ตอนที่ ๒๙ พระอุณรุทปราบท้าวกรุงพาณ

๏ ครั้นเสร็จซึ่งสรงคงคาลัยก็ขึ้นจากสระใหญ่ไพศาล
อุ้มองค์อุษาเยาวมาลย์เหาะทะยานมาโดยอัมพร

ฯ ๒ คำ ฯ เชิด

๏ ร่อนเรื่อยรีบหนักดั่งจักรผันถึงยอดเขาอังชันสิงขร
แลดูเห็นหมู่วิชาธรเข้าราญรอนสัประยุทธ์ชิงชัย
อสุรีตายยับแล้วกลับเป็นจะเห็นบางเบาตาก็หาไม่
ทรงพระดำริตริไปอ้ายนี่ฤทธิไกรมหึมา
อันกูจะฆ่าด้วยพระขรรค์ไหนมันจะม้วยสังขาร์
จำจะเอาทิพย์เทพศัสตราฆ่าท้าวยักษาให้วายปราณ
คิดแล้วจึ่งถอดพระธำมรงค์ออกทรงตั้งสัตย์อธิษฐาน
ครั้งนี้ขอเดชพระอวตารจงผลาญกรุงพาณให้บรรลัย
ถึงมันจะมีมนตร์เวทเรืองเดชเท่าไรอย่าแก้ได้
พระธำมรงค์อันทรงฤทธิไกรจงไปล้างแต่รูปมารยา
อันพาณาราชอสุรินทร์อย่าเพ่อให้สิ้นสังขาร์
เมื่อมันจะม้วยชีวาจงประจักษ์นัยนาขุนมาร
ว่าเราเป็นวงศ์พระทรงนาคฤทธิรุทรภุชภาคย์มหาศาล
เสี่ยงเสร็จนัดดาพระอวตารผ่านฟ้าก็ขว้างไปทันใด

ฯ ๑๔ คำ ฯ เชิด

๏ ถูกรูปกรุงพาณต่างกายสูญหายด้วยฤทธิ์ไม่ทันได้
แล้วพระธำมรงค์เกรียงไกรตรงไปสังหารพาณา
ดั่งหนึ่งคมจักรารัตน์ตัดแต่สิบแปดหัตถา
ขาดกระเด็นไปจากกายาล้มลงยังมหาปัฐพี

ฯ ๔ คำ ฯ เชิด

๏ เมื่อนั้นท้าวพาณาสูรยักษี
นอนกลิ้งอยู่กลางธรณีอสุรีเพียงสิ้นชีวัน
ดำรงจิตยอกรขึ้นเหนือเกศไหว้คุณพรหเมศรังสรรค์
กลั้นความเวทนาจาบัลย์กุมภัณฑ์ร่ายมนต์อันศักดา

ฯ ๔ คำ ฯ ตระ

๏ ลูบกรซึ่งขาดก็ไม่ติดให้คิดอัศจรรย์กังขา
แลขึ้นไปดูเมฆาเหล่าพวกวิทยานั้นหายไป
แต่หมู่อสุรโยธีตายกลาดปัฐพีไม่นับได้
เหลือบเห็นมนุษย์วุฒิไกรอำไพวิลาศประหลาดนัก
ทรงเทพอาวุธฤทธิรอนคทาธรตรีศูลสังข์จักร
เพศกายคล้ายองค์พระหริรักษ์ขุนยักษ์สยองโลมา
ก็ไม่แคลงแจ้งว่าพระสุริย์วงศ์พระทรงครุฑภุชพงศ์นาถา
ประนมกรเหนือเกล้าอสุรากราบบาทนัดดาพระนารายณ์
ให้เสียดายอาลัยแก่ชีวิตหวนคิดถึงตัวแล้วใจหาย
ชลเนตรไหลหลั่งพรั่งพรายบรรยายร่ำว่าพาที

ฯ ๑๐ คำ ฯ เชิด

โอ้

๏ ข้าแต่พระมิ่งมงกุฎเกศผู้พงศนเรศเรืองศรี
เที่ยงแท้จะปราบธาตรีอันตัวข้านี้กำเริบฤทธิ์
อหังการ์ทารุณองอาจต่อสู้เบื้องบาทนั้นโทษผิด
ด้วยโมหันกำบังให้มืดมิดดลจิตไม่เชื่อพระบัญชา
ทั่งนี้ก็เพื่อผลกรรมน้อมนำให้สิ้นสังขาร์
ก็จะกราบถวายบังคมลาก้มหน้าสู่สวรรคาลัย
ขอฝากอุษาเยาวเรศดวงเนตรผู้ยอดพิสมัย
เสมอเหมือนชีวิตจิตใจไว้ใต้เบื้องบาทภูธร
แม้นมาตรถ้านางพลั้งผิดทรงฤทธิ์ได้โปรดช่วยสั่งสอน
ด้วยกำพร้าบิดามารดรจะถาวรก็เพราะพระเดชา
ฝากทั้งทศมุขสุริย์วงศ์พระองค์จงเลี้ยงรักษา
ได้ฉลองรองเบื้องบาทาไปกว่าจะสิ้นชนมาน
พี่น้องทั้งสองเยาวราชจะได้พึ่งภูวนาถเกษมศานต์
ฝากพลางโหยไห้อาลัยลานขุนมารสะอื้นโศกี

ฯ ๑๔ คำ ฯ โอด

๏ เมื่อนั้นพระอุณรุทสุริย์วงศ์เรืองศรี
ได้ฟังพจนารถอสุรีภูมีสังเวชในวิญญาณ์
สิ้นความกริ้วโกรธพิโรธจิตพระทัยคิดปรานียักษา
จึ่งมีสิงหนาทบัญชาดูก่อนพญากุมภัณฑ์
เราอ่อนง้อขอดีก็มิฟังทำโดยลำพังโมหัน
ด้วยผลเวรามาตามทันจะให้ถึงชีวันบรรลัย
ท่านอย่าเศร้าโศกโศกีทั้งนี้จะโทษใครได้
จงอุตส่าห์ระงับดับใจจะได้ไปสู่สวรรค์ชั้นฟ้า
อันอุษาโฉมยงทรงลักษณ์กับทศมุขลูกรักยักษา
อย่าทุกข์ร้อนอาวรณ์วิญญาณ์จะเลี้ยงให้ผาสุกสำราญ
โดยจารีตกษัตริย์สุริย์วงศ์คงแก่ยศศักดิ์อัครฐาน
ให้เลื่องชื่อลือทั่วสุธาธารสืบพงศ์วงศ์วานอสุรี

ฯ ๑๒ คำ ฯ

๏ เมื่อนั้นท้าวพาณาสูรยักษี
ได้ฟังสุนทรวาทีอสุรีค่อยสร่างสว่างใจ
เหลือบดูพระธิดายุพาพาลแสนสุดสงสารนํ้าตาไหล
ด้วยความเสน่หาอาลัยพิไรร่ำมธุรสพจนา

ฯ ๔ คำ ฯ

โอ้

๏ ปากหนึ่งว่าโอ้ขวัญเนตรบิตุเรศจะสิ้นสังขาร์
เจ้าจะรองบาทหลานพระจักราอุตส่าห์จงรักภักดี
ปากสองว่าแม่จงเจียมจิตสำคัญคิดว่าเป็นทาสี
สิ่งใดซึ่งระคายเป็นราคีอย่าให้เคืองธุลีบทมาลย์
ปากสามอันความซึ่งสังวาสสำหรับราชกษัตริย์มหาศาล
ประดับด้วยแสนสนมบริวารอย่าก่อการหึงหวงไม่ควรนัก
ปากสี่ว่าเจ้าจงฝากองค์พระชนนีบิตุรงค์ของทรงจักร
ปรนนิบัติบำรุงให้ท้าวรักจะจำเริญยศศักดิ์เป็นมงคล
ปากห้าว่าโอ้เป็นสตรีจงดูเยี่ยงจามรีรักขน
สงวนศักดิ์รักชาติกว่ารักชนม์เป็นคนสู้ม้วยด้วยสัจจา
ปากหกอกพ่อนี้จะครากขอฝากทศมุขยักษา
ช่วยอุปถัมภ์บำรุงอนุชาจงคิดว่าเหมือนน้องนงคราญ
ปากเจ็ดฝากไวยกาด้วยช่วยบำรุงสุริย์วงศ์ทวยหาญ
ทั้งแสนสาวสุรางค์บริวารราชฐานไพร่ฟ้าธานี
ปากแปดบิดาจะดับสูญลูกรักอนุกูลช่วยเผาผี
อย่าให้เวทนาในธาตรีจะเป็นที่อัปยศแก่โลกา
ปากเก้าว่าโอ้พระสุริย์วงศ์พระองค์จงโปรดเกศา
ซึ่งได้ผิดตั้งแต่หลังมาอย่าให้เป็นเวรากันสืบไป
สิบปากสิ้นฝากสิ้นสั่งสิ้นกำลังไม่ตั้งสติได้
สิ้นเสียงสิ้นชีพชีวาลัยไปเกิดในเมืองฟ้าสถาวร

ฯ ๒๐ คำ ฯ โอด

๏ เมื่อนั้นนวลนางอุษาสายสมร
เห็นองค์สมเด็จพระบิดรสั่งสอนแล้วสิ้นชีวาลัย
หวาดใจดั่งใครเอาดาบเพชรมาฟันเด็ดเศียรเกล้าไปได้
วิ่งเข้ากอดเบื้องพระบาทไว้แล้วครวญคร่ำร่ำไรโศกี

ฯ ๔ คำ ฯ

โอ้

๏ โอ้ว่าสมเด็จพระบิตุเรศลือเดชทั่วฟ้าราศี
ควรฤๅมาม้วยชีวีอยู่เหนือปัฐพีธุลีทราย
ดั่งทรลักษณ์ล้ำต่ำชาติแสนอนาถดูดูแล้วใจหาย
เพราะรักลูกผูกแค้นจึ่งจำตายโอ้น่าเสียดายพระองค์นัก
เลี้ยงลูกด้วยเยาว์จนใหญ่มาสิ่งใดมิได้ว่าให้คำหนัก
มีแต่ผดุงบำรุงรักถนอมนักดังดวงชีวี
ลูกวอนชมจันทราดารากรหมู่นางอัปสรในราศี
พระโอบอุ้มเหาะไปด้วยฤทธีชวนชี้ให้ชมได้ดั่งใจ
จะหาไหนเหมือนสมานพระผ่านเกล้าตายแล้วเกิดเล่าก็ไม่ได้
อันซึ่งพระคุณของภูวไนยไม่มีสิ่งใดเปรียบทั้งโลกา
ถึงกระไรได้ทดแทนบ้างจะเริศร้างจากไปก็ไม่ว่า
นี่กลับทรยศต่อบาทาจนผ่านฟ้าสุดสิ้นชีวัน
ร่ำพลางข้อนทรวงเข้ากลิ้งเกลือกโหยไห้ซบเสือกกันแสงศัลย์
แสนเทวษอาทวาจาบัลย์กัลยาสลบไม่สมประดี

ฯ ๑๔ คำ ฯ โอด

ยานี

๏ เมื่อนั้นฝ่ายฝูงเทวาในราศี
ทั้งเทพธิดานารีทุกที่เทเวศบรรพตา
แจ้งว่าพาณาปัจจามิตรสุดสิ้นชีวิตสังขาร์
ด้วยเดชสมเด็จพระนัดดาผ่านฟ้าหริวงศ์ทรงสุบรรณ
ต่างองค์ปรีดาปราโมทย์แย้มโอษฐ์สำรวลสรวลสันต์
บ้างร้องบอกกล่าวป่าวกันเสียงสนั่นเอิกเกริกจักรวาล
ครั้งนี้เราท่านทั้งหลายจะวายทุกข์เป็นสุขเกษมศานต์
บ้างถือทิพจุณจันทน์สุคันธ์ธารผกากาญจน์แก้วฟ้าสุมาลัย
ออกจากสถานพิมานมาศพร้อมอนงค์ทิพนาฏน้อยใหญ่
เหาะระเห็จเตร็ดฟ้าด้วยว่องไวตรงไปอังชันคีรี

ฯ ๑๐ คำ ฯ เหาะ

๏ ครั้นถึงจึ่งฝูงเทเวศลงยอดสีขเรศมณีศรี
เห็นองค์อุษาเทวีสลบล้มกับที่ธุลีลาน
ตกใจไขทิพวารีรินอันเกลากลิ่นฟุ้งหวนหอมหวาน
เป็นละอองต้ององค์เยาวมาลย์ให้ดาลดับเพลิงโศกสุมใจ
บ้างโปรยปรายบุปผาผกามาศสุคนธ์ทิพเกลื่อนกลาดลงมาให้
หอมฟุ้งตระหลบอบไปที่ในอังชันบรรพตา

ฯ ๖ คำ ฯ สาธุการ

๏ เมื่อนั้นพระอัคเรศโฉมยงค์องค์อุษา
ครั้นต้องละอองทิพธาราวิญญาณ์เย็นสิ้นทั้งอินทรีย์
ก็เหือดหายวายร้อนศรโศกที่วิโยคถึงพญายักษี
กลับฟื้นคืนได้สมประดีเทวีผุดลุกขึ้นทันใด

ฯ ๔ คำ ฯ

พระทอง

๏ เมื่อนั้นฝ่ายฝูงเทเวศน้อยใหญ่
กับหมู่นางฟ้าสุราลัยเห็นทรามวัยได้สมประดีมา
ก็ชวนกันจับระบำรำฟ้อนถวายกรหลานนารายณ์นาถา
ร่ายเรียงเคียงคู่ลีลาหันเวียนเปลี่ยนขวามาซ้าย
ทำทีทอดสนิทติดพันกับอนงค์นางสวรรค์โฉมฉาย
เย้ายวนสรวลยิ้มพริ้มพรายแล้วเยื้องกรายย้ายท่าม้าตีคลี
รำรอคลอเคล้าเข้าใกล้ฉวยฉุดยุดสไบอัปสรศรี
แกมกลปนไปในทีสุขเกษมเปรมปรีดิ์ทุกเทวัญ

ฯ ๘ คำ ฯ

เบ้าหลุด

๏ เมื่อนั้นฝูงเทพอนงค์นางสวรรค์
เห็นเทเวศรำชิดติดพันก็บิดผันเรียงร่ายชายไป
งอนจริตกรีดกรายย้ายท่ารำเป็นผาลาเพียงไหล่
ล่อเล่นโดยกระบวนให้ยวนใจนัยนาชม้อยคอยที
ครั้นเทเวศรำเคล้าเข้ามาชิดก็เบี่ยงบิดเมียงม่ายชายหนี
ทอดกรฟ้อนท่ากินรีตีวงหันเวียนเปลี่ยนมา
ร้องเรื่อยเฉื่อยฉานขานขับประสานใส่โทนทับไปตามท่า
สำราญรื่นชื่นชมภิรมยาทุกเทเวศนางฟ้ายุพาพาล

ฯ ๘ คำ ฯ เพลง

๏ ครั้นเสร็จจึ่งจับระบำบันฝูงเทพเทวัญทุกสถาน
ต่างองค์ออกโอษฐ์พจมานสาธุการอำนวยอวยพร
พระองค์จงยิ่งภิญโญยศปรากฏสุรภาพชาญสมร
เรืองเดชศักดาสถาวรฤทธิ์รอนดั่งดวงพระอาทิตย์
บรรดาศัตรูหมู่พาลอย่าอาจทานต้านต่อรอติด
ให้จำเริญพระชนม์ชีวิตทศทิศจะได้ฟังพระเดชา
ครั้นแล้วจึ่งฝูงเทวัญกับอนงค์นางสวรรค์ถ้วนหน้า
ชวนกันลาหลานพระจักรากลับไปฟากฟ้าดุษฎี

ฯ ๘ คำ ฯ เหาะ

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ