญญี
ทั้งภูวนาถนางมณีนวลหงอีกเอกองค์ยี่สุ่นมเหสี
กำนัลนางพระสนมแลมนตรีวิสัญญีดาษดาสุธาดล
มโนมัยชลนัยน์ลงพรากพรากประหลาดหลากเพ่งพิศคิดฉงน
ไฉนหนอโฉมฉายจึ่งวายชนม์นฤมลนี้นวลอนงค์ใด
อันนางนี้ดูดูเหมือนรู้จักยิ่งพิศพักตร์งามขำก็จำได้
อนิจจาแม่เกสรมาบรรลัยเหตุไฉนนุชน้องจึ่งต้องฟัน
สินธพทอดตัวเสือกลงเกลือกกลิ้งโอ้จะทิ้งพี่ไว้ให้โศกศัลย์
พี่สู้ยากกับองค์พระทรงธรรมมาพบกันแก้วตาก็มาตาย
โอ้พระทองสองศรีของพี่เอ๋ยไม่แจ้งเลยเป็นไฉนนี่โฉมฉาย
ไม่อยู่แล้วม้าแก้วจะสู้ตายก็ทอดกายหมอบซบสลบลง
น่าสงสารกระษัตราวราราชอนงค์นาฏทรามสงวนนวลหง
อนาถนิ่งกลิ้งทอดระทวยองค์ดูดั่งดงกัทลีเมื่อลมพาน ฯ
๏ ปางนั้นเทพดาวลาหกแสนวิตกพิศวงด้วยสงสาร
ให้เมฆมิดปิดแสงพระสุริย์การโพยมมานพายุพยับพราย
พระพิรุณฟุ้งฟ้าเป็นฟองฝอยละอองย้อยหยัดหยาดไม่ขาดสาย
วายุหวนม้วนหอบเกสรปรายกลิ่นกระจายหอมชื่นระรื่นรส
สี่กระษัตริย์ต้องอำมฤครื่นก็ค่อยฟื้นกายาขึ้นมาหมด
ทั้งพญาอาชาม้าพยศอำมาตย์หมดสาวสนมก็สมประดี ฯ
๏ พระทรงฤทธิ์อิศราวราเดชลืมพระเนตรดูศพมเหสี
ยิ่งกันแสงโศกศัลย์พันทวีประคองศีรษะนางขึ้นวางเพลา
พระโอรสก็ตื่นสะอื้นอ้อนสองพระกรกอดลูกน้อยให้สร้อยเศร้า
โอ้พ่อดวงนัยนาเวราเราพ่อทูนเกล้าแลดูพระมารดา
พระทรงศรกรกอดพระลูกรักแล้วผินพักตร์ทูลองค์พระนาถา
ข้าแต่องค์ทรงฤทธิ์พระบิดานี่กัลยาร่วมรักที่จากกัน
เจ้าเป็นพราหมณ์ตามมาเป็นข้าอยู่ลูกไม่รู้เข่นฆ่าให้อาสัญ
ชีวิตลูกวาบวับจะดับพลันขอทูลลาทรงธรรม์ทั้งสององค์
ทูลพลางทางกันแสงเข้ากอดศพพระทรงภพพ่างเพียงจะผุยผง
พระชนกชนนีทั้งสององค์ก็พลอยทรงกันแสงประโลมพลาง
พระบิตุเรศว่าพ่อเกศมงกุฎแก้วเป็นกรรมแล้วตามสนองให้หมองหมาง
พระชนนีว่าเวทนานางนิราศร้างภัสดาอุตส่าห์ตาม
พระบิตุรงค์ว่าพ่อจงรอรั้งอย่าโศกฟังพจนาบิดาห้าม
จะกันแสงโศกคัลย์รำพันความอันโฉมงามคู่ชื่นไม่คืนชนม์
พระชนนีว่าพ่อศรีสว่างโลกจงดับโศกพ่อเร่งบำเพ็ง[๑]ผล
จะดูดีกว่าที่เทวษทนจึ่งเห็นว่ารักนฤมลเฉลิมเมือง
พระบิตุเรศว่าเป็นเหตุเพราะหุนหวนไม่ใคร่ครวญให้ตระหนักประจักษ์เรื่อง
จึ่งเสียนางนพคุณแม่บุญเรืองแต่พอเคืองก็ด่วนให้ฆ่าพีบ
พระทรงศักดิ์ฟังสารโองการเสร็จดั่งจักรเพชรมาพิฆาตขาดสะบั้น
ให้กริ้วนางพลางทูลสนองพลันมิเพราะนางแจ่มจันทร์หรือจอมไตร
พึ่งเห็นฤทธิ์นางยี่สุ่นสกุลหงส์น้อยหรือลงโทษพราหมณ์ก็เป็นได้
สำออยอ้อนทูลเสนออำเภอใจไว้ทำไมฟันตามแม่ทรามรัก
ฉวยพระแสงองค์สั่นจะฟันฟาดบิตุราชกอดองค์พระทรงศักดิ์
บิดาขอโทษองค์นางนงลักษณ์พระลูกรักมิได้รู้ว่าพราหมณ์นาง
สำคัญว่าชายชัดสัมผัสต้องยี่สุ่นน้อยนุชน้องจึ่งหมองหมาง
ใช่อิจฉาโฉมฉายให้วายวางเจ้าทูลทางพิศวาสบาทบงสุ์ ฯ
๏ แสนสงสารยี่สุ่นดรุณเรศเจ้าก้มเกศหมายแน่ว่าผุยผง
ชลนัยน์ไหลซาบลงอาบองค์กันแสงทรงรํ่าไห้พิไรทูล
พระจอมเกศนัยน์เนตรของน้องแก้วถ้ารู้แล้วหรือยุพินจะสิ้นสูญ
เพราะไม่แจ้งว่าสุดาจึ่งอาดูรนเรนทร์สูรเล่าก็หมายว่าชายจริง
อันเจ้าพราหมณ์เป็นชายแต่ภายนอกจึ่งย้อนยอกด้วยวิสัยเป็นใจหญิง
อนิจจาน่าน้อยนํ้าใจจริงแม่ยอดมิ่งจอมขวัญมาบรรลัย
ใช่จะใส่โทษพราหมณ์ด้วยความเท็จสุดจะเด็ดดวงจิตถวายได้
ขอเทเวศที่เศวตฉัตรชัยจงเห็นใจแจ้งจริงในสิ่งความ
ได้ยกโทษนางทูลเป็นทางแค้นด้วยหมายแม่นว่าชายมาหยาบหยาม
ชีวิตน้องขอถวายจะตายตามพระโฉมงามฟันน้องให้มรณา ฯ
๏ พงศ์กระษัตริย์ขัดแค้นแสนพิโรธล้วนแต่โทษเจ้าไม่ผิดไม่อิจฉา
ใครจะรู้เท่าทันในปัญญาช่างเจรจาองอาจประมาทเรา
ไยจึ่งอ้างเทวัญในชั้นกลางแม่จงอ้างเอาพระอินทร์เป็นไรเล่า
นี่หากเกรงบิตุรงค์ดอกนงเยาว์หาไม่เกล้าก็จะกลิ้งอยู่กลางทาง
ตรัสพลางทางนองพระชลเนตรประคองเกศเกสรให้หมองหมาง
สะอื้นไห้โหยหวนถึงนวลนางโอ้จะร้างพี่แล้วหรือแก้วตา
เพราะพี่จึ่งพระยุพินสิ้นชีวิตจะน้อยจิตผัวรักนี้หนักหนา
พี่ไม่แจ้งว่าเจ้าแปลงเป็นพราหมณ์มาสำคัญว่าสายสวาทเป็นชาติพราหมณ์
ไยไม่เล่าพี่เลยแม่ยอดหญิงที่สัตย์จริงกริ่งใจได้ไถ่ถาม
โอ้สมรมิ่งมิตรมาปิดความรักษางามสงวนกายจนวายชนม์
เสียดายนุชสุดสายสวาทพี่คู่ชีวีร่วมไร้ในไพรสณฑ์
เมื่อยามยากเห็นหน้าประสาจนนฤมลเวียนทูลชะอ้อนวอน
เมื่อไรจะถึงธานินทร์พระปิ่นเกล้าจะได้เฝ้าบิตุรงค์พระทรงศร
ไม่ทันเห็นบิตุเรศพระมารดรดวงสมรแม่มาม้วยชีวาวัน
โอ้เจ้าดวงชีวีของพี่เอ๋ยไม่ควรเลยแก้วตาจะอาสัญ
ให้ตบตีโฉมงามนี้ครามครันสารพันที่จะทำทั้งจำจอง
อันชายใดที่จะชั่วเหมือนตัวพี่แสวงหามเหสีเป็นเพื่อนสอง
ครั้นพบพักตร์ไม่รู้จักว่าคู่ครองกลับมาฆ่านิ่มน้องน่าน้อยใจ
พี่ฆ่าแม่แล้วไม่อยู่จะสู้ม้วยมารับด้วยดวงจิตพิสมัย
พี่พูดด้วยพุ่มพวงแม่ดวงใจเป็นไรไม่พาทีด้วยพี่เลย
แม่งามปลื้มลืมเนตรขึ้นดูพี่อย่าโศกีเศร้าหมองเลยน้องเอ๋ย
พี่ขอเชิญโฉมงามแม่ทรามเชยไปเสวยไอศวรรย์เถิดขวัญตา
ยุบลเมืองแม่ยังเคืองไม่คืนเข้าจะพาเจ้ายาจิตขนิษฐา
ไปเฝ้าองค์ทรงฤทธิ์พระบิดายังพาราณสีบุรีเรา
พี่ผิดแล้วแก้วพี่ไม่มีผิดจะควรคิดเคืองแค้นสักแสนเท่า
พี่ขอโทษโฉมยงแม่นงเยาว์ขอเชิญเจ้าไปเป็นจอมกระหม่อมนาง
ลุกขึ้นเถิดพระยุพินปิ่นสนมมาบรรทมที่ละอองจะหมองหมาง
พิไรวอนข้อนทรวงไม่วายวางสะอื้นพลางทางตรัสกับอัสดร
พี่ม้าแก้วแต่แว่วแสวงหามาดูหน้าน้องทิพเกสร
ไมรู้เลยหลงฆ่าพะงางอนโอ้พี่อัสดรของน้องอา
สินธพทูลว่าพระจอมกระหม่อมเอ๋ยกระไรเลยทรงศักดิ์ไม่ปรึกษา
นางโฉมตรูมาอยู่ในพาราข้าอาชามิได้แจ้งประจักษ์ใจ
นวลละอองพระมิได้อาลัยเลี้ยงผิดแต่เพียงนี้สิยังต้องตักษัย
มิได้แจ้งกิจจาอาชาไนยนํ้าพระทัยลืมข้าบาทมูล
เป็นกระษัตริย์ตรัสความไม่งามสมยามภิรมย์ราไชยมไหศูรย์
มาฆ่าองค์อัคเรศเกศตระกูลเหมือนพระทูนเกล้าแกล้งให้ฟอนฟัน
แม่นงนุชสุดสิ้นชีวิตแล้วข้าม้าแก้วทูลลาจะอาสัญ
อย่าเลี้ยงเลยภูวนาถจงฟาดฟันขอตายตามแจ่มจันทร์แม่ดวงใจ
พระทรงศรกรกอดพี่ม้าแก้วได้ผิดแล้วเป็นกรรมจะทำไฉน
พี่อาชาฆ่าฉันให้บรรลัยสองพิไรเศียรซบสลบลง ฯ
๏ พระชนกชนนีก็ตีอกตื่นตระหนกหวาดจิตพิศวง
อุ้มสัมผัสหัตถ์ต้องประคององค์ยิ่งโศกทรงกันแสงสะอื้นครวญ
ดำรัสเรียกนํ้าหอมกระออมแก้ววิไลแล้วปนปรุงจรุงหวน
พรมชโลมโซมจันทน์ยิ่งรัญจวนรสรำเพยเชยชวนพระชนม์คืน
กรุงกระษัตริย์กับอัสดรเดชต้องวาเรศประพรมอารมณ์รื่น
โศกสว่างสร่างสมประดีคืนทั้งสองฟื้นฟายชลนานอง
พระบิตุรงค์ปลอบองค์โอรสราชสายสวาทจงบรรเทาอย่าเศร้าหมอง
เราเชิญศพทรามสงวนนวลละอองได้ตรึกตรองคิดถวายพระเพลิงพลัน ฯ
๏ ลักษณวงศ์ทรงฟังบิตุเรศวายเทวษสร่างโศกกันแสงศัลย์
วางพระเศียรกัลยาสุดาจันทร์ประภาษพลันพลางสั่งเสนาใน
จงจัดโกศรองเรืองทั้งเครื่องครบเชิญพระศพดวงจิตพิสมัย
เสนารับอภิวันท์แล้วครรไลก็เร่งรีบเร็วไวเข้าในวัง
จัดพระวอพรรณรายอันพรายแพร้วทั้งโกศแก้วเครื่องแห่แลแตรสังข์
วิ่งสล้างวางสลอนออกจากวังก็ไปยังสนามพระศพนาง
เชิญพระศพโฉมยงลงพระโกศใส่วอโชติเพชรรัตน์ฉวัดฉวาง
กลองชนะครุมโครมประโคมพลางดุริยางค์แตรสังข์ประดังกัน
ส่วนพระยอดสงสารกุมารน้อยสนมคอยเข้าถนอมพระจอมขวัญ
สถิตที่อันลออวอสุวรรณพระวอนั้นนำวอพระชนนี
ข้างหลังโกศวออัยการาชแล้ววออาสน์องค์อัยกีศรี
แล้วที่นั่งหริรักษ์พระจักรีแล้ววอสีนพคุณยี่สุ่นทรง
เสียงครึมครึมแตรสังข์ประดังเสียงระยะเรียงวอตามงามระหง
ครั้นถึงวังพรั่งพร้อมพระญาติวงศ์เชิญพระโกศโฉมยงเข้าปรางค์ทอง
ทั้งแตรสังข์ดังสนั่นเนียรนาททั้งปี่พาทย์มโหระทึกก็กึกก้อง
มนตรีรายรอบเรียงเคียงประคองเชิญพระศพนวลละอองออกสรงชล
สี่กระษัตริย์ทรงถือกระออมอบอาบพระศพขวัญเมืองด้วยเครื่องต้น
ระรื่นกลิ่นเสาวรสระคนปนจอมสกลชลเนตรนั้นนองเนือง
เอาอาภรณ์พื้นเพชรเฉลิมภพให้พระศพโฉมยงเจ้าทรงเครื่อง
พระปิ่นโลกโศกศัลย์ไม่บรรเทืองพระทรงเครื่องคั่งคับระยับองค์
ประโลมแก้วกานดายุพาพักตร์ขอเชิญเจ้าเยาวลักษณ์นวลหง
บรรทมในโกศสุวรรณอันบรรจงพี่จะแอบข้างองค์ทุกคืนวัน
กันแสงสั่งให้เชิญพระศพน้องลงโกศทองพรรณรายอันฉายฉัน
ยกประเทืองขึ้นบนแท่นสุวรรณพลันให้รายชั้นแต่งตั้งต้นไม้ทอง
เครื่องประดับอภิรุมชุมสายให้เรียงรายเรียบกั้นเป็นชั้นช่อง
ตั้งปทุมพุ่มกอพนมกองดูเรืองรองเทียนเรียงประทีปราย
เพดานเกลื่อนพวงภู่อุบะกลาดอัจกลับประดับดาษวิเชียรฉาย
วิสูตรทองรองเรืองประเทืองพรายให้สอดสายฉากเวียนฉวัดวง
แล้วแต่งนางนวลละอองมาร้องไห้รํ่าพิไรเรื่องความตามประสงค์
ดนตรีแตรสังข์พร้อมให้ล้อมวงสำหรับคุมประโคมองค์ทุกยามตี
แล้วแจกหมายต่อต่อเป็นข้อขันประกาศกันโกนเกล้าทั้งกรุงศรี
แสนสงสารสาวสาวเมื่อคราวนี้จะเศร้าศรีเสียผมให้ตรมใจ
ปรึกษานางเพื่อนเรือนเจ้าเพื่อนรักอกจะหักแล้วจะทำอย่างไรได้
ห้าตำลึงแม้เขาจะเอาไปถ้าคุ้มได้แล้วหนอไม่ขอเลย
อย่าน้อยใจนั่งคิดให้จิตเจ็บรักษาเล็บไว้ให้ยาวเถิดเจ้าเอ๋ย
ทับทิมเพลาะซัดเข้าอย่าเบาเลยแป้งชะมดชดเชยก็พอชม
ซังตายว่าข้าวิตกอกจะแตกเขาโกนแกรกใจหายเสียดายผม
นํ้าตากับน้ำชุบเป็นเกลียวกลมทำพูดถมโทษมีดว่าเจ็บจริง
ครั้นยามค่ำสนธยาภาณุมาศไปปราสาทพรั่งพร้อมล้วนหม่อมหญิง
เข้านั่งเรียงร้องไห้ใจประวิงบ้างร้องจริงสงสารด้วยกานดา
ที่ซังตายทำร้องทำนองครั่นเห็นเพื่อนกันโศกซมก็ก้มหน้า
หัวร่อปลอมเอาหอมขยี้ตาทำปากอ้าร้องโอ้พระโพธิ์ทอง
เสียงร้องไห้โศกศัลย์อยู่ซั้นแซ่ทั้งเสียงแตรกังสดาลประสานก้อง
สีซอสีสอดเสียงสำเนียงกลองปี่พาทย์ฆ้องปี่ชวาวิเวกวัง ฯ
๏ ส่วนพระจอมหลักโลกยิ่งโศกเศร้าเสด็จเข้าเคียงโกศไม่วายหวัง
ชักวิสูตรรูดรายพระฉายบังพิลาปหลั่งชลเนตรลงเนืองนอง ฯ
๏ เปิดพระโกศมิ่งมิตรพิศพักตร์โศกสลักทรวงในฤๅทัยหมอง
สะอื้นอ้อนกรกอดพระโกศทองชลเนตรตกต้องพระปรางนาง
เอาผ้าทรงลงซับชลเนตรภูวเรศมิได้คิดอางขนาง
ละห้อยโหยโรยแรงกันแสงพลางโอ้ว่าปรางแม่ยังอุ่นละมุนมือ
พระน้องนิ่งอยู่ไยในพระโกศยังคุมโทษโกรธเกรี้ยวอยู่เจียวหรือ
แม่อย่าให้ชาวเมืองเขาเลื่องลือประจานชื่อพี่ชั่วไปทั่วทิศ
เชิญพระน้องไปบรรทมปัจถรณ์พี่จะนอนอิงแอบแบบสนิท
เสียแรงพี่อ้อนวอนสมรมิตรแม่ดวงจิตมิได้ลืมพระเนตรแล
เสียดายนางช่างงามเมื่อยามรักพิศพักตร์ผ่องเพียงจะเคียงแข
วันนี้เศร้าศรีสวัสดิ์วิบัติแปรพระพักตร์แพ้จันทร์เพ็งไม่เปล่งนวล
น้ำพระทัยนุชนาฏสวาทพี่แต่แรกรุ่นดรุณีศรีสงวน
พี่เข้าเคียงงามชื่นทุกคืนชวนเจ้าหยิกข่วนพี่ไม่บอกพระอัยกา
เมื่อยามจากจอมมิตรขนิษฐนาฏไปตามราชชนนีผู้นาถา
แม่ทอดองค์ลงทรงพระโศกาเฝ้าวอนว่าพระนักสิทธ์จะติดตาม
พระดาบสปลอบน้องอย่าร้องไห้ยิ่งพิไรโศกสั่งไม่ฟังห้าม
ช่างชะอ้อนวอนวิงทุกสิ่งความแม่โฉมงามแสนสุดสวาทเรียม
ปางประสบชนนีศรีพิภพสำเร็จรบหมู่มารอันหาญเหี้ยม
พี่คิดถึงทรามชมให้กรมเกรียมกลับมารับงามเสงี่ยมก็พบกัน
โอ้แต่นี้ปางใดจะได้พบแม่งามลบตัดช่องไปสวรรค์
นํ้าพระทัยแก้วตาสุดาจันทร์สารพันมิได้ช้ำระกำใจ
จะหางามสามภพตลบหาจะหาเหมือนแก้วตาพอหาได้
จะหาจิตเหมือนนุชนี้สุดใจหาทั้งไตรโลกีไม่มีปาน
ปางดำเนินเดินป่าพนาสณฑ์ประสาจนปรีดิ์เปรมเกษมศานต์
เห็นบุปผาพวงชัดระบัดบานยุพาพาลทูลถามนามกร
พี่บอกแล้วงามขำก็ซํ้าถามแม่แย้มเย้ายวนความสโมสร
เห็นวิหคต่างต่างที่ทางจรก็วิงวอนถามนามสกุณา
พี่แกล้งเชือนเบือนบอกให้ผิดชื่อก็หยิกยื้อคมเนตรให้เชษฐา
โอ้วันนี้เป็นไฉนเจ้าไฉยาไม่เจรจาชักชวนให้ชื่นใจ
เมื่อยามร้อนเรานอนที่เนินผาแม่เอาใบพฤกษามาพัดให้
เมื่อยามหนาวแนบข้างไม่ห่างไกลพี่เคยได้รับขวัญทุกวันคืน
โอ้วันนี้นิ่มนุชสุดสวาทไม่ร่วมอาสน์เคียงเขนยให้เชยชื่น
มาทิ้งให้โศกสุดจะกลํ้ากลืนจะขัดขืนเคืองแค้นไม่ควรเลย
พี่สู้ทิ้งธานินทร์พระปิ่นเกศเพราะเป็นห่วงดวงเนตรนะน้องเอ๋ย
มากลับฆ่าคู่ชมภิรมย์เชยผู้ใดเลยเขาจะชมว่าเชื้อชาย
จะแบกหน้าพาชั่วไปเวียงไชยเขารู้ไปว่าพี่ฆ่านางโฉมฉาย
จะเลื่องชื่อลือชั่วจนตัวตายสุดจะบ่ายบากหน้าไปหาใคร
มิขอคืนเวียงไชยให้ใครหยามจะตายตามมิ่งมิตรพิสมัย
สงสารจอมจักรพงศ์ผู้ทรงชัยสะอื้นไห้กอดโกศไม่วางกร
ขืนอารมณ์ข่มโศกเสด็จกลับยิ่งทุกทับหฤทัยสะท้อนถอน
ระทวยองค์ทรงยืนไม่ย่างจรแล้วหวนย้อนมาเปิดพระโกศมอง
จะคลาไคลแล้วมิใคร่จะคลาดแคล้วจนไก่แก้วแจ้วขันสนั่นก้อง
แสงหิรัญ[๒]รุ่งเรื่อขึ้นเรืองรองท้าวยังครองเทวษครันไม่บรรทม
สิบห้าวันรุ่งสว่างอยู่อย่างนี้ไม่พาทีถามทักนักสนม
ไม่แต่งองค์สรงเสวยไม่เชยชมมีแต่ตรมตรึกรํ่าระกำตรอม
เฝ้าอุ้มองค์โอรสากุมาเรศแสบเทวษจนพระกายนั้นผ่ายผอม
นักสนมนางท้าวทั้งเจ้าจอมก็พลอยตรอมเหงาเงียบสงัดวัง ฯ
๏ พระนรินทร์ปิ่นเมืองเรืองพระยศแสนกำสรดถึงพระนุชนั้นสุดหวัง
ครั้นโศกศัลย์บรรเทาเบาประทังเสด็จยังท้องพระโรงอันเรืองพราย ฯ


[๑] บำเพ็ง = บำเพ็ญ

[๒] แสงหิรัญ แปลว่า แสงเงินแสงทอง หมายถึง แสงพระอาทิตย์เวลารุ่งเช้า

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ