โคลงลิลิตดั้นตำนานพระพุทธบาท

สรรเสริญพระเกียรติ (ร่ายดั้น)

๏ ศรีสวัสดิ์รัษฐะสเรองรุ่ง กรุงอมระรัตนะโกสินทร์ ปางปิ่นปิยะอยุทธ์ พระมงกุฎเกล้า เจ้าอยู่หววเถลองรัช ฉัตถมะกษัตริย์จักรีวงศ์ องศ์อัจฉริยะยุพะราช อุภโตสุชาติเฉลอมบุญ พหุลยะบาระมี ปฐมเจดีย์ปาฏิหาร สร้านรังษเยาวภาส เตชสุรำนาจสงงหรณ์ พระแสงศรกระบี่ธุช ครุฑพ่าห์คชาเสวตร์ กละเทเวศวร์อวยถวาย พระยอดชาย เฉอดมนุษย์ มหาวชิราวุธองศ์เอก ราชาภิเษกศวรรเยศร์ ขตติยะวิเทศอเนกชาติ อาเศยยรพาทสมาคม อุดมพิทยะปรีชา สามารถสาระคุณพิพิธ กวีกิจโบราณะคดี ยุทธวิธีรัษฐบาล แกล้วโวหารหิโตวาท ถ่องพุทธศาสตร์สรบสรรพ์ ราชกรญญสรบสิ่ง ยิ่งยุติธรรม์จรญญา ก่องกรุณาปรากฏ ถเกองกิติมะยศศักดิ์สิทธิ์ สุขุมะราชะกิตยาทร มหานครสมบูรณ์ พร้อม มูลมหะทวยหาร ขตติยประยูรขนานนอบบาท เสนามาตย์ราชะเสวก ดิลกมหัคฆศฤงฆาร พิทโยประการไพจิตร์ พนิชะกษิกิตย์พฑฒนา ศึกษาแพร่ฉาว ชาติต่างด้าวต่างดึ่ง พึ่งโพธิสมภารอธึก สงบศึกสงบเข็ญ ตึกรามเด่นรษฐยา มหุศวกิฬาบรรลือโสตถิ์ ปราโมทย์สโมสร ทางสัญจรคลาคล่ำ บกน้ำส่ำสดวกจิตร์ ทรัพยชีวิตอุประถัมภ์ ศาลยุติธรรมกองตระเวน เจนประนุทภัยะพิพาท ปลุกชีวาตม์ไพร่ฟ้า หาพิชาหาส่ำสิน หาชอบชินฉลวยกุศล ประดลนิทสสนะประโยชน์ ประเทอองมาโนชประเทอองศักดิ์ เจอดพุทธจกกเจยระนารถ เจอดเอกราชเจยระเนา เจอดสยามะเผ่า เจยระพันธุ์บรรเทองสุข นฤทุกข์ทุกภาคเพ้อง เดชพระปกเกล้าเว้องปเถวนทร์ แลนา ๚

ปรารภ (โคลงดั้น)

๏ กรมหมื่นนราธิปข้าบาทบงสุ์
สมเด็จปรเมนทร์มงกุฎเกล้า
เสาะสิ่งมิ่งมโนจงจิตร์เทอด ถวายเอย
ปางเสด็จแดนนี้เฝ้าใฝ่ตรอง ๚
๏ ถวายใดไหนจกกต้องพระกมล
สมจิตร์มุ่งจิตร์สนองบาทไท้
ลิลิตดน้นยกกผนนนิพนธ์เพยยรผูก เถอดฤๅ
คงแปลกคงเปล้อองให้จืดหาย ๚
๏ ปางประพาศพุทธบาทเต้ยยมตำนาน ใดรา
ไป่เหมาะไป่เหมือนถวายเรอ่องต้น
พุทธบาทแต่โบราณจวบปจจุ บนนแฮ
ตามสืบคืบค้นด้นรดบบสนอง ๚
๏ สำนวนตามสนดดพล้งงแพลงไฉน ก็ดี
แต่งก็แต่งเต็มตรองกล่นนถ้อย
ขอพระกรุณาอภัยพิริยภกก ดีเทอญ
ประสาหู่รู้น้อยด้อยด่วนผจง ๚

คำนมัศการพระพุทธบาท ๕ รอยของโบราณ (วสันตดิลกฉันท์ ๑๔)

๏ ยํ นัม์มทายนทิยามุลิเนจุตีเร
ยํ สัจ์จพัน์ธคิริเกสุมนาจลัค์เค
ยํ ตัต์ถโยนกปุเรมุนิโน จปาทํ
ตํ ปาทลัญชนมหํสิรสานมามิ
(อิกนัยะหนึ่ง)
๏ (๑) สุวัณ์ณมาลิเก(๒) สุวัณ์ณปัพ์พเต
(๓) สุมนกูเฏ(๔) โยนกปูเร
(๕) นัม์มทายนทิยาปัญจะปาทวรํฐานํ
อหํ วัน์ทามิ ทูรโต ๚

พระพุทธบาท ๕ รอย (โคลงดั้น)

๏ รอยบาทโลกนารถเจ้าประดิษฐาน
สรวมสวัสดิ์นมสสการคงคู่หล้า
ปรากฏพจนาจาริย์เดอมกล่าว ไว้แฮ
องค์ละแห่งถ้วนห้าแห่งเสถยยร ๚
๏ หนึ่งยอดบรรพตเวอ้งสุวรรณมา ลีแฮ
นมมะทานทีเฉนยยนหาดกว้าง
สจจะพันธ์คิริมาศมหาปรันตเทศ ไทยฤๅ
โยนกทุระด้าวอ้างเอกองค์ ๚
๏ โยนกเมอองกรีกแจ้งปจจุบนน นี้นา
ก่อนว่าเมอองมลาวขงเขตร์กว้าง
เวภารบรรพตาลัญชนะสถิตย์ เถลองแฮ
เรยยกโขดทางรุ้งข้างอุดรสถาน ๚
๏ ยอดเขาสุมนกูฎเบอ้องสิงหฬ หนึ่งแฮ
เดชพุทธปาฏิหารทรงเหยยยบไว้
เพอ่อประโยชน์โปรดปะระชนเฉลอมศรัท ธานา
อนาคตชดให้ได้สักการ ๚
๏ แม้พระจะสถิตย์ต้งงอินเดยย ก็ดี
บูชิตอนุสิษฎ์สถานถิ่นใกล้
อุทิศใจก็ใช่เสยยกุศลเจต ไฉนเลย
โหมศรัทธากล้าให้เห่อมธรรม์ ๚

บุณโณวาทสูตร์โบราณ (ตามอรรถกถาลังกา) (โคลงดั้น)

๏ บุณโณวาทสูตร์เอ้อนอรรถา แถลงเอย
เร่อองประดิษฐพุทธบาทบรรเจอดด้าว
สจจะพันธะภูผาพิภพภาค สยามฤๅ
โดยสดบบฉบบบเบ้อองน้าวขบบเฉลย ๚
๏ สุนาปรันตราษฐ์แคว้นธานี น้นนนอ
วานิชะคามแสนสเบยบ่อนค้า
มหาบุณจุละบุณมีทรัพย์รํ่า รวยแฮ
ขึ้นชื่อลือหน้าด้วยโด่งอุดม ๚
๏ พี่น้องสองพ่อค้าชวนสหาย
พรรคพวกพานิชนิยมเช่ออถ้อย
จดดเกวยยนจดดของขายพร้อมสรรพ
จึ่งฃบบเกวยยนห้าร้อยรีบจร ๚
๏ หมายมุ่งกรุงใหญ่เว้องสาวัต ถีแฮ
ผ่อนพกกมรรคะแรมรอนเร่ออยเต้า
จวบถึงร่วมยามอัษะฎงคต แล้วรา
ปลงรถงดไว้เช้าจกกขาย ๚
๏ ยลชาวนคเรศร์เล้ออยรัษฐยา หลามแล
หลายหลากมากมายแสนส่ำซ้อง
ถือเทยยนธูปบุบผาพจงเชอด เชอญแฮ
บุณพี่อยากรู้ร้องเรยยกถาม ๚
๏ เขาบอกเขาจกกเฝ้าพระสรร เพขญ์พ่อ
ณเชตุวนารามแหล่งใก้ล
เพื่อสดบบพระสจจธรรม์แถลงบาป บุญแฮ
อยากใคร่ฟงงท้งงได้สรบองค์ ๚
๏ มหาบุญตามเพ่ออนบ้านไปถึง
โศมนสสนมสสการจงจิตร์เก้ออ
สดบบธรรมและคำนึงมโนชอบ เฉลยยวแฮ
คบกลบบกลบบเอ้ออเฟ้ออฝ่าทูล ๚
๏ อาราธบรมบาทเจ้าจอมสงฆ์
เสด็จรับบิณฑบาตร์บุกูลพ่อค้า
เห็นพุทธดุษณีทรงรับนิ มนต์แฮ
รีบกลบบเตรยยมให้ข้าจดดสเบยยง ๚
๏ รุ่งเช้าพุทธเจ้าเสด็จมาดล
ถวายโพชนาหารผเดยยงแด่ไท้
อวยอรรถภตตมงคลควรชื่น ชมแฮ
ยิ่งสดบบยิ่งปลื้มให้ศรัทธา ๚
๏ เรียกนายโกฐาศน์ท้งงสองตน มารา
มอบสรรพทรัพยะโภคาแก่น้อง
ตามเสด็จสู่เชตุพนขอบรรพ ชาแฮ
เปนภิกษุสิ้นข้องขุ่นกศัลย์ ๚
๏ เรยยนกรรมฐานถ่องแจ้งจริยะวตต แล้วรา
ลากลบบกรุงสุนาปรันต์แหล่งบ้าน
อาไศรย์ที่สงดดดดดแดเพ่ง นิพานพ่อ
ทุกครู่ฤๅรู้คร้านครุ่นเพยยร ๚
๏ จุละบุณปฏิบตติเบ้อองบิณฑบาตร์
เชอญสู่พนิชะคามเวยยนทุกเช้า
ปัจจัยสิงใดขาดประเคนส่ง เสมอแฮ
เอาธุระพี่เจ้าแม้นบิดร ๚
๏ มหาบุณเดอมอยู่ถํ้าหรรถบรร พตพี่
หน่ายสุโนคหนวกหูสลอนร่ายร้อง
สู่สมุทร์คิริเขตร์ขันธ์ฝ่งงน่าน น้ำแฮ
หน่ายลลอกอึงอื้อก้องกะทบผา ๚
๏ พกกมะกุลสีขเรศร์ซ้ำรำคาน
ฝูงนกฝูงกากวนโสตร์แส้ร
ปางจวนพรรษะกาลเนามะกุละ คามแฮ
พอพกกฝนแม้แล้งจกกลา ๚
๏ ผองพานิชคิดค้าสำเภา
แล่นออกนอกอ่าวมหาสมุทร์กว้าง
จุละบุณสุดขดดเขาสามัค คีแฮ
หวลตรึกนึกอ้างว้างเหว่ใจ ๚
๏ ลาพี่วอนพี่ป้องผองภยา
ขอพึ่งรัตนตรัยปกเกษคุ้ม
ได้ฤกษ์เบอกเภตราจากอ่าว นครแฮ
ลอยสมุทร์หยุดไกล้ชงุ้มเกาะโต ๚
๏ พ่อค้าต่างขึ้นเท่ยยวบนเกาะ น้นน นา
พบป่าจันทน์แดงอโขเฃ่อองต้น
มีค่าลาภมาเหมาะต่างตดด จันทน์แฮ
บรรทุกรวางแปล้ล้นแล่นคืน ๚
๏ ปีสาจหยิ่งสิงทวีปแค้นพานิช
เหตุบเส้นสรวงฃืนโค่นไม้
ผาดแผลงมหิทธิฤทธิ์ฤทธิ์อสุเรศร์ น้นนนอ
เกอดพยุดุดุ้งใกล้อบบปาง ๚
๏ พ่อค้าหน้าตื่นไหว้เทวัญ
เห็นพระโฉมฉ่องนภางค์พ่วนฟ้า
บนบวงจกกสรวงสรรพ์วรามิส ถวายแฮ
แต่จุละบุณต้งงหน้านมสสการ ๚
๏ คนึงถึงเถรพี่คุ้มภยันตราย รอดเทอญ
เห็นกระหนกกอสุรศักดิ์หาญห่อนคร้าม
เพ่ออนพนิชวุ่นเวยวายหวาดตื่น ไฉนฤๅ
ยึดพระสุดด้ามห้ามอย่ากลัว ๚
๏ มหาบุณบงเหตุน้องดบบขนน แขยงรา
เข้าสู่สมาบตติสลัวลิ่วฟ้า
เหาะลอยคัคณานต์บรรเทาประทุษฐ์ ทเลแฮ
ลมคลื่นรื่นหล้าด้วยเดชฌาน ๚
๏ อสุระปีสาจต่างปลาตลี้เหลออทนง
พานิชเทอดสโมธานท่วมเกล้า
มหาบุณเหาะกลับมงคละนิวาศน์
เรือพวกพ่อค้าเข้าเขตร์เถอง ๚
๏ ต่างเล่ารอดม้วยกะบุตร์ภรร ยาแฮ
โศมมนสสนมสสการถเกองเกยยรติก้อง
จันทน์แดงแจกแบ่งปนนเป็นส่วน แล้วแฮ
ถวายภาคสงฆเจ้าซ้องสดุดี ๚
๏ พร้อมกนนบรรลุแคว้นเถรสถิตย์
ฟุบหมอบมอบชีวีมอบเหย้า
ขอพึ่งพุทธบรรพชิตเฉกทาษ ถวายเฮย
นึกว่าพระเจ้าแท้ทุกตน ๚
๏ มหาบุณ บ รบบไม้จันทน์ถวาย
ประกาศพุทธคุณานุสนธิ์สืบสร้าง
ควรปลูกจันทน์ ะกุฎหมายพุทธสัก การเทอญ
ผลจกกเลอศลํ้ามล้างทุกข์ภัย ๚
๏ พานิชะคามไม่แจ้งสกกคน เดยยวพ่อ
ข่าวพุทธุปปะบตติในโลกนี้
จึ่งปลูกรัตะจันทน์มณฑปใหญ่ โตแฮ
ตามพระเถระเจ้าชี้ช่องบุญ ๚
๏ สมเด็จสมพุทธเจ้าจอมธรรม์
แผ่พุทธการุญะคุณท่ววหล้า
เปล่งพระฉัพพรรณะรังษโยภาส มานา
พานิชเห็นถ้วนหน้านมสสการ ๚
๏ บดดงารมรฑปแล้วสมคิด
ชินะบุตร์เข้าจตุตถฌานเหาะคว้าง
สู่สาวัตถีสถิตย์พุทธเชตุ วันแฮ
เชอญเสด็จโปรดแคว้นข้างพนิชคาม ๚
๏ สมเดจชินะราชให้พระอา นนท์เอย
ประกาศสาวกตามท่านคล้อย
รับบิณฑบาตร์บ่อนทุราทววประเทศ โพ้นพ่อ
หย่อนหนึ่งถึงห้าร้อยประมวญ ๚
๏ ร้อนอาศน์อมระราชด้วยเดชพุทธ คุณพี่
ตรสสประสิทธิ์วิศณุกรรมชวนเทพะเจ้า
บูชิตนฤมิตร์บุษะบกทิพย์ ถวายแฮ
เตรยยมเสด็จแต่เช้าหน้าเชตุพน ๚
๏ จอมสงฆ์สาวกขึ้นทิพะยาน ยอดแฮ
ละลิ่วดิลกนพะดลถกลเกรยยติแพร้ว
ลุสุวรรณะบรรพตาสถานนกกสิทธิ์
นามสจจะพันธ์นั้นแล้วหยุดลอย ๚
๏ บริพพาชกนั้นบ่มบาระมินทร์ มากรา
สดบบพุทโธวาทพลอยร่วมรู้
ทูลขอบรรพชาชินะศรีโปรด ประทานแฮ
ขึ้นบุษบกถ้วนผู้เจอดจร ๚
๏ ลุพนิชะคามพระเข้ากุฎาคาร จันทน์แฮ
สํ่าพนิชสโมสรถวายเคร่อองเล้ยยง
โมทนาภตตะมหาทานถนองศรัท ธาเฮย
แรมรบบกล่อมเกล้ยยงถ้วนเจ็ดวัน ๚
๏ พุฒเพ็ญมาฆะมาศไท้ธรรมะสูร
จกกประวาศวนาสัณฑ์น่นนไซร้
จึ่งพระสจจะพันธ์ทูลอาราธ ะนานา
ประดิษฐ์บาทพระไว้ไหว้ต่างองค์ ๚
๏ เขาสุวรรณะบรรพตน้นนสูงนกก
โยชน์หนึ่งถึงเมฆวงแหวกฟ้า
พระแผลงพุทธฤทธิ์ประจักษ์ตาโลก แลแฮ
เหยยยบบาทขวาให้ล้าตํ่าลง ๚
๏ มอบมหาบุณอีกทั้งสจจะพันธ์ พระเอย
อุภัยภิกษวารหันต์สงฆ์ศิษย์ไท้
โปรดสัตว์รัษฐะสุนาปรันต์เลอมรรค ผลแฮ
สมประสาทบาทไว้ไหว้สืบมา ๚
๏ บุณโณวาทสูตร์นี้ตำนาน
ลิ้นพวกชาวลงกากล่าวป้นน
แต่งตามลักษณะโวหารเห็นรบอบ
ความคิดคนคร้งงน้นนชอบไฉน ๚

ตัวบาฬีบุณโณวาทะสูตร์ (ในมัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ฉบับพิมพ์หน้า ๔๓๗) (ร่ายดั้น)

๏ เอวัม์เมสุตํ ดังอาตมะได้สดบบมา ปางพระภควาพุทธเจ้า เสด็จเนาเชตุวนาวาศ อนนอนาถบิณฑิกสถาปนา เปนพุทธบูชาอำนวยถวาย ภายในนคระสาวถี อถโขอายัส๎มาปุณ์โณ เบ้อองน้นนมีวุฒิภิกษุ ชนมายุอย่างเถ้า พระเปนเจ้าบุณณะนาม ใค่รคืนคามสกะขันธ์ ยามสายัณห์ยอศรี เยี่ยมสู่ที่ใฝ่เฝ้า พระพุทธเจ้าจอมธรรม์ อภิวาเทต๎วา ถวายอภิวันท์โลกะนารถ น่งงณอาศน์สมองค์ จำนงจิตร์เคียมคอย ใคร่แถลงถ้อยธิรายาจ คร้นนโอกาศถ่นนถึง จึงกราบทูลพระกรุณา สาธุมํภัน์เต ภควา ข้าแต่พระทรงประภาคผู้เจรอญ ขออญญเชอญชิโนวาท พุทธานุศาสร์ย่อๆ พอข้าพุทธเจ้าทรงจำ อุประถัมภ์ทุพลอาตม์ อันอประมาทมาโนช เพ่ออประ โยชน์สงบรงบบ ดบบเกลศกระวนวิมุติ มโนบริสุทธิ์สมชีพ ไร้เคร่อองบีบเบยยนใจ ตํสุณาหิสาธุกํ เออกระน้นนไซ้รบุณณะ เถอดเราจะสำแดงธรรม จงจิตร์จำโดยชอบ ประกอบสกกจจะสวณา เอวัม์ภัน์เต พระพุทธเจ้าข้าผู้เป็นเจ้า นอบเกล้ารบบพุทธพจน์ จึ่งพระสุคตเอ้ออนโอษฐ์ โปรดมหลลกะสาวกเจ้า หรรถพนมก้มเกล้าเฝ้า ไฝ่ฟงง ธรรมแล ๚

(โคลงดั้น)

๏ ดูก่อนบุณณะรู้ธรรมดา สภาพเทอญ
ปางรูปต้องตาฝงงเฝ่ออนได้
ปลื้มใจไคร่ปราถนาบียะรูป น้นนนอ
กรุ่นตรึกฮึกยอมให้เห่อหา ๚
๏ แม้ใครไฝ่เพลอดด้วยดวงลวง น้นนรา
ชอบเสพยิ่งเสพพาเสพเพ้อ
เกอดสร่ายเกอดกระหายหวงเหอมชีพ เชวงแฮ
เกอดทุกข์ฉุกช้ำเท้อเพราะสวาย ๚
๏ เสมออนเสยยงกบบโสตร์ท้งงกลิ่นกบบ จมูกฤๅ
สิ่งถูกกบบกายรสกบบลิ้น
สิ่งตรึกกบบใจกระชบบเช่นรูป ฉน้นนแล
ถือผิดคิดพลํ้าสิ้นทุกข์ไฉน ๚
๏ ภิกษุใดรูปต้องตางาม ก็ดี
น่ารกกน่าพึงใจน่าปลื้ม
ไป่รื่นไป่ตื่นตามไป่เสพ สมเลย
ทราบสิ่งจริงคล้ายยื้มยั่วตา หลอนตา ๚
๏ ปราถนาซาเส่ออมสิ้นทเยอยำ
หมดอยากหมดทุกข์พาผ่องแผ้ว
ถึงเสยยงรสะกลิ่นสัมผสสอีก ธรรมฤๅ
ไป่ล่อใจให้แต้วติดหมอง ๚
๏ คำของตถาคตส้นนสมสอน ฉนี้นอ
จำประพฤดิยึดอุทาหรณ์อย่าเว้น
จกกสุขนฤทุกข์ถอนทรเร่า เรองแฮ
ปรารภขบเขม้นเค้นฃ่มภัยกษัยภัยเถอดรา ๚

(ร่ายดั้น)

๏ กตมัส๎มิํชนปเทวิหริส์สสิ ถิ่นไหนปุณณะใคร่ปอง จกกครองประลองธรรมะวิหาร อยู่สำราญแรมชนม์ สุนาปรัน์ตชนปเท ข้าพระทสะพลรบบอนุศาสน์ พุทโธวาทสังขิตร์ ต้งงจิตร์จะปฏิบัติ จวบมลุอมัตวิมุติชาติ จกกเนานิวาศน์ชนบท นามปรากฎประเทศะปัจจันต์ สุนาปะรันต์รัษฐนคร เออดูก่อนบุณณะภิกษุ หมู่มนุษย์ดุฉกาจฉกรรจ์ ในสุนาปรันต์อเลอโพ้น หยาบช้าโลนกักขละจริต จกกไปสถิตย์ถิ่นประทุษฐ์ ส เจ สุนาปรัน์ตกา ปริภาสิส์สัน์ติ เผ่ออฝูงมนุษย์สุนาปรันต์ อับโมหันต์หินะชาติ จกกบริภาสด่าว่า พิษม์ฤศยาพิษม์โกรธ พาลก่อโทษก่อภัย โดยน้ำใจวิหิงสา จกกออกท่าสถานใด ภัน์เตภควา ข้าแต่ไท้จอมธรรม์ ผิวะชาวสุนาปรันต์กล่าวหยาบ ถึงจ้วงจาบคุมแค้น ฃ้าบาทแม่นมโนชอบ จกกตอบเมตตาเฉลย ว่าภัท์ทกาพ่อเอ้ยผู้เจริญ เชอญประพฤดิฉนนท์สัตปุรุษ เฉลอมชาติมนุษย์วิสุทธิศักดิ์ มิควรจกกประหารฃ้า ด้วยวาจาผรุสะเพลอน จงเจรอญทุก ๆ ท่าน ปาณินา เผ่ออเขาผจารล่อยลม แล้วจะฃ่มจิตร์ไฉน ฃ้าบาทไม่โกรธตอบ จกกแถลงรบอบดงงกี้ ท้งงจกกชี้จกกอ้าง มิให้ขว้างให้ปา อยากด่า ๆ ตามใจ เผ่ออเขาไม่ตามคำ เลฑ์ฑุนา ขว้างปาซ้ำเสมอยุ ฃ้าบาทจุใจยอม ประนีประนอมห้ามทุบตี ทัณ์เฑน เผ่ออเขาราวีอาละวาด ลงทัณ์ฑะฆาฎบุณณะ เออก็จะคิดไฉน ยอมตามใจตามเป็น ถึงยากเข็ญถึงพินาศ ฃ้าพระบาทมิโกรธตอบ จกกเฉลยชอบเฉกก่อน พูดว่าวอนอ่อนโยน มิให้โผนเง้ออดาบ สัต์เถน เผ่ออมิกลัวบาบกลัวอาย เขาจะทำร้ายฟันฟาด ฃ้าบาทเอาดีต่อ ส่อเมตตาจิตร์ตอบ โดยรบอบหนหลงง ห้ามผึงผงงทุจริต ผลาญชีวิตด้วยดาบ คมแปลาบปลาบฟนนฟอน ติณ๎หสัต์เถน ดูก่อนบุณณะภิกษุ เผ่ออเขามุมิรอ ขอแต่ฆ่าให้ม้วย ด้วยดาบคมสมทมิฬ จกกแปรรบิลไฉนเล่า ศิษย์พระพุทธเจ้าจกกเฉย ไมละเลยภาวะนา ว่าแม้ถึงสาวกะสงฆ์ ย่อมมีองค์ที่ม้วย ด้วยคมหอกคมดาบ เหตุวิบากบาปบวนทนน ปัจจัยผนนนำพา ตามธรรมดาเกอดแล้ว ย่อมไม่แคล้วคราดบบ จกกขอรงบบเวราคติ ดำริห์บำรุงใจ ให้สุกไสบริสุทธิ์ สมเปนพุทธสาวก เลอศดิลกสมณะคุณ สาธุ ๆ บุณณะภิกษุ แม้ด้าวดุปานไฉน ย่อมมีไชยเชองฉลาด สามารถทรมานจิตร์ ชนะสาระพิศทว่วพิภพ เสร็จปรารภวโรวาท ประทานโอกาศให้ลา ศิษย์ภควาระรื่นธรรม์ ปทัก์ขิณํกต๎วา ถวายอภิวันท์ประทักษิณ แผ้วมลทินกุฏีเนา ปัต์ตจีวรมาทาย ถือเอาบาตร์จีวร บทจรจากสาวถี สู่ธานีสุนาปรันต์ เนาคามะขันธ์สกะรัษฐ์ ในปฐมะพรรษะกาลอุโฆษ โปรดอุบาสกอุบาสิกา เพสละห้าห้าร้อยประมาณ เทอดสโมธานนบบคือ บรรลือธีระเกยยรติคุณ บำเพ็ญบุญบ่เบอ่อ เช่ออถ้อยเช่ออธรรมะ ประพฤติยึดพระตรัยสรณาคม สมพระบุณณะเถรมุ่งบาก เบ้อองอปะระภาคอนุสมยย อายุขัยมลุเวล พระบุณณะเถรปรินิพพาน เกรอกกิดาการเออกอึง ถึงสาวถีนคร ภิกษุสโมสรเฝ้าบาท พระสยมภูวนารถทูลถาม บุณณะนามกุละบุตร์ ผนวชในพุทธะบวรศาสน์ รบบวโรวาทประสิทธิ์ พุทธสังขิตระวาที บัดนี้มรณะวิโยค ดลปะระโลกอเลอใด ปัณ์ฑิโต ปุณ์โณ บุณณะไซร้ศุภะจริต เป็นบัณฑิตย์ปฏิบัติ ธรรมานุวตตะมาโนช ท้งงนิระโทษนิระรัติ ย่อมลุปจจฉิมะสถาน ปรินิพพานสุดสูญ สดบบพระบัณฑูรพุทธเจ้า สาวกะสงฆ์น้อมเกล้า ดุษดี เลอศแล ๚

(โคลงดั้น)

๏ บุณโณวาทสูตร์เน้ออบาฬี ฉนี้นอ
เร่อองประดิษฐ์พุทธบาทสถานเงยยบถ้อย
ตามพหรรถ์อรรถะกถาฎีกาต่อ เตอมแฮ
ตามเหตุเลศคล้อยฃ้อคิดไฉน ๚
๏ สุนาปรันต์ปจันตเทศนี้ต่างเห็น
ไทยก็ว่ากรุงไทยถิ่นน้นน
พม่าว่าถิ่นพม่าเป็นปรันตเทศ เถยยงแฮ
ต่างอยู่บูรพ์เบอ้องข้นนโขตไผท ๚

ตำนานไทยเหนือโบราณ (เรื่องกรุงเก่า) (โคลงดั้น)

๏ พญาอภัยทศะราชสร้างเสนา นครแฮ
ทรงราชย์สืบวงศ์ไทยเทอดด้าว
ภายหลงงพืชพญากาลราชผ่าน พิภพพ่อ
พญาอู่ทองท้าวได้ผลดดวงศ์ ๚
๏ ศรีธรรมตรัยบีฎกเจ้าเชยยงแสน
แผ่พระราชสุริยพงศ์ผ่านไต้
ไกรสระราชเฉลอมแดนเฉลยยงด่าน อุดรแฮ
เอารสโปรดให้สร้างนพนคร ๚
๏ ดวงไกรกฤษราชร้งงเสนา นครแฮ
สืบกษัตริย์รัษฐะถาวรจวบร้าง
พญามหาพุทธสาครขตติยชาติ เฉลอมแฮ
พงศ์พระร่วงเจ้าช้างเฉอดไทย ๚
๏ รงงสฤษดิ์บุระรัษฐ์อ้างอโยชฌิยา
ริมเกาะหนองโสนไพโรจฟื้น
โคดมบรมะนราธิราชสืบ สกูลเอย
เผยอศักดิ์หลกกด้าวชื้นเชอดกรุง ๚
๏ โคตระบองครองภพสิ้นสุดวงศ์ น้นนนา
พญาแกรกบุญญะวันต์ปรุงเปล่ยยนเชื้อ
จันทโชติราชบุตร์ทรงราชย์ลพ บุรีแฮ
จึ่งอโยชณิยาเรื้อซ้ำเศอกภุกาม ๚
๏ อโนรธามังฉ่อเจ้าพม่าเตลง โพ้นพ่อ
อภิเษกกษัตรีย์สยามแยกเชื้อ
เกอดพระนเรศวร์ข่มเหงโหมพิฆาฎ นครแฮ
เสยยอยุชฌิย์สุดสู้เกื้อศักดิ์สกูลสยามสกูล ๚
๏ สุนาปรันต์พุทธบาทก้องเกยยรติคุณ ขจรแฮ
เสยยชาติเสยยนครสูญสุดค้น
บ่อเกอดศุภะกุศลบุญบำราศ แล้วรา
เป็นจบฉบบต้นคร้งงเก่ามี ๚

พงศาวดารครั้ง กรุงเทพ ทวาราวดี ศรีอยุทธยา

๏ รามาธิบดิราชต้งงศรีอยุท ธยาเอย
กรุงเทพทวาราวดีเด่อองฟื้น
สืบวงศ์สืบรัษฐอุดดมประเทศ ไทยแฮ
ฟื้นภพฤๅฟื้นลื้นวลัญชนางค์ ๚
๏ ตราบรชชะกาลพระเจ้าทรงธรรม
ทรงพระปรีชาทางปราชญ์ถ้วน
คัมภีร์ปริยตติชำนิพุท ธสูตร์พ่อ
ผดุงศาสน์ผดุงด้าวล้วนสวัสดี ๚
๏ สงฆ์สยามตามสู่ด้าวสิงหฬ ทวีปแฮ
เผ่ออพบพุทธบาทมีใคร่ไหว้
ทราบรหรรถขตติยานุสนธิ์แสดงข่าว
พุทธบาทพระเจ้าให้ทราบสรรพ์ ๚
๏ ในสยามมหาประเทศนี้มีพุท ธบาทพ่อ
อยู่ยอดสุวรรณะบรรพตโพ้น
อุดระภาคพระนครอยุทธยาป่า ปรันต์แฮ
อรรถบ่งคงแคว้นโน้นแน่เนา ๚
๏ ท้าวมีราชสาสน์แจ้งวาจก เจรอญเฮย
ตามพระคัมภีร์เลาเร่อองรู้
บุณโณวาทปกิรณกนิเทศร่วม หลายแฮ
ถวายพระเป็นเจ้าผู้ผ่านสยามกรุงสยาม ๚
๏ บรมะตรัยโลกนารถผู้ทรงธรรม
มีราชะโองการถามทุกด้าว
ออกตราออกประกาศดำรสสราษ ฎรแฮ
เท่ยยวเลาะเสาะค้นก้าวกนํ่าแสวง ๚
๏ จึ่งพรานบุญไล่เน้ออในอรญญ
แถบป่าปุระปรันต์แขวงเก่าร้าง
ถึงฆ่ามฤคาสัญส่อชีพ ไฉนรา
เพ่ออนรมดดสัตย์เอ้ออมอ้างเอกชาย ๚
๏ เพ่งนางมฤคมฤคผู้พาลขวาง ก็ดี
หมายด่างดำแดงผายผ่านหน้า
มุ่งสมนนหากฟานกวางกรายเกร่อน ไฉนฤๅ
เพ่ออนไม่ยิงย้งงถ้าถูกถวิล ๚
๏ วันหนึ่งยิงเน้ออฟุบฝั่งผา
เห็นแอ่งอุทกะรินรินใคร่ล้าง
ปะขาวบอกแต่จกกหากินขัด แคลนพ่อ
บ่อนี่บ่อน้าค้างขอดขงง ๚
๏ พเนจรวอนให้ช่วยเมตตา หน่อยเทอญ
ตโกนเรยยกน้ำมายงงบ่อน้อย
ปะขาวบอกแม่คงคาแค่ฝ่งง ธารแฮ
นึกว่าบ้าต้องคล้อยคร่นนภัย ๚
๏ หวลเห้นพรานล้างมฤคสมหวงง
น้ำบ่อหล่อไหลกลตกกตุ้น
เช่ออพรานอ่านเวทฉมงงเรยยกอุทก มารา
แท้ก็ตาน้ำพลุ้นพล่งงผา ๚
๏ รูหินปักหอกท้งงธนูวาง
ชำระสกลกายาอเค้ออ
ตาปะขาวโจทข่าวปางปลาดฤทธิ์ พรานพ่อ
เรยยกบ่อพรานล้างเน้ออสืบมา ๚
๏ วนนหนึ่งยิงเน้ออหนึ่งลำบาก ไปฮือ
พรานประชิดติดมฤคาโขตเต้า
ถึงรอยพุทธบาทหลากเหลออมหัจ ฉรีย์แฮ
เน้ออกลับหายคล้ายเข้าฉากบงง ๚
๏ ยลสิลาปกบ่อน้อยน่าถวิล
บ่อน่นนมีน้ำขงงแคบตื้น
ยามเหน่ออยวักวารินลูบเพ่อม พลงงแฮ
น้ำงวดตรวจพื้นพื้นพิศดาร ๚
๏ ลายลักษณ์กงจกกแจ้งใจกลาง รอยพ่อ
นึกบาทคนโบราณเหยยยบไว้
ปลาดจ้านแต่พรานพรางฤๅบอก ใครเลย
เกรงเกอดผิดร้ายให้โทษถึง ๚
๏ กรมการพล่านสืบค้นรอยพุท ธบาทพ่อ
ไป่ประสรบสมคนึงหน่ายท้อ
พบพรานซักพรานอดปากอยู่ ไฉนรา
บอกสิงจริงแม้นข้อพบเห็น ๚
๏ พรานเป็นมรรคุเทศขึ้นสิงขร น้นนนา
สมมาทพุทธบาทประเด็นบ่งเค้า
กรมการกราบกรานสลอนปีติ นกกรา
รีบกลบบบอกเจ้าแคว้นสระบุรี ๚
๏ มเมยยสองพนนร้อยเศษสี่สิบ เก้าแฮ
ความทราบฝ่าลอองธุลีบาทไท้
สมเด็จปิ่นชนาธิปธรรมราช สยามเอย
สมพระไทยท้าวให้เสาะหา ๚
๏ พรานบุญคุ้นป่าเข้าไพรสัณฑ์
ขึ้นโขตลิงโลดถลาไล่เนื้อ
พบรอยบทะวลัญชน์หนึ่งมหัศ จรรยแฮ
บนไหล่เขาเอ้ออเฟ้ออฝากเสนอ ๚
๏ ถูกถวิลปิ่นภพปลื้มเปรมมนสส
เสด็จจากกรุงลุอเลอท่าน้ำ
ทรงพระคชยานดดดดงเลาะ พนมนา
พรานป่าพาเล้ยยวถ้ำเถ่ออนเถอง ๚
๏ พิจารณ์คาดพุทธบาทสิ้นทรงฉงน ไฉนรา
กงจกกลายลักษณ์เถลองเล่ห์อ้าง
อัฐตร์สัตมงคลคงถ่อง แถลงแฮ
สมพระสูตร์เจ้าช้างชื่นกมล ๚
๏ สุวรรณบรรพตภาคเว้อองวนาศรม
เฉกราชสาสน์สิงหฬแนะให้
สจจะพันธ์นกกธรรม์อุดมะญานอยู่ น้นนนอ
คือโขตแหล่งนี้ได้สรบสม ๚
๏ เบญจางคประดิษฐ์ไท้ถวายประณาม
มุขะมาตย์กลาดเกล้าพนมนอบไหว้
เปนศรีพระนครสยามยืนยิ่ง นิยมเอย
บุญพระเป็นเจ้าได้สรบสมาน ๚
๏ ทรงอุเทศวนาเวศเว้อองบริเวณ น้นนนา
เป็นพุทธบูชาสถานโยชน์ถ้วน
โศมมนสสพระตรสสเกณฑ์พละมอบ อมาตย์แฮ
แผ้วพนศศจดดพร้อมล้วนเร่งงาร ๚
๏ พระมหามณฑปสร้างสรวมองค์ บาทพ่อ
อุโบสถกฎีวิหารไหญ่น้อย
ฝร่งงถนดดตดดทางตรงถึงท่า เรออแฮ
เส้นรดบบนบบห้าร้อยกึ่งยาว ๚
๏ สร้างวงงท่าเจ้าสนุกขนานนิกรม
สี่ศกพุทธบาทฉาวใช่น้อย
คร้นนเสร็จพระเสด็จสมโพชสับ ดวารแฮ
ผลพระคุณน้นนย้อยหยั่งมา ๚
๏ เขาป่าน่าเท่ยยวถ้ำสนุกสนาน
ออกจากศรีอยุทธยาเย่ยยมใกล้
มีแต่พุทธบาทสถานเดยยวเหมาะ นกกรา
สนุกมิหนำซ้ำได้ส่วนกุศลสมกุศล ๚
๏ ใครไปใครเร่งปลื้มปรีดา แดแฮ
นิยมยิ่งสิงใจคนท่ววแคว้น
สเรองมนสสเพ่ออมศรัธาทางชอบ เฉลอมเอย
จึ่งทุกศกสล้างแม้นนดดกนน ๚
๏ ถึงเพ็ญมาฆะมาศแล้วชุมนุม
ยิ่งศกเพ็ญตกวันพุฒด้วย
มหาชนยิ่งม่ววสุมสพร่งงมาก เสมอแฮ
กว่าศกสามร้อยย้วยยืดนิยมแสนนิยม ๚
๏ พรานบุญขุนชื่อสร้อยสจจะพันธ์ คิรีแฮ
มอบพิทกกษ์ปักษ์พนมโขลนครอบร้งง
สุวรรณพนศศรัษฐสุนาปรันต์อเลอเถ่ออน เถลองแล
ขุนหมื่นไพร่ให้ต้งงเต่องนิคม ๚
๏ กษัตริย์ศรีอยุทธเยศร์สิ้นสิบสาม องค์เอย
ปางผ่านมไหศวรรย์อุดมเดชแล้ว
เสด็จถวายสักการประณามพุทธบาท ถ้วนแฮ
เว้นแต่ห้าน้นนแคล้วคลาดไป ๚
๏ (๑) พระเชษฐาธิราชท้งง(๒) พระอา ทิตย์เอย
(๓) ถดดก็เจ้าฟ้าชัยโชคร้าย
(๔) พระศรีสุธรรมะราชารํ่า ณรงค์เฮย
(๔) พรพินิจคิดย้อนย้ายยุ่งพะวง ๚

พระรามาธิเบศร์

๏ ทรงธรรมบฐมะกษัตริย์สร้างพุทธบาท สถานแฮ
ตดดวิถีถึงองค์พระแล้ว
สมเด็จพระปราสาททองแต่ง ทางนา
ที่พกกบ่อนํ้าแผ้วขุดปรุง ๚
๏ รงงสรรค์วันะนิเวศน์ท้องธารเกษม
ไขอุทกปรกมาผดุงดื่มใช้
สมโพชโปรดประพาศเปรมปรีดิ์เบอก บุญแฮ
เปบนิทสสขตติยเจ้าได้เสด็จดล ๚
๏ คลองแควบางโขมดสร้างสพานจร
ขุดบ่อบ่อโศกขวนควากนํ้า
ศาลาพกกผ่อนตอนหนึ่งหนึ่ง หลงงแฮ
ทุกระยะกะแก้ชํ้าชอกเดอน ๚
๏ บางคนทีชื่อพ้องชื่อคน ทีพ่อ
ยามขุดบ่อพรรเออนพบฉน้นน
ศาลาพ่อเณรบุญเณรบอก บุญแฮ
เตอมลูกกรงก้นนคุ้มพยัคฆ์ผลาญ ๚
๏ นายทวารมณฑปต้งงสี่ตน
หมื่นสุทธเจดีย์ชาญช่วยป้อง
หมื่นศรีพุทธบาลคบหนึ่งร่วม รวงงแฮ
สงฆะยาตร์ราชะเยื้องต้องต่างประตูสองประตู ๚
๏ บาลบาทมุนินทร์หนึ่งท้งงอินทร์รัก ษานา
ปกอิกสองช่องดูเรยยบร้อย
สำหรบบสัปะรุษจกกจรนมสส การแฮ
นักบวชออกเข้าชม้อยมอบเวน ๚
๏ ขุนสุวรรณปราสาทน้นนจางวาง
คูมปะขาวควบเกณฑ์อยู่เก้ออ
หมื่นศรีสัปรุษถางลดายอด ซุ้มพ่อ
ทกพนกกงานเอ้ออเฟ้ออไฝ่หวงง ๚
๏ หมื่นชินะธาตุพิทกกษ์เบ้อองบาทพระ
บาลอุโบสถรวงงโบถกว้าง
หมื่นสนั่นหมื่นเสนาะประโคมทุก ทิวาแฮ
บูชิตพุทธเจ้าสร้างศุภผล ๚

พระนารายน์มหาราช

๏ นารายน์มหาราชขึ้นเถลองกรุง
สร้างนิเวศน์ลพบุรียลเย่ยยมฟ้า
เสด็จประพาศพุทธบาทผดุงกุศลศรัท ธาเอย
ทุกขวบจวบเจ้าหล้าสู่สวรรค์ ๚
๏ ซ่อมสุวรรณมณฑปท้งงตดดทาง
จากเขตร์ลพบุรีบรรลุแคว้น
ผ่านพุนกยุงปางประเวศภาค น้นนพ่อ
ศาลสระพระสร้างแม้นมารคหลวง ๚
๏ ประทบบวงงอรญญนิวาศน์ท้องธารเกษม
สมโพชพุทธบาทสรวงพระเจ้า
ประพาศคุหาบรรพตาเปรมกมลเล่น ลหารแฮ
ราชภฎขนัดน้อมเกล้ากล่อมสเรอง ๚
๏ เวนขุนธนพิทกกษ์ท้งงพรหมรัก ษาแฮ
หมื่นพิทกกษ์สมบตติเชองเชย่ยวป้อง
หมื่นทิพย์รักษาพิทกกษ์โกฐาศน์ พระนา
สงวนพุทธภัณฑ์ก้นนห้องจดดวาง ๚
๏ ภูษามหาราชท้งงวิสูตร์สุวรรณ ถวายแฮ
เรือรถอัศวคชะกวางมาศล้วน
หมื่นมาศคิรีบรรณทเบยยนรัก ษานา
หิรญญคปต์นพเก้าถ้วนถ่องถวัลย์ ๚
๏ ทิพย์ชลทีหมื่นผู้รักษา
เชองโขดคงคาขันธ์อ่างแก้ว
หมื่นศรีชละธารารวงงเขตร์ ชลเอย
ธารโศกธารแก้วแพร้วพร่งงชล ๚
๏ ปางจอมลพบุเรศวร์เม้ออเมอองพระ
เก็บบุบผาพนาสณฑ์ส่งไท้
ตำรวจจตุระตนกะกำกบบ ตลาดพ่อ
รวงงอัคนีไหม้ใช้เก็บเกณฑ์ ๚
๏ ขนอนตลาดเป็นเบ้ยยพกหมากบำ เหน็จพ่อ
ปขาวรูปชีเถรเณรผนวชไซร้
ศรีธรรมะการทำนุกทั่ว สงฆ์เอย
ถนอมแต่เปรมปลื้มไร้สรรพภยงค์ยิ่งยง ๚
๏ หมื่นพรหมกบบผู้ช่วยพนนรอง พรหมพ่อ
กอบกิตย์นิตยพรรษสงฆ์ส่งเล้ยยง
พนนทศกับพนนทองถวายภตต ผเดยยงแฮ
ปฏิบตติกล่อมเกล้ยยงสร้างสวัสดิ์ทวี ๚
๏ มหามงคลเทพเจ้าคณะสงฆ์
ฝ่ายอรญญะวาสวิถีแถบน้นน
ค่านา ณ เขตร์วงจงงหวดด พระนา
แบ่งภาคเป็นชน้นชน้นส่วนสาม ๚
๏ ส่วนพุทธ์งารพุทธเจ้าพุทธบู ชาฤๅ
ส่วนพระธรรมทำตามอรรถสร้าง
ส่วนสงฆ์แจกสงฆ์ชูบรรพชิต เฉลอมแฮ
สมศรัทธาเจ้าช้างเชอดคุณฉลวยคุณ ๚
๏ กรมการตำแหน่งเจ้าเมอองพระ น้นนนอ
นายรัษฐ์สจจะพันธ์ขุนครอบด้าว
ขุนเฉลอมราชปลัดกะขุนเทพ
ยุกกระบตตช่วยเก้ออก้าวราชการสนองการ ๚
๏ ขุนชินะบาลท้งงเทพชลที
กับหมื่นศรีพุทธบาลเหล่าน้นน
ได้เลขจ่ายเล้ยยงชีวิตเพ่อม พลงงแฮ
เก็บสร่วยช่วยป้องป้นนประจำ ๚
๏ ขุนอินทร์พรหมน้นนที่เสนา
สิบลดชดอุประถัมภ์ที่ได้
หมื่นมาศหมื่นชลสามารถตรวจ ขนอนพ่อ
ใครตดดหวายไม้ให้ชกกเอา ๚
๏ ชายสองสลึงหนึ่งเฟ้อองสัตรี
บาทตดดซุงเสาเผาถ่านไซร้
ใครฉ้อแช่งอนนกลีฉกลกก พระแฮ
เงินส่งคลังไว้ใช้ช่วยผดุง ๚
๏ สี่ข้าหลวงต้งงด่านเขาตก
กบบพุนกยุงทางละโว้
บววชุมท่าโรงปกธารโศก รวงงแฮ
ทุ่งแฝกแยกต้งงโต้สระบุรี ๚
๏ ใครมีสินค้าหาบคอนขาย ก็ดี
ปลาเต่าสัตว์มีชีวิตห้าม
เมรัยมชชบานหมายเมาประมาท มวญแฮ
ใครลอบขายซื้อข้ามปรบบไหม ๚
๏ เคร่อองศาสตราวุธป้องกวดขนน
ห่อนนุญาตพกมาในแห่งห้าม
ใครขืนขดดขืนดนนดึงจบบ ตววนา
ลงโทษโทษสุ้มส้ามส่อภัย ๚
๏ ภายหลงงโปรดต้งงหมื่นศรีวา นรเอย
ปางประทบบธารเกษมไปป่าต้อน
ฝูงสวารบบกระยาหุงโยนแจก กินพ่อ
ลิงชล่าคว้าก้อนเข้าสุดสรวล ๚

พระธาดาธิเบศร์

๏ ราชามหาบุรุษเจ้าจุราไทย
เสด็จประพาศพุทธบาทขบวนแห่ห้อม
รำขอพระแสงไอยะราเทอด ถวายแฮ
สมโพชพระเจ้าน้อมนมสสการ ๚
๏ สถิตย์ธารเกษมอยู่ถ้วนสับดวนน
อวยพัศดุ์ธนสารทานแจกให้
ชมโขดคุหาบรรเทองราช ฤดีแฮ
ถเกองพระเกยยรติไท้ไว้ฝากเวยยงเฉลอมเวยยง ๚

พระพุทธเจ้าเสือ

๏ พระสุริเยนทรราชเจ้าอโยทธยา สยามเอย
ผ่านพิภพทวาราเรยยงรัษฐ์น้นน
สืบทรงศรัทธาสถาปนาพุท ธบาทพ่อ
เป่ลยยนยอดยอดห้าก้นนกูฎเถลอง ๚
๏ หลงงคามณฑปคร้งงเดอมแผลง
เหมออนโบถววดพนนนเชองช้อฟ้า
จึ่งสังฆะราชแตงโมมาท มหันต์แฮ
ถวายพระพรเจ้าหล้ารบบทำ
๏ มหามณฑปห้ายอดยรรยง ยิ่งแฮ
เฉลอมพระศรัทธาสำเร็จได้
สมเด็จอยู่หัวทรงโศมมนสส
ถวายนุมัติตรสสให้ใช้ช่างหลวงของหลวง ๚
๏ สมเด็จสังฆราชสร้างสมคนึง
รดมช่างรดมเลขทบวงเบอกไช้
มณฑปดิลกลบพึงตาร่วม แล้วแฮ
ถวายพระพรไท้ไท้จากเวยยง ๚
๏ ยกยอดมณฑปช้นนฉตตทรง
ทุกยอดห้ายอดเรยยงหล่นนหล้า
บนนแถลงย่อเก็จรหงยอดแทรก สลอนแฮ
สูงยเย่ยยมเทยยมฟ้าฟ้าฟ่องงาม แสนงาม
๏ รำพระของ้าวครบตรัยนจจ
บูชิตชินะบทยามเย่ยยมแคว้น
บำเพญทกกษิณานมสสการเจ็ด ทิวาแฮ
สมโพชพระแม้นเบ้อองแบบฉลอง ๚
๏ สมเด็จสังฆราชเจ้าแตงโม
ยงงมิทนนปิดทองยอดน้นน
ยลต้นพฤกษาโตเต่องขัด ตาแฮ
เฉภาะอยู่ประตูหน้าก้นนกีดทาง ๚
๏ ข้างกุฏิ์สาวกเจ้าสจจพันธ์
จึ่งตดดมหารุกข์ปางดอกพริ้ง
สังฆราชเกอดพยาธิ์พลนนมรณภาพ ลงแฮ
ตกเลออดลงล้มกลิ้งปจจุบนน ๚
๏ คบโจทโทษตดดไม้เทวะดา สิงฤๅ
ตื่นตระหนกตกใจกนนมากรู้
ยอดลงรกกคาราเลอยเลอก รงบบแฮ
สิ้นแม่งารสิ้นผู้เขยอดขยาย ๚

ขุนหลวงทรงเบ็จ

๏ พระภูมินทรราชขึ้นเฉลอมพิภพ
บูชิตปิดทองถวายเถออกฟ้า
ภายในมรฑปประดบบกระจกชโงก เงาแฮ
สมโพชโปรดถ้วนหน้ารบบทาน ๚
๏ สมเด็จอนุราชค้รงงคล้องคชา ชนแฮ
ถวายสจจทูลปัฏิญาณยืดถ้อย
ฤๅคิดทรยศมหาเชษฐราช ไฉนเลย
พระตรสสห้ามน้องคล้อยห่อนแคลงอย่าแคลง ๚
๏ ตรสสหมื่นศรีพิทกกษ์ให้พิทักกษ์สถาน
อรญญะราชะมาลกแขวงป่ากว้าง
วงงหลวงโสตถิ์สนานธารเกษมสถิตย์ เกษมเอย
ธารท่าราร้างสร้างสอาดตา ๚
๏ การรักษานิเวศน์ท้ายพิกุลเขตร์ น้นนนา
ตรสสหมื่นศรีรักษาสฤษดิ์เก้ออ
ศาลเขาตกเทเวศร์ศักดิ์สิทธิ์ สิงฤๅ
มอบหมื่นเทพเอ้ออเฟ้ออซ่อมแปลง ๚

พระบรมราชาธิราชที่ ๓

๏ สมเด็จบรมโกษฐ์ได้ผ่านพิภพ สยามแฮ
ทรงพระศรัทธาแสวงวุฒิเก้ออ
อลงกรพระมรฑปบูชิต เฉลอมเอย
ให้แผ่กนกหุ้มเน้ออนพคุณ ๚
๏ หิรญญะอาศน์ลาดภาคพื้นเพราตา
สมโพชบำเพ็ญบุญแบบเบ้ออง
พระบรมจกกพาฬมหาคชอาศน์ อุทิศเอย
แต่งบุบผาแล้วเปล้อองปล่อยถวาย ๚
๏ ทุกศกยกพยุหขึ้นนมสสการ
อัคนิรุตม์พุทธตงงวายห่อนร้าง
สถิตย์ท้ายพิกุลสถานสิขรชิด เชองเอย
หวงงประโยชน์โปรดฃ้างสร้างกุศลสเบยยง ๚
๏ เจ้าฟ้าธรรมะธิเบศร์เช้ออเชลงกวี
นิพนธ์กาพย์ห่อโคลงเรยยงเร่อองไว้
ปรากฎบทนิราศวิถีธารโศก เสนอเอย
ถึงมนุษย์ชุดนี้ได้สดบบฟงง ๚
๏ บรมราชาธิราชเจ้าสถาปนา
ทรงยศกรมราชวงงฝ่ายหน้า
ต้องพิฆาฎราชทัณฑ์สงงเวชโทษ พระเอย
เหลออพจน์ปลดไว้ช้าต่างองค์สนององค์ ๚

พระบรมราชาที่ ๓

๏ สุริยามรินทรราชเจ้าอยุทธยา
องค์สุดบสุดประสงค์สืบเก้ออ
เสด็จเบอกพุทธบูชาฉลองราช กุศลแฮ
เฉลอมสวัสดิ์ขตติยเช้ออเม้ออนมสสการ ๚
๏ ปางพม่ามาล้อมพระมหานคร
พญาแพ่รมงงชัยหาญหกกลี้
เหลออร่วมทพพพม่ารอนโรมพิภพ สยามแฮ
ผลาญพม่าฆ่าม้วยปี้ป่นอนนต์ ๚
๏ ปกกอกกษรบอกข้อกตญญู ไทยนอ
สุดจะอยู่ยุทธประจณต่อเจ้า
ฃุนโฃลนเก็บถวายภูธรทราบ ยุบลเอย
แขวงพระบาทเร้าเต้าต่อจร ๚
๏ สวนพลูหมู่เจ๊กต้งงต่อรบ พม่ารา
นายก่ายใจกลำพรเพ่งจ้อง
ลอกทองหระมณฑปเผาส่ง เสยยนา
เขาจดดทำซุ้มปอ้งแดดฝน ๚
๏ เสยยกรุงเสยยชาติโอ้อนารถไทย อกอา
เสยยพุทธาลัยลนลวกล้าง
อาณาจกกประไลยไฉนพุทธจกก เจ้าเอย
ร่วมชีพร่วมม้วยอ้างอกเดยยว แดเดยยว ๚

พระเจ้ากรุงธนบุรี

๏ หากบุญฃุนตากต้งงตัวรบ พม่ารา
กู้ชาติศาสนาเทียวปราบเส้ยยน
ภุกามะชาติวุ่นพิฆาฎขบเข็ญศึก จีนนอ
ไทยกลบบไทยฟื้นเพ้ยยนแต่นครย้ายนคร ๚
๏ เจ้าธนผจณเศอกซ้ำผจณเข็ญ แสนรา
สยามยอดโยคาวจรเจ่องแก้ลว
ไป่เสด็จพุทธบาทเป็นที่หก องค์เอย
สิ้นแผ่นดินน้นนแล้วเผ่าสูญ ๚
๏ ปลูกโรงมุงกระเบ้อองคร่อมประสาเข็ญ ขัดพ่อ
ปรกบาทชินะราชนุกูลกะเต้ออง
ประชากรพกกผ่อนเย็นใจนมสส การนา
ซาศึกครึกครื้นเปล้อองเปล่าดง ๚

พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก

๏ รัตนโกสินทร์ศักดิ์สร้างสมบูรณ์
หกกษัตริย์สามองค์ทรงไฝ่เฝ้า
พุทธบาทอภิวาทคุณตรัยรัตน์ เฉลอมเอย
สามพระอยู่เกล้าเว้นเสด็จดล ๚
๏ คือพระพุทธยอดฟ้าปฐมจกก กรีเอย
ผดุงรัษฐ์ขจดดเศอกผจณรุ่มเร้า
พระพุทธเลอศหล้าองค์ทุติยราช รองแฮ
กบบพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หวว ๚
๏ เก้าองค์เก้ารชชเว้นเสด็จดล
พุทธบาทบูชามัวอื่นเอ้ออ
สิบเอ็จพระองค์จนองค์ปจจุ บนนนา
เชอดเช่นใม่เว้นเม้ออนมสสการ ๚
๏ สมเด็จพุทธยอดฟ้าจอมสยาม ยอดเอย
ผ่านรัตนโกสินทร์สมานอมิตร์ทู้
ตรัสพยาราชสงครามปรุงเคร่ออง บนแฮ
มณฑปเพลองไหม้กู้เกยยรติถวาย ๚
๏ แทนกุฏิ์เจ้าตากสร้างสรวมทรง ไว้รา
มอบพระอนุราชนายช่างเก้ออ
บงการกิตย์ต่างองค์อรรคราช
พระอนุชสุดเอ้ออเฟ้ออเสด็จสนอง ๚
๏ ขนของขึ้นบกพร้อมเพรยยงกัน แล้วรา
ทรงแบกตววลำยองยาตร์เต้า
ปิดทองฉ่องเฉอดฉนนเฉลอมศรัท ธาแฮ
แล้วเสร็จสมไท้เฝ้าฝากงาร ๚

พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

๏ วังหน้ากรมศักดิ์คร้งงเวยยงจันทน์
เป็นขบถเป็นจอมทหารเห่อมแกล้ว
มีชัยปราศะภัยพรรค์เผยอเกยยรติ ถเกองแฮ
ถวายเคร่อองสูงพริ้งแพร้วสักการ ๚

พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

๏ ปรเมนทร์มหามกุฎคร้งงผนวชสงฆ์
เสด็จทุดงค์ถึงสถานถิ่นนั้น
ประดิษฐ์อ่าปฏิมาองค์อุภัยะเชอด เฉลอมแฮ
จารึกสืบแจ้งช้นนพวกเรา ๚
๏ องค์หนึ่งซุ้มปากถ้ำประทุน
วิมานจกกกรีหนึ่งเนาณ ถ้ำ
มหาชนเพ่อมผละบุญบูชิต พระเอย
อุทิศส่วนกุศละล้วนลํ้าเลอศถวาย ๚
๏ สมเด็จจอมเกล้าเม่ออเถลองถวัลย์ ราชย์แฮ
ยังเสด็จนมสสการหลายศกซ้ำ
บำเพ็ญราชกุศละบรรเทองประพาศ พนานา
ทรงซ่อมเสรอมสล้างลํ้าเล่อองบุญ ๚
๏ เคยยงมหามณฑปสร้างเจดีย์ หินแฮ
พระที่น่งงท้ายพิกุลก่องต้งง
หล่อนาคมากเศยยรตรีภาคเพ่ออม กระใดเอย
วิหารใหญ่ใหม่แก้ท้งงเทออกลาน ๚
๏ นิเวศน์พนมร่มระรื่นท้องธารเกษม สวยเอย
ชำรุดซุดโซมซานเส่ออมสิ้น
เลอศะลบมรฑปเหมห่อนโศก แสงเลย
นับว่าเปนชิ้นชิ้นเฉอดวนา ๚

พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

๏ พระปิยะมหาราชเจ้าจุลจอม เกล้าเอย
เสด็จประพาศสามคราทุกคร้งง
บูชิตพุทธบาทถนอมนิติราชย์ จรญญแฮ
กอบราชกุศลเก้ออท้งงสถาปนา ๚
๏ ในมหามณฑปให้เขียนทอง เถออกพี่
แบบใหม่เป็นลายตราพระเก้ยยว
เท่ยยวเขาเท่ยยวถํ้าประลองดิลกรื่น ฤดีเอย
ท่ววหมดลดเล้ยยวเข้าป่าลหาร ๚
๏ มหาชนคนที่ขึ้นพระบาท
ก่อนพี่งเกวยยนอัศวยานและช้าง
ลำบากเหน่ออยยากกราดกรมทุเรศ เหลออแล
เปลอองเร่ยยวเปลอองจ้างร้างรอดไฉน ๚
๏ ศกสองพนนสี่ร้อยสี่สิบ สี่พ่อ
โปรดนุมัติบริษัทไทยแรกต้งง
ทำทางรถรางลิบลงสู่ ท่าแฮ
สดวกคล่องล่องขึ้นท้งงฉบบพลนน ๚
๏ กรมหมื่นนราธิปต้นริการ
กบบมิตร์ร่วมคิดกนนออกหุ้น
ทุนขาดรบบราชทานทุนช่วย ทุนนา
แล้วเพราะโปรดกตุ้นเก้ออกิจเจรอญสมเจรอญ ๚
๏ สองคร้งงต้งงแต่สร้างรถไฟ แล้วนา
พระเสด็จราชดำเนอนนอบน้อม
สถิตย์ท่าอนุชาลัยแรมราษ ะตรีแฮ
ปราโมทย์โปรดเกล้าพร้อมพฤฒิผล ๚
๏ มหาชนแตกตื่นขึ้นนมสสการ
ทรงพระปรารภมณฑปเศร้า
จึงประสาทพระราชทานราชทรัพย์ แสนแล
แด่พระเถระเถ้าเจ้าอธิการ ๚
๏ มงคลทิพท้งงตรสสพระยา
สามภพพ่ายนายงารแนะเค้า
โศมมนสสศรัทธามหาชนร่วม ฤดีพ่อ
โดยเสด็จกุศลไท้เข้าเร่ยยราย ๚
๏ สามศกยกเค่รอองซุ้มสมราช ประสงค์แฮ
ทองอร่ามงามเฉอดฉายแช่มหล้า
พรรเออนเหตุเกอนอนารถมาท่วม เถองแฮ
พระละไพร่ฟ้าขึ้นสู่สวรรค์ เสวยสวรรค์ ๚

พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

๏ สมเด็จมงกุฎเกล้าจอมสยาม
ทรงยศยุพะราชบรรลุแคว้น
โดยทางรถรางยามแรกเปิด ใช้แฮ
บูชิตพระเจ้าแม้นมุ่งมาน ๚
๏ ประทบบเสวยวรโพชเว้องธารมลิ
เสด็จประพาศพุทธบาทสถานน่นนน้นน
ประชาชีต่างปีติบาระเมศร์ พระนา
ชมพระโฉมพ้นอ้นนดุษดี ๚
๏ ศกสองพันสี่ร้อยห้าสิบ หกพ่อ
จอมมนุษย์มกุฎโมฬียกเก้ยยว
ยอดมหามรฑปลลิปเฉลอมโลก วิไลยแฮ
กลอิศวรเจ้าเอ้ยยวปกกถวายอวยถวาย ๚
๏ นมสสการชินะบาทเอ้ออมอำนวย พรเอย
ตรัยเพ็ชร์อมเรศวร์นิกายเกรอกซ้อง
เสมอใจนระไทยอวยสิริสวัสดิ์ ถวายแฮ
ขอพระมกุฎเกล้าพ้องพุฒิเกษมแสนเกษม ๚
๏ จิระชนม์จิระชาติเล้ยยงอเลอสยาม ยงเทอญ
พรรณะผ่องผองไทยเปรมเปร่อองหล้า
พละเพ่อมเพ่อมพลขามขาดราช อรีแฮ
เสวยสุขปลุกแคว้นจ้าแจ่มเจรอญสมเจรอญ ๚
๏ ไพบูลย์บาระเมศร์พ้นเพ็ญแข
เสวยสวัสสดิ์วฑฒนาเกอนก่งถ้อย
ชัยชนะปฏิภาณแปรประสรบสรรพ ประสงค์เทอญ
สมพระพรข้าน้อยประสิทธิ์ถวาย ขอเดชะ ๚

วินิจฉัย (โคลงดั้น)

๏ พุทธบาทนัมะอาศน์อ้างอรรถะเจ ดีย์เอย
ศักดิ์สิทธิ์สยามมิตร์หมายนอบน้อม
บางจิตร์มกกคิดเฉคิดชุ่ย เชออนรา
ฉลาดกว่าอย่าอ้อมค้อมค่อยตรอง ๚
๏ ใครเช่ออก็เช่ออถ้อยทุกคำ ขู่รา
ยนนนี่รอยบาทของพระเจ้า
ลอยบุษบกเหยยยบสำหรบบโลก เฉลอมแฮ
ไปครบเจ็ดคร้งงเข้าคฤหาศน์สวรรค์ ๚
๏ ใครหมิ่นก็หมิ่นทิ้งทางพิจารณ์ หมดเพ่ออน
เห็นหลอกเห็นหลงสรรพ์ส่อร้าย
เลยเห็นว่าเป็นนิทานลวงโลก ตลุยแฮ
ยกเหตุยกกย้ายป้ายแต่ดำ ๚
๏ บรมะพุทธ์จุติด้าวอินเดยย แดนเอย
ห่อนเสด็จสยามประเทศคำคดดง้าง
โตกว่าบาทคชาเสยยสุคตพาท พยานแฮ
เปรยยบประมาทเฉกท้าวช้างรวบลง ๚
๏ บ้างว่าเล่ห์พระเจ้าทรงธรรม
ออกพระราชอุบายประสงค์เศกล้อม
ให้มุ่นพระบุญบำรุงโลก เฉลอมแฮ
แสร้งประดิษฐ์คิดอ้อมค้อมประทาน ๚
๏ ถึงกระใรพุทธบาทนี้สำคญญ นกกเนออ
นิยมยอดเจดีย์สถานเอกแท้
บ่ออุบตติศรัทธาธรรม์ธิรมารค สมานแฮ
ป่วยคิดเหตุป้อแป้ป่วนใจ ๚
๏ โบราณพุทธรูปไร้บูชา
รอยบาทอาศน์ทสสมัยดอกน้อม
ฤๅสถูปรูปต่อมสาเหตุทราบ ละฤๅ
ดินกลบหลุมตล้อมล้อมน่นนเอง ๚
๏ เราปกกฉตตไว้ที่หลุมศพ ไฉนรา
ยอดพระเจดีย์เพลงฉตตฉน้นน
สุดแต่แผ่ปรารภรลึกพระ คุณนอ
พุทธบาทมาตระป้นนใช้เช่นกัน
๏ พุทธรูปใช่รูปไท้พุทธสรรพ์ สร้างรา
ไฉนมนุษย์พุทธศาสน์ภิวันท์ใม่แย้ง
สริรุตน์พุทธขันธ์ผนนแผกมนุษย์ ไฉนฤๅ
ล้วนเหย่ออมรณแอ้งแม้งหม่าสลาย ๚
๏ แม้นพระจะเหยยยบด้วยพระบาท เองแล
ฤๅจะสมมตถวายต่างไว้
ไป่แผกไป่แปลกอาจโอมศรัท ธานา
แล้วจะขืนค้านได้ประโยชน์ไฉน ดีไฉน ๚
๏ พุทธเจ้าเป็นพุทธเจ้าเพราะธรรม แถลงนา
ใช้เพราะองค์อำไพผ่องแผ้ว
พระธรรมและควรนำพาประพฤติ์ ตามแล
เพราะประพฤติ์ตามแล้วได้สวัสดี ๚
๏ ศรัทธาพาจิตร์ให้เหอมธรรม ชอบแล
ควรปลูกศรัทธาทวีอย่าเว้น
จกกปลูกศรัทธาจำเจรอญนมสส การแฮ
เราจึ่งนอบน้อมเส้นสกกการ ๚

นักษัตระฤกษ์ (โคลงดั้น)

๏ กำหนดสัตปรุษขึ้นพระบาท
ปีหนึ่งสามคราวงารใหญ่ไหว้
เดือนสามน่นนโอกาศมนุษทั่ว ไทยแฮ
เดือนสี่มอญล้วนได้อภิวันท์ ๚
๏ เดือนหกญวนพรกกพร้อมบูชา
เพ็ญและวนนสำคญญทุกคร้งง
ถเกองเทยยนธูปบุบผาทองปิด
ผ้าห่มห่มแล้วต้งงอธิษฐาน ๚
๏ บ้างถวายวรามิสต้องใจไฉน ก็ตาม
เงินและท่านอธิการชอบกว้าน
เพราะเงินจกกจ่ายใดจ่ายสดวก ใจนา
จกกซ่อมจกกสร้างสร้านสรบประสงค์สมประสงค์ ๚
๏ มลุเพ็ญผคุณะมาสแล้วสรงพุท ธบาทพ่อ
นํ้าอบเทอาบลงเช็ดล้าง
พระสุคนธ์พระจอมมกุฎสยามประเทศ เรานา
ส่งอุทกน่นนให้ข้างฝ่ายใน ๚
๏ สิ่งไฉนสมัยกะน้นนเปล่อยนแปลงมา
ขนอนเลอกเลอกเก็บใครตัดไม้
ขายสตตมชชบานสารพดดนุญาต
นิตยพรรษจดดเข้าให้ห่อนหลออ ๚
๏ ค่านาค่าสร่วยเฃ้าคลงงหลวง
ยามจ่ายจ่ายมาเจออซ่อมสร้าง
ล่วงสมัยเปล่ยยนสมัยปวงกิตย์เปล่ยยน ตามแฮ
แขวงพระไป่เพ้ยยนข้างอื่นไฉน ๚
๏ การไปพุทธบาทน้นนเนาทวี ยิ่งแล
สมัยเปล่ยยนฤๅเปล่ยยนใจจืดขึ้น
อาหารยวดยานมีแต่สดวก ทวีแฮ
มหรศพขายซื้อครื้นกว่าบรรพ์ ๚
๏ อเนกชนชนุมมากท้งงสงฆ์ชนุม มากนอ
หาแห่งอื่นฤๅทนนเทยยบได้
เขาป่าชกกพาประชุมชนชอบ เยออนเอย
เจออสนุกเจอออ้างไหว้เบอกบุญ ๚
๏ เจ้าร้านต้งงร้านรับสัปรุษ พกกรา
เถองก็ชวนชุละมุนทุกมื้อ
ไป่เรยยกค่าเช่าสุดแต่ชอบ อวยเทอญ
ทองธูปแกงเข้าซื้อจากเขา ๚
๏ อโณทัยตกกบาตรเล้ยยงพระสงฆ์
สำรับราคาเยาว์อย่างน้อย
โกนจุกปลุกสรรพมงคละรอบ ลานแฮ
ซื้อจ่ายเท่ยยวถํ้าคล้อยคลํ่าคน ๚
๏ ถํ้ามขามมเกลอออิกถํ้ารฆงงกินร
ถํ้าพระถํ้าประทุนชนชอบเม้ออ
เขาขาดอ่างแก้วสลอนแลเกล่ออน นิกรแฮ
หินดาษพรานล้างเน้ออแน่นพรู ๚
๏ วิมานจักกกรีและถํ้าชาลวัน
มหาสนุกนาราย์คูหาศน์เต้ออง
สิงโตพระธาตุบรรเทองเท่ยยว ไกลนา
พุกร่างอ่างนํ้าเปล้อองเหนอ่อยสนานน่าสนาน ๚
๏ พระนามปิยะราชได้จารึก ไว้รา
เขาขาดมหาสนุกสถานถิ่นเต้า
ถํ้าวิมานจกกกรีผนึกสิลาราช กระแสแฮ
สามแห่งเท่าน้นนเจ้าพิภพเขยยน ๚
๏ เขาขาดเขาตกน้นนมีศาล เจ้าฮือ
ศักดิ์สิทธิ์จำเนยระกาลก่งไว้
ยงงมีที่อธิฐานหลายแห่ง เห็นฤๅ
เช่นยกรูปช้างได้เอกอโข ๚
๏ ใครอยากมีลูกเข้าไปขอ
พระกระจายพุงโตน่งงเอ้
พวกจีนเส่ยยงทายจอแจปะ โป่ยพ่อ
แต่ตรู่จวบโพ้ลเพ้ลพล่งงคน
๏ กลางวนนปนนส่วนให้คฤหัศถ์นมสส การพ่อ
ยามคํ่าส่วนสงฆ์คลลพระเจ้า
เสยยงรขงงหง่งงเหง่งอัดแอ อเนก นิกรเอย
พิณพาทย์เซงแสร้เร้าประโคม ๚
๏ ธารเกษมธารโศกท้งงธารมลิ เจ้าเอย
วิเวกป่าน่าบรรโลมจิตร์ครึ้ม
ในลานพุดทราผิผาดเย่ยยม เถอดรา
จ็อกแจ็กเสยยงพรึ้มพรึ้มเพรยยกหน ๚
๏ เทศมิลินมหาชาติซ้อนสนุกสนาน นกกฤๅ
ติดปจจัยฮาจนดึกดื้อ
เพลงฉ่ออยอ่อยขอทานปรบไก่ อึงแฮ
ยาจกพิการกลุ้มอื้อออดขอ ๚
๏ ต้งงใจไปสนุกท้งงทำบุญ ทานพ่อ
เออกะเหรอกเบอกบานกรอกริ่มหน้า
เห็นแต่แผ่การุญกนนและ กนนนา
น้อยวิวาทฉกาจกล้ากล้าขดดขืน ๚
๏ ของขายสลายอย่างท้งงลาวไทย มอญฮา
สตตป่าเคร่อองยาผืนย่ามผ้า
ของพม่าพวกพม่าไปปชุมแข่ง ขายแฮ
เจ๊กแขกสินค้าค้าเน่อองอนันต์ ๚
๏ ชาวกรุงมุ่งซื้อสิ่งบ้านนอก
บ้านนอกออกชอบสนนแส่รซื้อ
ของหลากจากบางกอกสมกิตย์ ตนนา
ปีละปีได้อื้อลาภรเมยยล ๚
๏ บุหรี่พระรามกระเช้าสีดา
รอยพระพุทธบาทเหรยยญชอบซื้อ
กายะสิทธิ์ผักชนิดชานักสิทธิ์ ก็มี
ยงงลูกจิงจ้ออืออื่นอนันต์ ๚
๏ รำพรรณ บ พักสิ้นสำนาน น้อยนอ
แหล่งสนุกปลุกประโลมขวัญโลกแท้
ต้องจิตร์ติดใจสมานสมคคมนุษย์ ชนุมเอย
นิยมยอดตลอดแคว้นแม้ก่อนมา ๚
๏ เจ้าบ่าวคราวส่งเจ้าสาวคนึง ไฉนฤๅ
แรกจะเคยพูดจาเจ่ออนข้อ
ท่านแนะเอ่ยชวนถึงพระบาท เถอดเพ่ออน
เป็นชอบตอบจ้อพ้อช่วยพา ๚
๏ ฝูงประชาผาสุกด้วยพระเดช
สมเด็จจอมชีวาอยู่เกล้า
ยามเมอองขาดเคอองเหตุร้ายไม่ มีแฮ
ทุกศกยกพร้อมเต้าตื่นเกษมแสนเกษม ๚
๏ ขอองค์มงกุฎเก้ลาจอมไผท ไทยเอย
เฉลอมฉตตโสตถิ์สวัสดิ์เปรมปรกแคว้น
ภยาพาธอริราชกษัยยุบลบาท พระเทอญ
ชุบชีพไพร่ฟ้าแม้นบิตุรงค์ ๚
๏ จบ เร่อองพุทธบาทให้ทนนถวาย
บ เช่ยยว บ ชาญคงเคอะบ้าง
ริ นิพนธ์เพราะกมลหมายเหมาะแก่ กาลแฮ
บูรณ์ บทรสกระด้างด้วยด่วนเขยยน ๚

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ