ตอนที่ ๑๒ นางทิพเกสรไปอยู่กับห้ากินรี

๏ ขอหยุดเรื่องขัตติยวงศ์ลงประทับจะกล่าวกลับถึงทิพเกสร
อยู่กับองค์อัยกาให้อาวรณ์พระพี่จรจากหายไม่วายคิด
เมื่อยามนอนยามกินถวิลถึงแสนคะนึงทรวงชํ้าระกำจิต
ทั้งองค์พระอัยกาวราฤทธิ์รำจวนจิตคอยหลานอยู่นานครัน
บำเพ็ญผลจนชราก็อาพาธจบชีวาตม์วอดวายทำลายขันธ์
จึ่งสั่งสอนธิดาวิลาวัณย์แม่แจ่มจันทร์อัยกาจะลาตาย
ตานี้เห็นไม่รอดแล้วยอดรักวิตกหนักนึกไปก็ใจหาย
หวังจะเสกเยาวมาลย์กับหลานชายไม่เหมือนหมายจริงแล้วนะแก้วตา
น่าสงสารหลานเอ๋ยไม่เคยยากเป็นวิบากยากร้ายอนาถา
ระวังองค์จงดีเถิดดวงตาอย่าลินลาเล่นไกลในกลางดง
พระสั่งสอนยกกรลูบหลังหลานเยาวมาลย์เพียงชีพจะผุยผง
ชลเนตรพรั่งพรายกระจายลงนางเอนองค์เกลือกกลิ้งกับบาทา
พระดาวบสหิวระหวยระทวยอ่อนยกพระกรขึ้นประนมเหนือเกศา
จิตจำเริญเพลินฌานภาวนาดับชีวาไปสวรรค์อยู่ชั้นพรหม ฯ
๏ นางเกสรข้อนทรวงกันแสงร้องเสียงสนั่นลั่นก้องพระอาศรม
สะอึกสะอื้นอัดอั้นตันอารมณ์สลบล้มกอดบาทสิทธาจารย์[๑]
วังเวงวังจังหวัดสงัดเงียบเย็นยะเยียบเยือกป่าพฤกษาสาร
ทุกสิงสัตว์ง่วงเหงาลงเซาซาน[๒]พระพายพานเกสรสุมาลี
จวนจะรุ่งรางรางนํ้าค้างร่วงระรื่นทรวงโฉมสมรเกสรศรี
ค่อยแช่มชื่นฟื้นสมประฤๅดีก็โศกีทอดองค์ลงรำพัน
โอ้พระคุณอัยกาของข้าเอ๋ยมาละเลยหลานไว้ไปสวรรค์
หลานจะอยู่กับใครในไพรวันจะขอบรรลัยตามพระเจ้าตา
จะได้ใครปกครองประคองเล่าเหมือนตาเฝ้าฟูมฟักอยู่รักษา
ถึงยามกินก็จะกินแต่นํ้าตาใครจะหาผลไม้มาให้กิน
เมื่อตาอยู่ถึงจะยากออกปากอ้อนก็ซอกซอนซนไปในไพรสิณฑ์
เที่ยวเสาะสอยผลไม้มาให้กินไม่ราคินเฝ้าปลอบให้ชอบใจ
แต่หลานเล็กโลมเลี้ยงมาเพียงนี้จะด่าตีสักเวลาก็หาไม่
ถึงยามนอนเวียนนั่งระวังระไวตาบรรลัยใครเล่าจะเฝ้าทำ
นางยกกรข้อนอกเข้าผางผางสะอื้นพลางโหยไห้พิไรรํ่า
ข่วนวรกายเลือดย้อยรอยระยำกรรมเอ๋ยกรรมเป็นอย่างไรมิใคร่ตาย
โอ้พี่ลักษณวงศ์ของน้องเอ๋ยกระไรเลยยิ่งคอยก็ยิ่งหาย
มาทิ้งน้องไว้ในป่าจนตาตายน้องจะวายชีวาไม่มาทัน
ไอ้เสือสางกลางไพรไปไหนสิ้นช่วยมากินกัดข้าให้อาสัญ
จะอยู่คงชีวีสักกี่วันจะผินผันพึ่งใครไนไพรพง
จะแลเหลียวเปลี่ยวกายทั้งซ้ายขวาล้วนรุกขาขึ้นเคียงเรียงระหง
อกเอ๋ยเพียงขาดใจบรรลัยลงพระสุริยงยํ่าเย็นไม่เห็นใคร
นิมนต์ตากลับมารับหลานด้วยหลานจะม้วยด้วยแล้วไม่อยู่ได้
โอ้โอ๋กรรมเอ๋ยได้กระทำแต่ปางใดมาจำให้เคืองแค้นแสนทวี
เสียแรงเกิดกับเขาชาติอนาถเนตรแสนสมเพชสารพัดจะบัดสี
ทั้งบิดรมารดาก็ไม่มีอยู่พงพีมีแต่พระอัยกา
บุญมาได้เชษฐาประสายากหวังจะฝากชีวังจนสังขาร์
ก็หนีไปไกลลับไม่กลับมาได้พึ่งบุญอัยกาก็มาตาย
จะพึ่งบุญใครเล่าครั้งนี้นี่จะพึ่งผีเห็นผิดอย่าคิดหมาย
จะอยู่ไยให้ยากลำบากกายผูกคอตายตายเสียให้รู้แล้ว
นางลุกแล่นออกมาหน้าอาวาสเอาผ้าผูกคอคาดกับกิ่งแก้ว
บังคมเทพจอมเขาลำเนาแนวเสียงแจ้วแจ้วสั่งความถึงพี่ยา ฯ
๏ ยังมีสองวิหคเจ้านกแก้วแจ้วแจ้วจับอยู่บนภูผา
ทั้งผัวเมียโศกศัลย์ถึงกัลยาจึ่งร้องว่าห้ามนางเป็นทางรัก
หม่อมแม่นางอย่าเพ่อล้างชีวาลัยจงครองใจดูให้ควรอย่าหวนหัก
คอยอยู่ท่าพี่เถิดประเสริฐนักเจ้าแก้วรักจึ่งได้ห้ามใช่ลามลวน
นางสดับนกน้อยสำออยอ้อนสะท้อนถอนใจให้อาลัยหวน
เจ้าแก้วเอ๋ยอย่าว่าเลยไม่เห็นควรอย่ามากวนให้ข้าช้ำระกำใจ
นกสนองว่าแม่ทองชมพูนุทเสียดายสุดพักตร์แม่ดั่งแขไข
พระเชษฐามาแล้วจะเห็นใครพระหน่อไทคงจะม้วยลงด้วยกัน
โฉมสมรฟังสนองเจ้าสองนกนางตีอกโศกีไม่มีขวัญ
เอากรกอดกิ่งแก้วแล้วจาบัลย์สะอื้นอั้นฮักฮักให้หนักใจ ฯ
๏ จะกล่าวถึงกินราทั้งห้าโฉมลอยโพยมบินตามกันงามไสว
เห็นนางนั่งตีอกก็ตกใจความอาลัยร่อนลงปฐพี
เข้ามาใกล้นวลละอองแล้วร้องถามแม่โฉมงามเป็นอย่างไรไฉนนี่
ใครทำไมหรือพระอัยกาตีขอชีวีไว้เถิดอย่าวายปราณ ฯ
๏ นางเกสรฟังคำยิ่งซํ้าเทวษก็หลับเนตรมิได้เปรยเฉลยสาร
สะอื้นอั้นตันทรวงฤดีดาลจะแจ้งการนั้นมิใคร่จะได้เลย
ห้ากินรวอนห้ามเจ้างามยิ่งแม่จงนิ่งเถิดอย่าร้องเลยน้องเอ๋ย
เราเป็นหญิงเหมือนกันอย่าพรั่นเลยเจ้าทรามเชยบอกความไปตามตรง ฯ
๏ โฉมสมรเล่าพลางทางสนองชีวิตน้องวันนี้จะผุยผง
พระอัยกาข้าน้อยบรรลัยลงจะขืนคงทนกรรมอยู่ทำไม
เล่าพลางสองกรเจ้าข้อนอกกินรตกใจตื้นสะอื้นไห้
แสนสงสารนฤมลเป็นพ้นใจเจ้าทรามวัยมีกรรมได้ทำมา
นิ่งเท่านั้นเถิดน้องอย่าร้องนักพลางเข้าชักผ้าพันจากกัณฐา
ค่อยประคองอุ้มองค์เจ้าลงมาช่วยกันเช็ดชลนาให้นงคราญ
ประคองพลางทางประโลมโฉมเฉลาเป็นบุญเราเคยรักสมัครสมาน
ไปด้วยกันเถิดหนาเจ้าเยาวมาลย์ไปอยู่ถํ้าสุรกานต์เขามณี
พี่ไม่มีลูกผัวยังตัวเปล่าอยู่กับเผ่าพงศ์ศักดิ์นางปักษี
บิดรมารดาตายเสียหลายปีตัวของพี่ชื่อสร้อยสุวรรณา
น้องคนนี้ชื่อมณีเทวาวาดนุชนาฏคนนี้ชื่อบุปผา
คนนั้นชื่อนางจันทพัตรารัตนาสุดท้องเป็นน้องน้อย
แม่ไปอยู่ด้วยกันอย่างฉันญาติมิให้สายสุดสวาทเจ้าเศร้าสร้อย
ไปลาศพพระมุนีพี่จะคอยตะวันคล้อยเวลาจะคลาไคล ฯ
๏ นางสาวน้อยร้อยชั่งได้ฟังปลอบก็ชื่นชอบค่อยสร่างกันแสงไห้
โอเจ้าพี่กินราเมตตาใจพระคุณไว้เหนือเศียรไม่ลืมเลย
แม้นม้วยมิดจิตดับเสียลับเนตรไม่พูนเทวษพันทวีนะพี่เอ๋ย
จะอยู่ไปน้องนี้ไม่มีเสบยซึ่งไม่เคยทุกข์จะทุกข์ทุกเวลา
จะทุกข์ถึงพระมุนีแล้วมิหนำจะโศกซ้ำถึงนเรศพระเชษฐา
คือพระลักษณวงศ์กุมาราเมื่อกลับมามิได้พบจะบรรลัย ฯ
๏ อนิจจาดวงเนตรมีเชษฐาพระพี่ยาจรดลไปหนไหน
นางเล่าความตามจริงทุกสิ่งไปแต่เดิมได้เป็นเพื่อนยากจนจากจร
โฉมกินรกรประคองว่าน้องแก้วไม่ตายแล้วคงจะสมอารมณ์สมร
พี่จะเปลี่ยนเวียนเวนเกณฑ์กินรให้บินร่อนคอยรับพระพี่นาง ฯ
๏ พี่กินรกรุณาแก่ข้าน้อยสนองถ้อยสารพัดไม่ขัดขวาง
กระนั้นพี่ช่วยน้องทั้งห้านางเราคิดข้างจะถวายพระเพลิงพลัน
แม่นิ่มน้อยร้อยชั่งจงฟังพี่พระกุฎีอัยกาที่อาสัญ
ใครจะครองขององค์พระทรงธรรม์เราช่วยกันจุดกุฏิ์เป็นกองฟืน
นางเกสรเสียดายพระอาวาสแสนสวาทอาลัยไห้สะอื้น
อุตส่าห์แข็งใจตั้งสติคืนเก็บมาลารวยรื่นทุกสิ่งครบ
กินรเก็บมาลาแล้วพานางษมาพลางวันทาบูชาศพ
พระสุริยาสายัณห์ตะวันลบต่างเคารพรีบออกนอกกุฎี
จึ่งชวนกันเอาเพลิงมาจุดกุฏิ์อัคนีรุทรเริงแรงแสงรังสี
เสียงผางโผงโปงปังตั้งกุฎีด้วยอัคคีฮือโหมหักโครมครืน ฯ
๏ นางเกสรร้องดิ้นจะสิ้นชีพกินรีรีบปลอบน้องประคองขืน
เวลานี้น้องเอ๋ยพี่เคยคืนขยับยืนพี่จะอุ้มเจ้าบินไป
ว่าพลางทางพร้อมเข้าล้อมอุ้มชวนกันรุมกอดนุชยุดไสว
ปีกกระพือมือพยุงบำรุงไปดั่งรถไชยเชิญเทพธิดา
สงสารสมรวอนสั่งแก่ฝูงนกพี่วิหคช่วยบอกเหตุพระเชษฐา
ข้าไปอยู่กับหมู่พี่กินราให้เชษฐาตามติดทิศอุดร
แจ้วแจ้วแว่วป่าพนาระหงกินรตรงร่อนรีบไปสิงขร
ถึงประตูคูหาก็พาจรเข้าห้องนอนเพริศแพร้วด้วยแก้วพราย
รื่นรื่นรวยรินกลิ่นมาลีอาบอินทรีย์หวานหอมมิรู้หาย
มาลากลาดดาษดอกออกกระจายวิเชียรพรายแจ่มกระจ่างสว่างตา
ห้ากินนรชวนสมรขึ้นนอนแท่นกินรแหนพัดวีทั้งซ้ายขวา
ครั้นรุ่งแจ้งแสงพระสุริยา[๓]เก็บมาลาร้อยสร้อยสังวาลวง
ประดับกายสายสมรเกสรน้อยเที่ยวเสาะสอยพฤกษาในป่าระหง
บำรุงเลี้ยงเคียงประโลมนางโฉมยงนวลอนงค์มิได้อนาทร
กินราเปลี่ยนเวรกันเกณฑ์กลับระวังรับทรงฤทธิ์อดิศร
สมรมิ่งมาคำนึงถึงภูธรให้อาวรณ์มิได้เว้นทิวาวัน ฯ


[๑] สมุดไทยเลขที่ ๒ ว่า “สลบล้มกอดศพสิทธาจารย์”

[๒] สมุดไทยเลขที่ ๒ ว่า “ทุกสิงสัตว์เงื่องเหงาลงเซาซาน”

[๓] สมุดไทยเลขที่ ๓ ว่า “ครั้งรุ่งแจ้งเรืองแสงพระสุริยา”

 

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ