สรรคที่ ๙

๏ ตตัส๎ ตุ ยาเต วาร๎ษ๎เณย ๏ เมื่อวาร์ษไณยสารถี ไปจากบุรีแล้วฉนั้น ๏ ปุณ๎ยโศ๎ลกัส๎ย ทิว๎ยตห์ ๏ ทรงธรรม์บุญโศลกราช ก็บ่มิได้ขาดการสกา ๏ ปุษ๎กเรณ ห๎ฤตัม์ ราช๎ยํ ๏ จนราชาแพ้พระบุษกร จนเสียนครเสียราชย์ ๏ ยัจ์จาน๎ยัท์ วสุ กิญ์จน ๏ ภูวนาถเสียสิน ทุกสิ่งสิ้นพัสดุสรรพ์ ๏ หฤตราช๎ยํ นลํ ราชัน์ ๏ นลราชันเสียสมบัติ สารพัตเพื่อแพ้สกา ๏ ป๎รหสัน์ ปุษ๎กโรพ๎รวีต์ ๏ จึ่งพระอนุชาบุษกร ยิ้มเย้ยก่อนแล้วจึ่งกล่าว ๏ ท๎ยูตัม์ ป๎รวร๎ตตาม์ ภูยห์ ๏ ว่าเชิญท้าวเธอทอดอีกเทื้อ เผื่อว่าโชคร้ายจะกลายเปนดี ๏ ป๎รติปาโณส๎ติ กัส๎ ตว ๏ ฤๅพระบ่มีทุนพนัน หมดกันแล้วฤๅไฉน ๏ ศิษ๎ฏา เต ทมยัน์เต๎ยกา ๏ อ้อเผลอไปยังมี ทมยันตีนารีรัตน์ ๏ สร๎วัม์ อัน๎ยัช์ ชิตัม์ มยา ๏ ส่ำสมบัติอื่น ๆ ไส้ร ข้าทอดได้สิ้นแล้วมา ๏ ทมยัน์ต๎ยาห์ ปนห์ สาธุ ๏ เชิญราชาทอดอีกที วางทมยันตีเปนทุน ๏ ว๎รตตาง ยทิ มัน๎ยเส ๏ ลองเสี่ยงบุญเสี่ยงเคราะห์ ผิวะเหมาะเผื่อบุญเชย พระฮา ฯ

๏ ปุษ๎กเรไณวัม์ อุก์ตัส๎ย ๏ ฟังคำเย้ยพระบุษกร ช่างแคะค่อนยอนโยก ๏ ปุณ๎ยโศ๎ลกัส์ย มัน๎ยุนา ๏ บุญโศลกเธอก็คั่งแค้น แน่นฤดีแดยัน ๏ ว๎ยาทีร๎ยเตว ห๎ฤทยํ ๏ อันพระหฤทัยเธอรุมรึง ประหนึ่งว่าจะพังพินาศ ๏ น ไจนํ กิญ์จิท์ อัพ๎รวีต์ ๏ พระบ่มิประภาษไฉนเลย บ่มิได้เฉลยคำพระน้อง ๏ ตตห์ ปุษ๎กรัม์ อาโลก๎ย ๏ พระจ้องดูพระบุษกร ผู้ช่างค่อนช่างเสียดสี ๏ นลห์ ปรมมัน๎ยุมาน์ ๏ อันพระภูมีราชานล พระกมลท่วมโทมนัศา ๏ อุต์ส๎ฤช๎ย สร๎วคาเต๎รโภ๎ย ภูษณานิ มหายศห์ ๏ แล้วราชาเปลื้องภูษณาภรณ สรรพอลงกรณอลงกฎ ประดับพระยศฦๅสาย จากพระวรกายหมดพระองค์ ๏ เอกวาสาห๎ยสํวีตห์ ๏ คงแต่ผ้าอยู่ผืนหนึ่ง อันซึ่งเจียนจะมิปรกอินทรีย์ ๏ นิศ๎จก๎ราม ตโต ราชา ๏ ป่างนี้จึ่งพระราชา ค่อยลีลาจากพระนิเวศน์ ๏ ต๎ยัก์ต๎วา สุวิปุลาง ศ๎ริยัม์ ๏ โอ้แสนสมเพชจอมกษัตร์ เคยครองสมบัติวิบูลย์ดี ๏ ทมยัน์ต๎เยกวัส๎ต๎ราถ ๏ ฝ่ายทมยันตีนารีรัตน์ ทรงสพัตร์แต่ผืนเดียวเช่นกัน ๏ คัจ์ฉัน์ตัม์ ปฤษ๎ฐโตน๎วคาต์ ๏ พลันเสด็จออกไปจากวัง ตามหลังองค์พระภรรดา ๏ ส ตยา วาห๎ยตห์ สาร๎ท์ธํ ต๎ริราต๎รํ ไนษโธวสัต์ ๏ อันพระราชาไนษัธ กับนารีรัตน์คู่เคียง ออกนอกเวียงแล้วอาไศรย อยู่ได้สามราตรี ที่ประตูไชย นั้นแล ฯ

๏ ปุษ๎กรัส๎ ตุ มหาราช ๏ ป่างนั้นไส้รจึ่งเจ้านคร คือพระบุษกรมหาราช ๏ โฆษยามาส ไว ปุเร ๏ ท้าวเธอประศาสน์บ่มิช้า ให้โฆษนาทั่วทั้งเวียงใหญ่ ๏ นเล ยห์ สัม๎ยัค์ อาติษ๎เฐต์ ส คัจ์เฉท์ พัธ๎ยตาม์ มม ๏ ถ้าแม้ผู้ใดเอื้อเฟื้อ เผื่อแผ่แก่พระนล ให้เอาคนนั้นพิฆาฏ ฟันฟาดเสียให้ม้วยมรณ ๏ ยุธิษ๎ฐิร ๏ ดูกรยุธิษเฐียรเจ้า ๏ ปุษ๎กรัส๎ย ตุ วาก๎เยน ๏ ครานั้นเล่าชาวนคร ฟังพระบุษกรเธอประกาศ ๏ ตัส๎ย วิเท๎วษเณน จ ๏ ต่างก็ขยาดยำเยง เกรงพระราชอาชญา ๏ เปารา น ตัส๎ย สัต์การํ กฤตวัน์โต ๏ บ่มิกล้าสนองพระคุณ สุนทรราชผู้นายตน ต่างคนก็ครวญครํ่าร่ำรัก ๏ ต๎ริราต๎รัม์ อุษิโต ราชา ๏ ราชาพำนักเนาอยู่ ที่ริมประตูอีกสามราตรี ๏ ชลมาเต๎รณ วร๎ตยัน์ ๏ พระมีแต่นํ้าเย็น เปนเครื่องดื่มแก้ระหายโหย ๏ ปีฑ๎ยมานาห๎ ก๎ษุธา ตัต๎ร ผลมูลานิ กร๎ษยัน์ ๏ ระอาโรยด้วยหิวนัก บ่มิพักเลือกสิ่งเสวย โอ้บ่เคยจะตกระกำ จำกินมูลผลาหาร ๏ ป๎ราติษ๎ฐต ตโต ราชา ๏ น่าสงสารองค์พระราชา จำต้องคลาศคลาจากนคร ๏ ทมยัน์ตี ตัม์ อัน๎วคาต์ ๏ ฝ่ายบังอรทมยันตี ด้วยภักดีตามเสด็จไป ปางประเวศแนวไพร บัดนั้นแล ฯ

๏ ก๎ษุธยา ปีฑ๎ยมานัส๎ ตุ นโล พหุติเถหนิ ๏ ครั้นดำเนินไปได้หลายเวลา ตามมรรคากลางพน จึ่งพระนลธก็อิดโรย เพื่อหิวโหยนั้นเปนที่ยิ่ง ๏ อปัส๎ยัจ์ฉกุนาน์ กาญ์ศ๎จิต์ ๏ เออโชคดีจริงเห็นนกทอง อันผุดผ่องขจิตร์มาศ ๏ ธิรัณ๎ยสท๎ฤศัจ์ฉทาน์ ๏ ร่อนลงกลาดอยู่ริมผลู อันที่ภูธรจะดำเนินไป ๏ ส จิน์ตยามาส ตทานิษธาธิปติร์ พลี ๏ จึ่งท้าวไทนิษธาธิบดี ผู้มีพลกำลังสามารถ เห็นศกุนชาติเหล่านั้นสิ ธก็ดำริห์แต่ในพระไทย ๏ อัส๎ติ ภัก์โษ๎ย มมาท๎ยายํ วสุ เจทัม์ ภวิษ๎ยตี ๏ ว่าเออนกนี่ไซ้รเหมาะหนักหนา จักได้เปนภักษาแห่งกูชัด ทั้งเปนสมบัติอันพึงปราถนา แห่งกูและชายาณวันนี้ แลนา ๏ ตตัส๎ ตาน์ ปริธาเนน วาสสา ส สมาว๎ฤโณต์ ๏ คิดแล้วภูมีคลี่ผ้าทรง แวดวงโอบฝูงวิหค ตระหลบนกเหล่านั้นไว้ หวังได้ดังจินตนา ๏ ตัส๎ยตัท์ วัส๎ต๎รัม์ อาทาย สร๎เว ชัค๎มุร์ วิหายสา ๏ โอ้อนิจจาเปนคราวเคราะห์ เฉภาะเปนนกฝูงสำคัญ มันนั้นกลับพาภูษาทรง บินลอยตรงขึ้นไปยังอัมพร ๏ อุต์ปตัน์ตห์ ขคา ๏ แล้วมันก็ไปร่อนร่าอยู่ ๏ ท๎ฤษ๎ฏ๎วา ทิค๎วาสสัม์ ภูเมา ส๎ถิตํ ทีนัม์ อโธมุขัม์ ๏ แลดูองค์พระภูธร เห็นล่อนจ้อนผ้าบ่มีห่ม ยืนก้มหน้า อยู่แทบพื้นดิน สิ้นสง่าร่าเริงใจ ๏ วาก๎ยัม์ เอตัท์ อาหุส๎ ตโต นลัม์ ๏ นกนั้นไซ้รมันก็เย้ยหยัน จำนรรจาเปนสำเนียงคน แด่พระนลราชา ว่าฉนี้ ๏ วยัม์ อัก์ษาห์ สุทุร๎พุท์เธ ๏ ดูราท่านผู้โฉดเขลา เรานี้แลคือลูกสกา ๏ ตว วาโส ชิหีร๎ษวห์ ๏ เราลงมาโดยความประสงค์ มุ่งตรงความฉิบหายแห่งท่านแล ๏ อาคตำ น หิ นห์ ป๎รีติห์ สวาสสิ คเต ต๎วยิ ๏ แม้ท่านมีผ้าเหลือ เพื่อห่มแม้แต่ผืนหนึ่งไส้ร ความพอใจของเรายังพร่อง จึ่งต้องลวงเอาจนได้ผ้า พระฮา ๏ ตาน์สมีก์ษ๎ย คตาน์ อัก์ษาน์ ๏ ครานั้นพระนลราช เห็นลูกบาตมันบินไป ๏ อาต๎มานํ จ วิวาสสัม์ ๏ ทั้งพระองค์ไซ้รไร้ภูษิต ผ้าจะปรกปิดก็บ่มีฉนั้น ๏ ปุณ๎ยโศ๎ลกัส๎ ตทา ราชัน์ ๏ พระราชันบุญโศลก ธก็เศร้าโศกโทรมนัศา ๏ ทมยัน์ตีม์ อถาพ๎รวีต์ ๏ จึ่งเผยพจนาตรัสประภาษ แด่ทรามสวาททมยันตี ด้วยสุนทรวาที ดั่งนี้ ฯ

๏ เยษาม์ ป๎รโกปาท์ ไอศ๎วร๎ยาต์ ป๎รจ๎ยุโตหัม์ อนิน์ทิเต 
๏ ศรีเอยลูกบาตตั้งชังชิง พี่ฮือ
พี่จึ่งจากไอศวรรย์แน่แท้
ป๎ราณยาต๎ราง น วิน์เท จทุห์ขิตห์ กษุธยาน์วิตห์
แม้แต่จะหาสิ่งยังชีพ กินนา
ลำบากยากสุดแก้ทุกข์เข็ญ
เยษาง ก๎ฤเต น สัต๎การอุก๎รวัน๎ มยิ ไนษธาห์
๏ เห็นชาวนิษัธแม้เมตตา พี่ฤๅ
บ่มิอาจต้อนรับดั่งกี้
ต อิเม ศกุนา ภูต๎วาวาโสป๎ยปหรัน์ติ เม
บาตแปลงเช่นศกุนามาอีก ซ้ำแฮ
ฉวยโฉบผ้าห่มลี้หลบไป
ไวษัม๎ยัม์ ปรมัม์ ป๎ราป์โตทุห์ขิโต คตเจตนห์
๏ โอ้ใจพี่โศกเศร้าทรวงโทรม
ท่วมทุกข์ทวีพูลจิตข้อง
ภร๎ตา เตหํ นิโพเธทํวจนํ หิตัม์ อาต๎มนห์
ฟังผัวพูดเถิดโฉมศรีสวาท
พี่จะเผยพจน์พร้องเพื่อศรี
เอเต คัจ์ฉน์ติ พหวห์ปัน์ถาโน ทัก์ษิณาปถัม์
๏ แต่นี้ทางแยกย้ายไปดี เจ้าเอย
สู่ทักษิณประเทศใหญ่กว้าง
อวัน์ตึ ฤก์ษวัน์ตํ จสมติก๎รัม๎ย ปร๎วตัม์
ผ่านแคว้นอวันตีไปสดวก
อีกฤกษวานสล้างบัพพตา
เอษ วิน์โธ๎ย มหาไศลห์ปโยษ๎ณี จ สมุท๎รคา
๏ ข้างหน้าเขาชื่ออ้างวินธัย แม่เอย
นํ้าปะโยษณีลงสมุทร์โน้น
อาศ๎รมาศ๎จ มหร๎ษีณาม์พหุมูลผลาน๎วิตาห์
อาศรมที่อาไศรยดาบส ท่านนา
มูลผลาหารโพ้นสพรั่งมี
เอษ ปัน์ถา วิทร๎ภาณาม์อเสา คัจ์ฉติ โกศลาน์
๏ ทางนี้นำสู่ด้าวแดนวิทรรภ์
นี่สู่แคว้นโกศลอะคร้าว
อต ปรํ จ เทโศยํทัก์ษิเณ ทัก์ษิณาปถห์ ฯ
ต่อโพ้นประเทศอันไกลลิบ แม่เอย
เดินสู่ทักษิณด้าวทักษิณ ฯ
๏ เอตัท์ วาก๎ยํ นโล ราชาทมยัน์ตึ สมาหิตห์
๏ ภูมินทร์นลราชตรัสประภาษเช่นนี้
เพื่อหวังประโยชน์ชี้ช่องให้ทมยัน ตีนา
อุวาจาสก๎ฤท์ อาร๎ต์โต หิ ไภมีม์ อุท์ทิศ๎ย ฯ 
๏ ทรงธรรม์เธอชี้ทางแด่นางลูกภีมะแก้ว
ชี้ทางหนหนึ่งแล้วบอกซ้ำอีกหน ฯ
ตตห์ ศา วาศ๎ปกลยาวาจา ทุห์เขน กร๎ษิตา
๏ นฤมลแสนโศกสร้อยสุรเสียงละห้อย
สระอื้นหมองศรี 
อุวาจ ทมยัน์ตี ตํไนษธํ กรุณํ วจห์ ฯ
๏ ทมยันตีนอบเกล้าทูลจอมนิษัธเจ้า
ชัดถ้อยแถลงไข ฯ 
๏ อุเท๎วชเต เม ห๎ฤทยํสีทัน์ต๎ยังคานิ สร๎วสห์
๏ อ้าใจเทวศเพี้ยงภินท์พัง พระเอย
ตัวก็สั่นเทิ้มดังจับไข้
ตว ปาร๎ถิว สํกัล๎ปํจิน์ตยัน์ต๎ยาห์ ปุนห์ ปุนห์
อกกรมระบมฟังพระตรัส
ยิ่งตรัสยิ่งหม่นไหม้อกเพี้ยงเพลิงเรือง
ห๎ฤตราช๎ยํ ห๎ฤตท๎รว๎ยํวิวัส๎ต๎รํ ก๎ษุต์ต๎ฤศัน๎วิตัม์
๏ เสียเมืองเสียทรัพย์แม้ผ้าทรง หมดแล
ซํ้าอดเจียนพระองค์จักม้วย
กถัม์ อุต์ส๎ฤช๎ย คัจ์เฉยัม์อหํ ต๎วาง นิร๎ชเน วเน
จะทิ้งพระเดินดงแดนเถื่อน เดียวฤๅ
ข้าจะมิไปด้วยเพื่อนท้าวเธอไฉน
ศ๎ราน์ตัส๎ย เต ก๎ษุธาร๎ต์ตัส๎ยจิน์ตยานัส๎ย ตัต์ สุขัม์
๏ ยามไร้โภชนะทั้งทนทุกข์
หวลคิดเมื่อยามสุขเพื่อนท้าว
วเน โฆร มหาราชนาศยิษ๎ยาม๎ยหํ ก๎ลมัม์
ยามพระจะจำบุกไพรท่อง เถื่อนนา
เมียจะตามทุกก้าวปลอบไท้ทูลหัว
น จ ภาร๎ยาสมํ กิญ์จิท์วิท๎ยเต ภิษชาม์ มตัม์
เอาษธํ สร๎วทุห์เขษุสัต๎ยัม์ เอตัท์ พ๎รวีมิ เต ฯ
๏ ยามผัวเปนทุกข์เศร้าโศกศัลย์
เภษัชโอสถอันวิเศษแล้
ไป่สู้มิ่งเมียขวัญกลอยจิต ได้เลย
แพทย์ฉลาดรู้แท้ดั่งนี้สัตยา ฯ
นล อุวาจ ๏ ฟังนารีรัตน์เว้าจึ่งพระนลผ่านเผ้า
ตอบถ้อยแจ่มจันทร์ ฯ 
๏ เอวัม์ เอตัท์ ยถาต์ถ ต๎วํทมยัน์ตี สุมัธ๎ยเม
๏ ทมยันตีแน่งน้อยกลอยใจ พี่อา
หล่อนกล่าวพี่เห็นจริงแน่แล้ว
นาส๎ติ ภาร๎ยาสมัม์ มิต๎รํนรัส๎ยาร๎ต์ตัส๎ย เภษชัม์
เภษัชประเสริฐไหนดับทุกข์ ได้ฮือ
หาเทียบเทียมเมียแก้วไป่มี
น จาหํ ต๎ยัก์ตุกามัส๎ ต๎วางกิมร๎ถัม์ ภีรุ ศังกเส
๏ อ้าศรีพี่จักทิ้งนฤมล ได้ฤๅ
เจ้าอย่าได้สงกาสักเทื้อ
ต๎ยเชยัม์ อหัม์ อาต๎มานํน ไจวํ ต๎วาม์ อนิน์ทิเต ฯ
พี่นี้จะทิ้งตนได้อยู่ นาแม่
แต่จะทิ้งนิ่มเนื้อไม่เลย ฯ
ทมยัน์ตี อุวาจ ๏ ทรามเชยจึ่งนอบเกล้าเฉลยพจน์พระผ่านเผ้า
พิระผู้ภรรดา ฯ 
๏ ยทิ มาง ต๎วัม์ มหาราชน วิหาตุม์ อิเหจ์ฉสิ
๏ แม้มหาราชเจ้าเอนดู ข้านา
จะไม่ทิ้งกลางผลูเวิกว้าง
ตัต์ กิมร๎ถํ วิทร๎ภาณาม์ปัน์ถาห์ สมุปทิษ๎ยเต
เหตุไฉนจึ่งพระภูธรนาถ
หมั่นบอกวิถีกว้างสู่แคว้นแดนวิทรรภ์
อไวมิ จาหํ น๎ฤปเต น ตุมาง ต๎ยัก์ตุม์ อร๎หสิ
๏ อันองค์นฤเบศร์ไซ้รเมตตา ยิ่งแฮ
จะเจตน์ทิ้งภรรยาไป่ได้
เจตสา ต๎วปก๎ฤษ๎เฏนมาง ต๎ยเชถา มหีปเต
หากจิตพระราชาคลุ้มคลั่ง นั้นแล
จึ่งจะทอดทิ้งให้ละห้อยกลางผลู
ปันถานํ หิ มมาภีก์ษ๎ณัม์อาข๎ยาสิ จ นโรต์ตม
๏ ดูสิพระเฝ้าบอกทางสถล
ไฉนพระผู้มิ่งคนหมั่นชี้
อโตนิมิต์ตํ โศกัม์ เมวร๎ธยสยมโรปม
โอ้พระปิ่นสากลสมมติเทพ
ข้าโศกอยู่เช่นนี้โศกซ้ำฤๅหาย
ยทิ จายัม์ อภิป๎รายส๎ตว ช๎ญาตีน์ ว๎รเชท์ อิติ
๏ อภิปรายพระผ่านเผ้าภูมินาถ ตรัสนา
ว่าจุ่งไปสู่ญาติแห่งข้า
สหิตาว์ เอว คัจ์ฉาโววิทร๎ภาน์ ยทิ มัน๎ยเส
ข้ายอมจะลีลาศตามสั่ง พระเอย
ต่อเมื่อพระบ่ายหน้าสู่แคว้นแดนวิทรรภ์
วิทร๎ภราชัส๎ ตัต๎ร ต๎วางปูชยิษ๎ยติ มานท
๏ จอมขัณฑ์จักรับท้าวด้วยดี แน่นา
พระก็ตอบแทนทีถูกต้อง
เตน ต๎วัม์ ปูชิโต ราชัน์สุขํ วัต์ส๎ยสิ โน ค๎ฤเห ฯ
พระจะเพิ่มสุขีสมยศ พระฮา
เนาอยู่คฤหาสน์ห้องแห่งข้าเกษมสานต์ ฯ

๏ เรื่องพระนลสรรคที่ ๙ ดังนี้ ฯ

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ