ชื่อภูมิประเทศในเรื่องสามก๊ก

กิก๊กภูเขา อยู่ภาคเหนืออำเภอเพาเฉ่ง มณฑลเซียนซี
กิจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งพระเจ้าอูเต้ ราชวงศ์แฮ่ เมื่อตอนปลายราชวงศ์ฮั่นตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองเงียบกุ๋น (ดูอักษร ง) ครั้งสามก๊ก มณฑลกิจิ๋วเปนของวุยก๊ก วุยก๊กย้ายที่ว่าการมณฑลไปตั้งที่เมืองสินตู ราชวงศ์ภายหลังสามก๊กลงมาชี้เอาเมืองสินตู ในมณฑลจิลี เปนเมืองกิจิ๋ว
กิเป๋งเมือง เมืองเก่าอยู่แขวงอำเภอลิงเอี้ยง มณฑลซันตง
กิลกกุ๋นเมือง ภายหลังเรียกซุนเตอะฟู้ มณฑลจิลี
กิสานภูเขา อยู่ภาคตวันตกเฉียงเหนืออำเภอซีห้อ มณฑลกังซก
กิสุยก๋วนด่าน อยู่ในมณฑลโห้ลำ
กีซุยแม่น้ำ อยู่ในมณฑลโห้ลำ
กีสานภูเขา อยู่ภาคตวันออกอำเภอเพาะ มณฑลซันตง
เกเต๋ง, แกเต๋ง[๑]ตำบล ภายหลังเรียกแกจั๋ว อยู่ในมณฑลกังซก
แกหินเมือง อยู่ในมณฑลเจเกียง
ไกซุยตำบล ภายหลังเรียกตำบลฮันเค้า มณฑลฮูเป
ไก่เหลียงเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงใต้ อำเภอลินจิ้น มณฑลซันซี
ไกเอี๋ยงเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงเหนือ อำเภอเมียน มณฑลเซียนซี ภายหลังเปลี่ยนไปอยู่ในมณฑลฮูเป
โกเหลง, โกเปงเหลงตำบล ภายหลังเปนอำเภอโกเหลง อยู่ในมณฑลเซียนซี
เกาจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลครั้งราชวงศ์ไซ่ฮั่น เมื่อตอนปลายราชวงศ์ตั้งฮั่นตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองกวงสิน คืออำเภอซังงาว มณฑลกวงซี ครั้งสามก๊ก มณฑลเกาจิ๋วเปนของง่อก๊ก ง่อก๊กแบ่งมณฑลนั้นเปน ๒ มณฑล คือมณฑลกวงจิ๋ว (กวางตุ้ง) มณฑล ๑ ตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองฟันงี มณฑลเกาจิ๋ว มณฑล ๑ ตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองลงเผียน คือหัวเมืองมณฑลฮานอยประเทศญวน ภายหลังแยกเปน ๓ คือ มณฑลกวงซี ๑ มณฑลกวางตุ้ง ๑ ประเทศญวน ๑
เกาเสียเมือง อยู่ภายใต้อำเภอคงไล มณฑลเสฉวน
กำลอวัด อยู่ที่ไหล่เขาเปกู ภาคเหนืออำเภอตังถู มณฑลเกียงซู
กำเหลงเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคใต้อำเภอชิงพิง มณฑลซันตง
ก๊กเส, กักเสียเมือง เมืองเก่าอยู่แขวงอำเภอเหียน มณฑลจิลี
ก๊กสันเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ไหน
กงจ๋งเมือง เมืองเก่าอยู่ที่อำเภออวาย ในมณฑลจิลี แลตั้งอำเภอขึ้นใหม่เรียกกงจ๋ง อยู่ในมณฑลจิลีเหมือนกัน
ก๋งฮาน, เก้งฮันเมือง ในมณฑลเสฉวนมีเมืองชื่ออย่างนี้ ๓ เมือง ไม่ทราบว่าเปนเมืองใดแน่
กังจู๋ตำบล ความจริงเปนหาดทราย ไม่นิยมว่าเปนที่ตรงไหน
กังจิ๋วเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตก อำเภอปา มณฑลเสฉวน
กังตั๋งเมือง ที่จริงไม่ใช่ชื่อเมือง เปนภาคหนึ่งหรือก๊กหนึ่ง ตั้งขึ้นเมื่อครั้งราชวงศ์ฮั่นถึงสามก๊ก ต่อมาเปลี่ยนเปนเมืองกังหนำหรือภาคกังหนำ คนภายหลังหมายเอามณฑลเกียงซู เปนภาคกังตั๋ง ชี้เอาแม่น้ำเกียงจือเปนศูนย์กลาง เพราะมณฑลเกียงซูตั้งอยู่ภาคตวันออกเฉียงใต้แม่น้ำนั้น
กังเต๋งตำบล ไม่ใช่ตำบลใหญ่โต หมายเอาศาลาที่ฝั่งน้ำเท่านั้น
กังหนำเมือง (ดูกังตั๋ง)
กังเหลงเมือง ภายหลังเปนอำเภอกังเหลง มณฑลฮูเป
กังอั๋นอ่าว ภายหลังมาเปนอำเภอ เมืองเก่าอยู่ภาคตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอกังอั๋น มณฑลฮูเป
กังแฮเมือง ภายหลังเปนอำเภอ เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงเหนือ มณฑลฮูเป
เก๋งก๋วนเมือง ภายหลังเปนอำเภอเก๋ง มณฑลงางไฝ
เกงจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งพระเจ้าอูเต้ ราชวงศ์แฮ่ ตอนปลายราชวงศ์ตั้งฮั่นตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองฮังเสียว เมืองเก่าอยู่ภาคตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอวูหลิง มณฑลฮูลำ ครั้งสามก๊ก ย้ายที่บัญชาการมณฑลเกงจิ๋วไปตั้งที่เมืองนำกุ๋น (ดูอักษร น) ราชวงศ์ภายหลังสามก๊ก ชี้เอาเมืองนำกุ๋นเปนเมืองเกงจิ๋ว
เกงเตียวเมือง ที่จริงเกงเตียวแปลว่าเมืองหลวง แล้วแต่เมืองหลวงตั้งที่ไหนก็เรียกว่าเกงเตียว เช่นครั้งราชวงศ์ไซ่ฮั่น ตั้งเมืองลกเอี๋ยงเปนเมืองหลวง ก็เรียกว่าเกงเตียว คำว่าเกงเตียวยังใช้เรียกเมืองหลวงมาจนทุกวันนี้
เกงสันภูเขา เขาเกงมีหลายแห่ง อยู่นอกประตูเซียนวู้เมืองปักกิงก็มี อยู่ภาคใต้อำเภอเอียนซือมณฑลโห้ลำก็มี อยู่ภาคตวันออกเฉียงใต้อำเภอเช่ามณฑลซันตงก็มี อยู่ภาคตวันออกเฉียงใต้อำเภอฮีมณฑลซันซีก็มี เขาเกงสันที่เรียกในเรื่องสามก๊ก จะเปนที่ไหนไม่ทราบชัด
ก่องเล่งเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันออกเฉียงเหนืออำเภอเกียงตูมณฑลเกียงซู
เกียงเสีย, เจียงเสีย, เสเกียงเมือง ไม่ปรากฎว่าอยู่ที่ไหน
เกียดเช็กเมือง ที่จริงเปนชื่อภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหนแน่
กินโต๋เมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
กินต้าย, กิมโต๋ภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
กุนจิ๋ว, หุนจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งพระเจ้าอูเต้ ราชวงศ์แฮ่ ครั้งราชวงศ์ตั้งฮั่นตั้งที่ว่าราชการมณฑลที่เมืองเชียงเยะ เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงเหนืออำเภอลิงเฮียง มณฑลซันตง ครั้งสามก๊ก มณฑลกุนจิ๋วเปนของวุยก๊ก ย้ายที่ว่าการมณฑลไปตั้งที่เมืองลินคิว เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงใต้ อำเภอฝานมณฑลซันตง ราชวงศ์ภายหลังสามก๊กลงมา ชี้เอาเมืองเฮียคิวเปนเมืองกุนจิ๋ว
กวนต๋งด่าน ก่วนต๋ง แปลว่าระหว่างด่าน คือมณฑลเซียนซี เพราะมณฑลนี้อยู่ในระหว่างด่านฮำก๊ก ด่านอู้ ด่านซัน ด่านเสียว
กวนหยงเมือง ภายหลังเปนอำเภอกวนหยง มณฑลเกียงซี เมืองเก่าอยู่ภาคเหนืออำเภอขึ้นไป
เกียนเงียบเมือง เดิมเรียกเมืองเบาะเหลง ครั้งสามก๊กพระเจ้าซุนกวนตั้งเมืองหลวงที่เหมืองเบาะเหลง จึงเปลี่ยนชื่อเปนเกียนเงียบ ครั้งราชวงศ์เหมงตั้งเมืองหลวงที่เมืองเกียนเงียบเปลี่ยนชื่อว่านางกิง ต่อมาเปลี่ยนเปนเมืองเกียงลิงฟู้
เกียบแฮตำบล ภายหลังเรียกอำเภอเกียบ อยู่ในมณฑลโห้ลำ
กิมก๊กกี, เยมก๊กกี, เยมโกะด่าน ภายหลังเปนเมืองเกียมโกะจิ๋ว เมืองด่านเก่าอยู่ภาคตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอเกียมโกะ มณฑลเสฉวน
กิมกั๋งแม่น้ำ มี ๒ อยู่ในมณฑลเกียงซี ๑ มณฑลเสฉวน ๑ ในเรื่องสามก๊กหมายเอาแม่น้ำมณฑลเสฉวน
กิมงันเกียวโป๋ตะพาน ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
กิมโต๋ภูเขา (ดูที่กินต้าย)
กิมปินสานภูเขา อยู่ในมณฑลเสฉวน
กิมหลงเสียเมือง วุยก๊กครั้งสามก๊กสร้างขึ้น เมืองเก่าอยู่ภาคตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอลกเอี๋ยง มณฑลโห้ลำ
กิมเสียเมือง เมืองกิมเสียมี ๒ เมือง อยู่ในมณฑลกังซก ในเรื่องสามก๊กจะเปนเมืองไหนไม่ปรากฎชัด
เกียมเหลงเมือง ภายหลังเรียกลิงย่อนฟู้ อยู่ในมณฑลเสฉวน
กิวกังเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงเหนือ อำเภอติงย่อน มณฑลงางไฝ แล้วเปลี่ยนไปอยู่ในมณฑลเกียงซี
กุยกีภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
กุยก๋วนด่าน ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
กุ๋ยภูเขา ภายหลังเรียก จีกุ๋ย อยู่ในมณฑลฮูเป
กวยเซียด่าน ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
กัวต่อเมือง อยู่ภาคตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอจงเปี๋ยน มณฑลโห้ลำ ต่อมาเปนเมืองร้าง
ขยกโอ๋ตำบล ต่อมาเรียกตำบลตังเอี้ยง มณฑลเกียงซู
ขยกเอี๋ยงภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
โคกุ๋นเมือง อยู่ภาคใต้เมืองจุนงีฟู้ มณฑลกุยจิ๋ว
เคกเมือง เมืองเก่าอยู่แขวงอำเภอพิงลก มณฑลซันซี
คอนจุงตำบล ต่อมาเปนอำเภอคอนเฉ่ง มณฑลเซียนซี
ฆอโผตำบล อยู่ในมณฑลโห้ลำ
งอก๊กทาง คือทางเขาจืองอก๊ก อยู่ภาคใต้อำเภอเตียงฮัน มณฑลเซียนซี เปนทางลัดระหว่างเมืองตังฉวน เมืองเตียงฮัน และเมืองลกเอี๋ยง
ง่อกุ๋นเมือง ภายหลังเรียกซูเจียว มณฑลเกียงซู
หงีเมือง ภายหลังเรียกหงีเฉ่ง มณฑลซันซี
งีเต๋าเมือง ภายหลังเปนอำเภองีเต๋า มณฑลฮูเป
งีหยงเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันออก อำเภอท่งปะ มณฑลโห้ลำ
งูปีสันภูเขา เขางูปีมี ๓ ที่มณฑลเสฉวน ๑ มณฑลกวงซี ๑ มณฑลฮกเกี้ยน ๑ ภูเขางูปีในเรื่องสามก๊กคือเขางูปีมณฑลเสฉวน
โงงิวสันภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
โงหลังกั๋งภูเขา อยู่ภาคตวันตกเฉียงใต้ อำเภอลำหยง มณฑลโห้ลำ
เงาไกสันภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เง้าเขเซียเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
งักแกเสียเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
งักปุนก๋วนด่าน ตำบลงักปุนอยู่ภาคตวันออก อำเภอลินท่ง มณฑลเซียนซี
งินแขเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
งินตีสันภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
งวนเสียเมือง ภายหลังเปนอำเภองวนเสีย อยู่ในมณฑลจิลี
เงียบกุ๋นเมือง เมืองเก่าอยู่ในแขวงอำเภอลินเจียง มณฑลโห้ลำ
งิวจู๋ตำบล เปนด่านอยู่ในมณฑลงางไฝ
งิวเทาสันภูเขา ภูเขางิวมี ๒ อยู่ในมณฑลเกียงซู ที่กล่าวในสามก๊กไม่ปรากฎชัดว่าลูกไหน
จีเมือง ภายหลังเปนอำเภอจีกุ๋ย มณฑลฮูเป เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตก อำเภอจีกุ๋ย มณฑลฮูเป
จือเสีย, โจะเทาเสีย, เซ็กเทาเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกอำเภอเกียงหลิง มณฑลเกียงซู
จูเต๋งตำบล (ดูที่อูเต๋ง)
เจซุยแม่น้ำ อยู่ในมณฑลโห้ลำ
เจปักเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันออกเฉียงใต้ อำเภอเชี่ยงชิง มณฑลซันตง
แจตอกเมือง เมืองเก่าอยู่ในแขวงอำเภอเสียวชัน มณฑลเจเกียง
เจาอ๋อเมือง ภายหลังเปนอำเภอเจามณฑลงางไฝ เมืองเก่าล่มเปนทะเลสาบ คือทะเลสาบพรมแดนอำเภอเจา อำเภอหัยหุย อำเภอโลกั๋ง อำเภอซีเฉ่ง
เจ้ากุ๋น, เจียวกุ๋นเมือง เมืองเก่าอยู่แขวงอำเภอเปาะ มณฑลงางไฝ
เจ้าซุย, เตียวซุยแม่น้ำ อยู่ในมณฑลกังซก
เจ้าเส, เตียวเจี๋ยง, เตียวเอี๋ยงเมือง เมืองเก่าอยู่แขวงอำเภอลินท่าม มณฑลกังซก
เจ้าสันทาง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
จำก๊กด่าน (ดูที่เซียก๊ก)
จงก๋วนเมือง (ดูที่อันจงก๋วน)
จงพวนเมือง ภายหลังเปนอำเภอจงพวน มณฑลโห้ลำ
เจียงโต๋ตำบล ทางตั้งแต่ภาคเหนืออำเภอเพาเฉ่ง ถึงภาคตวันออกเฉียงเหนืออำเภอฝง มณฑลเซียนซี
เจียงเสียเมือง (ดูที่เกียงเสีย)
เจียงโหแม่น้ำ อยู่ในมณฑลจิลี
จันเค้าทาง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
จิ้นเมือง คือมณฑลซันซี
จิ๋นก๊กเมือง คือมณฑลเซียนซี
จุนสัวเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงเหนือ อำเภอคายฝง มณฑลโห้ลำ
จวนหยกสันภูเขา คือเขาหยกจวน ภูเขาชื่อนี้มี ๒ อยู่ภาคตวันตกเฉียงเหนือเมืองปักกิง ๑ อยู่ภาคตวันตกอำเภอตังเอียง มณฑลฮูเป ๑ ภูเขาหยกจวนที่กล่าวในเรื่องสามก๊กจะเปนลูกใดไม่แน่
เจียนต๋องเมือง ภายหลังเปนอำเภอ มณฑลเจเกียง เมืองเก่าอยู่แขวงอำเภอเจียนต๋อง มณฑลเจเกียง
เจียวก๊กเมือง เมืองเก่าอยู่แขวงอำเภอเปาะ มณฑลงางไฝ
เจียวกุ๋นเมือง (ดูที่เจ้ากุ๋น)
เจี๋ยวซองตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
จัวปักสกภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
โจะเทาเสียเมือง (ดูที่จือเสีย)
ฉบวยโผทาง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ฉสองกุ๋นเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงใต้ อำเภอกิวเกียง มณฑลกังไส
โฉหยง, โฉเหียงเมือง ภายหลังเปนอำเภอโฉหยง มณฑลจิลี เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงเหนือ อำเภอฝงไท มณฑลงางไฝ
โฉะเปงสันภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เฉงจิ๋ว, เชงจิ๋ว, เชียงจิ๋ว, เซ้งจิ๋ว, เซียงจิ๋ว, ซุนจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งพระเจ้าอูเต้ ราชวงศ์แฮ่ ครั้งราชวงศ์ฮั่นตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองลิมฉี ราชวงศ์ภายหลังสามก๊กลงมาชี้เอาเมืองลิมฉีเปนเมืองเฉงจิ๋วฟู้
ฉวนเค้า, ซอนเค้าตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ฉิวฉุน, ชิวฉุนเมือง ภายหลังเปนอำเภอฉิวฉุน มณฑลงางไฝ
ชิจิ๋ว, ชิวจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งพระเจ้าอูเต้ ราชวงศ์แฮ่ ครั้งราชวงศ์ตั้งฮั่นตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองท่าง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงใต้ อำเภอท่างเฉ่ง มณฑลซันตงวุยก๊ก ครั้งสามก๊กย้ายที่ว่าการมณฑลไปตั้งที่เมืองเพงเสีย ราชวงศ์ภาคหลังสามก๊กลงมา ชี้เอาเมืองเพงเสียเปนเมืองชีจิ๋ว
ชะงันโผตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ชิงเอี๋ยงแม่น้ำ ภายหลังมาเรียกชิมเอี๋ยง อยู่ภาคเหนืออำเภอกิว มณฑลกังใส
เชงจิ๋วเมือง (ดูที่เฉงจิ๋ว)
เชงเอี๋ยงเมือง ภายหลังเปนอำเภอเชงเอี๋ยง มณฑลโห้ลำ
ชองเตง, ซองเต๋งตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เชียงจิ๋วเมือง (ดูที่เฉงจิ๋ว)
เชิงสันภูเขา ภายหลังเรียกภูเขาเชิงเสีย อยู่ภาคตวันตกเฉียงใต้ อำเภอก๋ง มณฑลเสฉวน
ชันซกภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ชินเสียเมือง (ดูที่ซินเสีย)
ชิวจิ๋วเมือง (ดูที่ชีจิ๋ว)
ชิวฉุนเมือง (ดูที่ฉิวฉุน)
ชัวหยินแม่น้ำ อยู่แขวงอำเภอหวายอิน มณฑลเกียงซู
ซีหลง, เสเหลียงเมือง ตั้งขึ้นครั้งราชวงศ์จิ้น ภายหลังมาเปนอำเภอวูไว มณฑลกังซก
ซีเสงเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันออกอำเภอไถห้อ มณฑลงางไฝ
เซเปงก๋วนด่าน ภายหลังเปนอำเภอเซเป๋ง มณฑลโห้ลำ
ไซสินเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เซ็กเต๋งตำบล อยู่ภาคตวันออกเฉียงเหนืออำเภอเฉียนซัน มณฑลงางไฝ
เซ็กเทาเมือง (ดูที่จือเสีย)
เซ็กเพ็กภูเขา อยู่ฝั่งขวาแม่น้ำเอียงจือภาคตวันออกเฉียงเหนืออำเภอเกียฮี้ มณฑลฮูเป
ซงกั๋งเมือง ที่จริงเปนชื่อแม่น้ำ ภายหลังมาเรียกซงโห อยู่ในแขวงเมืองซงหยงฟู้ มณฑลฮูเป
ซงหยงเมือง อยู่ในมณฑลฮูเป
ซ่งหยงเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันออกเฉียงใต้ อำเภอจ๊กซันมณฑลฮูเป
ซังงาวเมือง ภายหลังเปนอำเภอซังงาว อยู่ในมณฑลกวงซี
เซ้งจิ๋วเมือง (ดูที่เฉงจิ๋ว)
เซงเซ็กเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เซงโต๋เมือง อยู่ในมณฑลเสฉวน
ซองสันภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เซียงจิ๋วเมือง (ดูที่เฉงจิ๋ว)
เซียงต๋วเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคใต้อำเภอเอี้ยงคยก มณฑลซันซี
เซียงเท้ง, เสียงเท้งเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงใต้อำเภอเทียนซุย มณฑลกังซก
เซียงเป๋งเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคเหนืออำเภอเลียวเอี๋ยง มณฑลฝงเทียน
เซียงหยงเมือง เมืองเก่าอยู่ที่พรมแดนเมืองลำหยงฟู้ มณฑลโห้ลำกับเมืองเซียงหยงฟู้ มณฑลฮูเป เมืองเซียงหยงฟู้ตั้งขึ้นครั้งราชวงศ์เหมง
เซียงไสเมือง ครั้งสามก๊กยังไม่มี พึ่งตั้งขึ้นเมื่อครั้งราชวงศ์ซ้อง แล้วเปลี่ยนเปนมณฑลเซียนซี
เซียงสัน, เสียงสันเมือง ภายหลังมาเปลี่ยนเปนอำเภอเสียงสันมณฑลเจเกียง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงเหนืออำเภอย่งสี มณฑลจิลี
ซันกวนเมือง เปนเมืองด่านอยู่ภาคตวันตกเฉียงใต้ อำเภอเปากี มณฑลเซียนซี
ซันหยงเมือง ภายหลังมาเปนอำเภอซันหยง มณฑลเกียงซู เมืองซันหยงว่าสร้างขึ้นในสมัยไซ่จิ้นหรือตั้งจิ้น ไม่แน่
ซันเอี๋ยงเมือง ภายหลังเปนอำเภอซิวบู มณฑลโห้ลำ
ซินก๋วนเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ซินเฉียแม่น้ำ ภายหลังเรียกซินซุย อยู่ในมณฑลเสฉวน
ซินเสีย, ชินเสียเมือง ครั้งสามก๊กเมืองซินเสียมี ๒ เมือง คือเมืองซินเสียฝ่ายโจผี ซึ่งภายหลังเปลี่ยนเปนอำเภอฟ่าง มณฑลฮูเปเมือง ๑ เมืองซินเสียฝ่ายซุนกวน ซึ่งภายหลังเปนอำเภอซินเสีย มณฑลเจเกียงเมือง ๑
ซินเอี๋ยเมือง ภายหลังเปนอำเภอซินเอี๋ย อยู่ในมณฑลโห้ลำ
ซินฮองเมือง เมืองเก่าอยู่ภาคตวันตกเฉียงเหนืออำเภอลินท่ง มณฑลเซียนซี
ซุนจิ๋วเมือง (ดูที่เฉงจิ๋ว)
ซุนหยงเมือง ครั้งสามก๊กยังไม่มี พึ่งตั้งขึ้นเมื่อครั้งราชวงศ์เหม็ง แล้วต่อมาเปนอำเภอซุนหยง อยู่ในมณฑลเซียนซี
ซอนเค้าตำบล (ดูที่ฉวนเค้า)
ซิมหวย, เซียหวยเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เซียมก๊กภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ซิวสานภูเขา ภูเขาซิว มี ๓ อยู่ในมณฑลโห้ลำ ๒ มณฑลเซียนซี ๑ ที่กล่าวถึงในเรื่องสามก๊กจะเปนเขาใดไม่แน่
เซียก๊ก, จำก๊กด่าน อยู่ในมณฑลเซียนซี
เซียหยีแม่น้ำ อยู่ในมณฑลยงลำ
เซียหวยเมือง (ดูซิมหวย)
ซัวตังเมือง ตั้งขึ้นภายหลังสามก๊ก หมายเอาหัวเมืองภาคหนึ่ง ซึ่งอยู่ทางตวันออกเขาไทหัง คือมณฑลซันตง ซึ่งสำเนียงพวกแต้จิ๋วเรียกว่ามณฑลซัวตัง
ฌ้อเมือง เปนชื่อเดิมครั้งเลียดก๊ก คืออาณาจักรอันหนึ่ง ครั้งใต้เชงชี้เอาเมืองฮูลำมณฑลฮูเปเปนเมืองฌ้อ
ญี่สูตำบล อยู่ทางตวันตกเฉียงใต้อำเภอหังซัน ถึงพรมแดนอำเภอเฉา มณฑลงางไฝ เรียกกันเปน ๓ อย่าง ว่าญี่สู ๑ นำกวาน ๑ ตังหิน ๑
เตโกะเมือง คือที่พักเจ้าประเทศราชในเมืองหลวง
ไตกุ๋น, ไต้จิ๋วเมือง อยู่ในมณฑลซันซี
ไต้จิ้นเมือง หมายเอาวุยก๊ก และจ๊กก๊ก เมื่อสุมาเอี๋ยนเปนพระเจ้าแผ่นดินแล้ว
ไต้เหลียงเมือง ภายหลังเปนอำเภอคายฝง มณฑลโห้ลำ
โตเสียงเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันตกอำเภอโตเสียง มณฑลเจเกียง
เต๊กโตเสียเมือง ภายหลังเปนเต๊กโตจิ๋ว มณฑลกังซก
เตกหยงเมือง ภายหลังเปนอำเภอเตกหยง เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกเฉียงใต้ มณฑลเสฉวน
ตงกุ๋น, ตองกุ๋นเมือง เปนหัวเมืองอยู่ในมณฑลกุนจิ๋ว ตั้งที่ว่าการที่อำเภอปักเอี้ยง
ตงก๋วนด่าน ภายหลังเปนอำเภอตง มณฑลเซียนซี
ตงเค้าทาง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ตงบันโบ๋ตำบล อยู่ทางตวันตกเฉียงเหนืออำเภอตงเอี๋ยง มณฑลฮูเป
ตงหยง, ตงเอี๋ยง, ตองเอี๋ยงเมือง ภายหลังเปนอำเภอตงเอี๋ยง มณฑลฮูเป
ตังกั๋นเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ตังฉวนเมือง ตั้งขึ้นภายหลังสามก๊ก คือหัวเมืองภาคตวันออก มณฑลเสฉวน
ตังเหลงก๋วนเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ตังหินเมือง (ดูที่ญี่สู)
ตั๋งเซ็กไต๋ปราสาท อยู่ภาคตวันตกเฉียงใต้ อำเภอลินเจียง มณฑลโห้ลำ กระเบื้องมุงปราสาทนั้นนับถือกันว่าดีนัก อาจใส่น้ำไว้ได้นานไม่แห้ง กระเบื้องนั้นราคาแพง ว่าทำหินฝนหมึกดีกว่ากระเบื้องอื่น
เตงกั๋งเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เตงกุนสันภูเขา อยู่ภาคตวันออกเฉียงใต้ อำเภอเมี้ยน มณฑลเซียนซี
เตงกวนเมือง คืออำเภอฝานครั้งราชวงศ์ฮั่นมาถึงสามก๊ก ภายหลังจึงได้เรียกชื่อเตงกวน อยู่ในมณฑลซันตง
เต๊งจิ๋วเมือง ครั้งสามก๊กยังไม่มี มาตั้งขึ้นในภายหลัง อยู่ในมณฑลจิลี
เต๊งโต๋เมือง ภายหลังเปนอำเภอเต๊งโต๋ มณฑลซันตง
ต๋องง่อเมือง ภายหลังเปนอำเภอง่อ มณฑลเกียงซู
ตองเต๋งเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ตองไฮเมือง ครั้งสามก๊กตั้งที่ว่าการเมืองที่อำเภอท่าง มณฑลซันซี ภายหลังตั้งอำเภอตองไฮขึ้นในมณฑลเกียงซู
ตองโฮเมือง ภายหลังเปนอำเภอตังโฮ เมืองเก่าอยู่ภาคตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอเอี้ยงก๊ก มณฑลซันตง
เตียงปันเกียวตะพาน ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เตียงสาเมือง อยู่ในมณฑลฮูลำ
เตียงเสียเมือง เตียงเสียแปลว่ากำแพงยาว ราชวงศ์ภายหลังสามก๊กชี้เอาอำเภอเชี่ยงฮิง มณฑลเจเกียง ที่จริงกำแพงยาวนั้นสร้างขึ้นแต่ครั้งเลียดก๊ก ราชวงศ์ต่อๆ มาก็ได้ซ่อมแซมโดยลำดับ พึ่งมางดเสียเมื่อราชวงศ์ไซจิ้นหรือตั้งจิ้น
เตียงฮัน, เตียงอั๋นเมือง ว่าเปนเมืองหลวงครั้งราชวงศ์ไซ่ฮั่น ขึ้นอยู่ในมณฑลยงจิ๋ว แต่ในครั้งนั้นไม่ได้ชี้ว่าตั้งอยู่ที่ใด ภายหลังมาจึงได้ชี้เอาเมืองซีงางฟู้ มณฑลเซียนซีเปนเมืองเตียงฮัน
ตันเขแม่น้ำ อยู่ทางตวันตกเฉียงใต้ อำเภอเสียงเอี้ยงมณฑลฮูเป
ตันฉองเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกอำเภอเปากีมณฑลเซียนซี
ตันลิวเมือง ชื่อนี้มีอยู่ในมณฑลโห้ลำเมือง ๑ มณฑลเกียงซูเมือง ๑ ที่กล่าวถึงในสามก๊กไม่ปรากฎชัดว่าเปนเมืองไหน
ตันอูเมือง คือประเทศของพวกฮยงนู ตั้งแต่ภาคเหนืออำเภอเอียวหยก มณฑลซันซี จดประเทศมังโกเลีย คำว่า “ตันอู” ไม่ใช่ชื่อเมือง เปนคำของพวกฮยงนูยกย่องพระเจ้าแผ่นดินของตน เช่นภาษาจีนว่า “ฮ่วงเสียง” หรือ “ฮ่วงตี่” ฉะนั้น
ตันเอี๋ยงเมือง ครั้งสามก๊กมี ๓ เมือง ต่อมาเปลี่ยนชื่อใหม่ทั้ง ๓ คืออำเภอส่วงเฉ่ง อำเภอตังถู่ มณฑลงางไฝ และอำเภอเกียงหลิง มณฑลเกียงซู เมืองตันเอี๋ยงในสามก๊กหมายเอาเมืองใดไม่แน่
ตินก๊กชือวัด ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ตีนลำตำบล ตั้งขึ้นภายหลังสามก๊ก อยู่ในมณฑลยงลำ
ตุ้นก๋วนเมือง ภายหลังเรียกเมืองตุ้นจิ๋วอยู่แขวงปักกิง
ตวนโกะภูเขา เขานี้เรียกตามชื่อแม่น้ำตวนโกะ อยู่แขวงอำเภอชิงซุ้ย มณฑลกังซก
เตียวเจียง เตียวเอี๋ยงเมือง (ดูที่เจ้าเส)
ไทสันอยู่ในมณฑลซันตง
ไทเหียงสันภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ไทเฮียงเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอพิงลกมณฑลซันซี
ไท้ฮัวสุยแม่น้ำ ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ทรงปูก๋วนเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เทียดลองสันภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เทียนซุยเมือง ชื่อนี้มี ๘ เมือง อยู่ในมณฑลกังซก ๕ เมือง มณฑลเซียนซีเมือง ๑ มณฑลเสฉวนเมือง ๑ มณฑลงางไฝเมือง ๑ เมืองเทียนซุยที่กล่าวในเรื่องสามก๊กอยู่ใต้อำเภอทงไวมณฑลกังซก
เทียนตองสันภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
นำกุนเมือง คือเมืองลำกุ๋น (ดูอักษร ล)
น้ำฉีเมือง ตั้งขึ้นครั้งราชวงศ์ชีภายหลังสามก๊ก ต่อมาชี้เอาเมืองเกียงหลิ่งฟู มณฑลเกียงซูเปนเมืองน้ำฉี
บิซองสันภูเขา อยู่ในมณฑลเซียนซี
บิต๊กเมือง เมืองเก่าอยู่ทางเหนืออำเภอเตอะเอี๋ยง มณฑลเสฉวน
บุกองสันภูเขา อยู่ในมณฑลเซียนซี
บุเหลงเมือง ภายหลังเปนอำเภอเซี่ยงเตอะ มณฑลฮูลำ
บุเสงเมือง ชื่อนี้มี ๔ เมือง คืออำเภอบุเสง มณฑลซันตง เมือง ๑ เมืองบุเสงซึ่งเปลี่ยนเปนอำเภอปี่มณฑลซันตงอิกเมือง ๑ เมืองบุเสงเก่าอยู่ทางตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอฟา มณฑลเซียนซีเมือง ๑ เมืองบุเสงเก่าอยู่ทางตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอพิงลู มณฑลซันซีเมือง ๑ เมืองบุเสงที่กล่าวถึงในสามก๊ก ไม่ปรากฎว่าอยู่ที่ไหนแน่
บูเค้าตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
บูเฉียงเมือง อยู่ในมณฑลฮูเป
บุเสียงซันภูเขา อยู่ในมณฑลกังซก
บูอั๋นเมือง ภายหลังเปนอำเภอบูอั๋น มณฑลโห้ลำ
บูอาวตำบล ภายหลังเปนอำเภอ มณฑลงางไฝ เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกอำเภอนั้น
เบาะเหลง, วัวเหลงเมือง ภายหลังเรียกเกียงลิงฟู มณฑลเกียงซู (ดูอธิบายที่ เกียนเงียบ อักษร ก)
บอกเซ็กตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
บอกบุ๋นตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
บองเทาเงียบภูเขา ชื่อนี้มีอยู่ ๔ ภูเขา อยู่ทางเหนือ อำเภอปี่ มณฑลซันตง ๑ อยู่ที่พรมแดนอำเภอเงียงาง อำเภอมิงซัน อำเภอลูซัน มณฑลเสฉวน ๑ อยู่ทางตวันออก อำเภอลินงาง มณฑลยงลำ ๑ อยู่ทางตวันตกเฉียงใต้ อำเภอม่งซัน มณฑลกวงซี ๑ ภูเขาบองที่กล่าวในสามก๊กไม่แน่ว่าลูกไหน
บองหยง, บองเอี๋ยงสันภูเขา ชื่อนี้มี ๒ ภูเขา อยู่ทางตวันออกเฉียงใต้ อำเภอทะซัน มณฑลเกียงซูทั้ง ๒ ลูก
เบียดสวนธารน้ำ ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ปาเสเมือง ภายหลังเปนอำเภอลั่งจง มณฑลเสฉวน
ปาต๋งเมือง ภายหลังเรียกปาจิ๋ว มณฑลเสฉวน
ปากุนเปากุน เมือง ภายหลังเปนอำเภอปา มณฑลเสฉวน
ปาซันภูเขา อยู่ทางตวันตกเฉียงใต้อำเภอซีเฮียง มณฑลเซียนซี
ปากิวด่าน เมืองด่านเก่าอยู่แขวงอำเภอช่งเหย่ง มณฑลเกียงซี
ปาขิวตำบล ภายหลังเปนอำเภอเงาะเอี้ยง มณฑลฮูลำ
ป่าเหล็งแม่น้ำ ภายหลังเรียกแม่น้ำป่า มณฑลเซียนซี
ปูเต๋าเมือง ภายหลังเปนอำเภอปูเต๋า เมืองเก่าอยู่ทางตวันตก อำเภอเฉ่ง มณฑลกังซก
แปะเฉียท่า คือท่าภูเขาแปะเฉีย อยู่ทางตวันออกเฉียงใต้ อำเภอปี มณฑลเซียนซี
แปะแบ๊ะตำบล อยู่ทางตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอกวัด มณฑลโห้ลำ
แปะโหแม่น้ำ ชื่อนี้มีในมณฑลจิลีแม่น้ำ ๑ ในมณฑลกังซกแม่น้ำ ๑ ที่กล่าวในเรื่องสามก๊กไม่ได้ชี้ลงไปชัดว่าแม่น้ำใด
ไปเซียเมือง ภายหลังเปนอำเภอไป มณฑลเซียนซี
โปจิวเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
โปซุยแม่น้ำ ภายหลังเรียกโปลิง อยู่ในมณฑลเสฉวน
เปาแก๋บ้าน ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เปาเหลงเมือง ตั้งขึ้นภายหลังสามก๊ก คืออำเภอเงาะเลี้ยง มณฑลฮูลำ
เปาสิวทาง ภายหลังเปนอำเภอตาวโห้ มณฑลกังซก
ปักกัวภูเขา อยู่ทางเหนือ อำเภอตังถู่ มณฑลเกียงซู
ปักคูสานภูเขา อยู่ทางตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอลกเอี๋ยง มณฑลโห้ลำ
ปักหงวนทาง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ปักเต้เสีย, เป๊กเต้เมือง อยู่ทางตวันออก อำเภอฟงเจอะ มณฑลเสฉวน
ปักเป๋งเมือง คือเมืองปักกิง
ปักสันภูเขา เขาปักมักเรียกชื่อหลายอย่าง ว่าปักคูบ้าง วาง บ้าง เกียะ บ้าง ปัก บ้าง ปักกวาง บ้าง ปักคูสาน บ้าง อยู่ในมณฑลโห้ลำ
ปักเอี้ยงเมือง ภายหลังเปนอำเภอปักเอี้ยง มณฑลจิลี เมืองเก่าอยู่ทางใต้ อำเภอปักเอี้ยงนั้น
ปักไฮเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกเฉียงใต้ อำเภอ เชียงลก มณฑลซันตง
เปกตกแม้น้ำ อยู่ในมณฑลจิลี
เปงลงสานภูเขา อยู่ทางตวันออกเฉียงใต้ อำเภอตะเกา มณฑลจิลี
เป๊กเซียเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกเฉียงใต้ อำเภอตังเอี๋ยง มณฑลฮูเป
เปงหงวนเมือง (ดูที่เพ่งง่วนก๋วน)
เป๊งจิ๋ว, เปงจิ๋ว, เบงจิว, เปนจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งพระเจ้าสุ่นเต้ฮองเต้ ครั้งราชวงศ์ตั้งฮั่น ตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองจินเอี้ยง ราชวงศ์ภายหลังสามก๊กลงมาชี้เอาเมืองจินเอี้ยงเปนเมืองเป๊งจิ๋ว ต่อมาเปลี่ยนเปนเมืองไทย่งฟู้ อยู่ในมณฑลซันซี
ปัดลับต๋องเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ทีไหน
ปุดไฮเมือง ครั้งราชวงศ์ตั้งฮั่น ตั้งที่ว่าการเมืองที่อำเภอลำพี้ มณฑลจิลี มาจนครั้งสามก๊ก ภายหลังย้ายไปตั้งที่อื่น จนเปลี่ยนชื่อเปนเมืองชังจิ๋ว
ปั้นอันแม่น้ำ ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
โปยซิก๋วนด่าน ไม่ทราบว่าอยู่ทีไหน
ไพก๊ก, ไพก๋วน, พายก๊ก,เมือง ภายหลังเปนชื่ออำเภอไพ มณฑลเกียงซู เมืองเก่าอยู่ทางตวันออก อำเภอไพ
พกบ๋องทุ่ง อยู่ทางตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอลำเอี้ยง มณฑลโห้ลำ
พักเหลงตำบล อยู่ในมณฑลจิลี
เพงง่วนก๋วน, เพงง้วนก้วน, เปงหงวนเมือง ภายหลังเปนอำเภอเพ่งง่วน มณฑลซันตง
เพงเสีย, เพงเซียเมือง คือเมืองชีจิ๋วในภายหลัง (ดูอักษร ช)
พวนโหแม่น้ำ อยู่ในมณฑลยงลำและมณฑลกุยจิ๋ว
มอซุย, อุยซุย, อุยโห, ฮุยซุย, ฮุยโหแม่น้ำ ภายหลังเรียกแม่น้ำอุย อยู่ในมณฑลกังซก มณฑลเซียนซี รวมมาลงแม่น้ำฮองโห
มอเทียนเนียภูเขา อยู่ทางตวันตกเฉียงใต้ อำเภอบูอัน มณฑลโห้ลำแลอำเภอเลี่ยว มณฑลซันซี ผู้แต่งหนังสือสามก๊กเห็นจะเดาภูมิประเทศผิด จึงเอาเขอมอเทียนเนียไปไว้ในมณฑลเสฉวน
มอเสียเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ม้าเล่ง, ม้าเล่นภูเขา เปนตำบลไม่ใช่ภูเขา อยู่ทางเหนืออำเภอจินลก มณฑลซันซี
ม้าอั๋วภูเขา อยู่ทางตวันตกเฉียงเหนือ อำเภอคุนซัน มณฑลเกียงซู
มีตองเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
มันอ๋องเมือง เมืองเก่าอยู่ทางใต้ทะเลสาป อำเภอเจียนฉี่ มณฑลยงลำ
ยี่หย่งเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันตกเฉียงใต้ อำเภอมิหย่ง เมืองปักกิ่ง
ยีหลำเมือง (ดูที่หลีหลำ)
ยีเอ๋งเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ยี่เอี๋ยงเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันตกเฉียงเหนือ อำเภอเซียงซุย มณฑลโห้ลำ
ยีซูปากน้ำ อยู่ทางตวันออกอำเภอวูไว มณฑลงางไฝ (ดูอักษร ญ)
ยู่เอี๋ยงเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
หยกซุยแม่น้ำ อยู่ในมณฑลฮูเป
ยงจิ๋ว, เลงจิ๋ว, ฮองจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งพระเจ้าสุ่นเต้ฮองเต้ เขตแดนกว้างขวาง คือมณฑลเซียนซี มณฑลกังซกถึงชิงไฮ (คือฮินดูเหนือ) ต่อมาภายหลังยุบเลิก
ยงเป๋ง, เอี้ยงเป๋งเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันตกเฉียงเหนือ อำเภอเมียน มณฑลเซียนซี
ยงเสีย, เยียงเสีย,เมือง ภายหลังเปนอำเภอยงเสีย มณฑลซันซี เมืองเก่าอยู่ทางตวันตกเฉียงใต้ อำเภอติงฟง มณฑลโห้ลำ
ยิวสวนธาร ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เหยียวเมือง ภายหลังเปนอำเภออิเหยียว มณฑลเจเกียง
ลิหยงตำบล อยู่ภาคตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอสิ่น มณฑลโห้ลำ
หลีหลำ, ยีหลำเมือง ภายหลังเปนอำเภอหลีหลำ มณฑลโห้ลำ เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอหลีหลำนั้น
โลก๊กเมือง คนภายหลังสามก๊กชี้เอาเมืองกุนจิ๋วฟู้ มณฑลซันตงเปนเมืองโลก๊ก
โลกังเมือง ชื่อนี้มีหลายเมือง ตั้งขึ้นก่อนสามก๊กก็มี ภายหลังลงมาก็มี เมืองโลกั๋งในเรื่องสามก๊ก เห็นจะหมายเอาเมืองโลกั๋งที่ตั้งเมื่อครั้งราชวงศ์ไซ่ฮั่นและครั้งราชวงศ์ตั้งฮั่น เมืองใดเมืองหนึ่ง
โลเสียเมือง เมืองเก่าอยู่พรมแดน อำเภอเทียนซุยกับอำเภอฟกเกียง มณฑลกังซก
เล่าลองไพ่ตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ลำกุ๋นเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งราชวงศ์จิ๋น ครั้งนั้นตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองเท้ง ครั้งราชวงศ์ซุยชี้เอาเมืองเท้งเปนเมืองลำกุ๋น แล้วเปลี่ยนมาเปนเมืองเกงจิ๋ว (ดูอักษร ก)
ลำเจี๋ยงเมือง คืออำเภอลำเจี๋ยงอันตั้งขึ้นภายหลังสามก๊ก อยู่ในมณฑลฮูเป
ลำฉันตำบล ภายหลังเปนอำเภอลำฉัน มณฑลเจเกียง
ลำซีเมือง ตั้งขึ้นภายหลังครั้งสามก๊ก แล้วเปลี่ยนเปนอำเภอตังถู่ มณฑลเกียงซู
ลำต๋งเมืองภายหลังเรียกฮันต๋งฟู้ มณฑลเซียนซี
ลำเต้งเมือง เมืองเก่าอยู่ทางเหนืออำเภอฮังเฉ่ง มณฑลโห้ลำ
ลำเต๋งเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ลำพีเมือง คืออำเภออันเปนที่ตั้งที่ว่าการเมืองปุดไฮ มณฑลจิลี (ดูอักษร ป)
ลำหยงเมือง อยู่ในมณฑลโห้ลำ
ลำสันภูเขา อยู่ทางใต้อำเภองีฮิง มณฑลเกียงซู
ลำอวดเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งราชวงศ์จิ๋น คือมณฑลกวางตุ้ง มณฑลกวงซีในภายหลัง
ลำอั๋นเมือง ชื่อนี้มี ๔ เมือง คือเมืองลำอั๋นครั้งสามก๊กสร้างเมื่อครั้งราชวงศ์ตั้งฮั่นสมัยพระเจ้าเลนเต้ เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกเฉียงเหนือ อำเภอลงซี มณฑลกังซกเมือง ๑ เมืองลำอั๋นฟู้ มณฑลเกียงซี สร้างครั้งราชวงศ์ซ้องเมือง ๑ อำเภอลำอั๋น มณฑลฮกเกี้ยน สร้างเมื่อครั้งราชวงศ์ซุยแห่ง ๑ เมืองลำอั๋นจิ๋ว มณฑลยงลำ สร้างเมื่อครั้งราชวงศ์หงวนเมือง ๑
ลกเค้าด่าน ด่านเก่าอยู่ทางตวันตกเฉียงใต้อำเภอเกียฮี มณฑลฮูเป
ลกซุยตำบล อยู่ ๒ ฟากฝั่งน้ำลก มณฑลเซียนซี
ลกเสียเมือง เมืองเก่าอยู่ทางเหนืออำเภอกวงหัง มณฑลเสฉวน
ลกห้องโผตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ลกเอี๋ยงเมือง ภายหลังเรียกโห้ลำฟู้ มณฑลโห้ลำ
เล็กเสียเมือง ภายหลังเปนอำเภอเล็กเส มณฑลซันตง
ลงจิ๋วแม่น้ำ ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ลงต่อต๋องเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ลงเสเมือง เมืองเก่าคืออำเภอติต๋าว มณฑลกังซก คนภายหลังครั้งสามก๊กชี้เอามณฑลกังซกทั้งมณฑลเปนเมืองลงเส
เลงจิ๋วเมือง (ดูที่ยงจิ๋ว)
เลงเหลงเมือง ชื่อนี้มี ๓ เมือง เมืองเก่าครั้งราชวงศ์ไซ่ฮั่นอยู่ทางตวันตกเฉียงใต้อำเภอชวงมณฑลกวงซีเมืองหนึ่ง เมืองเก่าครั้งราชวงศ์ตั้งฮั่นอยู่ทางเหนืออำเภอเลงเหลง มณฑลฮูลำเมือง ๑ ที่กล่าวในสามก๊กเห็นจะเปนเมืองนี้ ยังมีเมืองเลงเหลงครั้งราชวงศ์ซุยอีกเมือง ๑ ซึ่งเปนอำเภอเลงเหลงอยู่ในมณฑลฮูลำ
ลองจิ๋วเมือง ชื่อนี้ตั้งขึ้นเมื่อครั้งราชวงศ์ถัง ซึ่งเปนอำเภอลองจิ๋ว อยู่ในมณฑลเสฉวนเดี๋ยวนี้
ลองเอี๋ยเมือง เมืองเก่าอยู่ริมเขาลองเอี๋ย ๆ อยู่ทางตวันออกเฉียงใต้อำเภอจูเฉ่ง มณฑลซันตง
เลียงจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลมาตั้งครั้งราชวงศ์ไซ่ฮั่น ครั้งราชวงศ์ตั้งฮั่นตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองลงเฉ่ง เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกเฉียงเหนืออำเภอชินงาง วุยก๊กครั้งสามก๊กย้ายที่ว่าการมณฑลไปตั้งที่เมืองวูไว ราชวงศ์ภายหลังสามก๊กลงมาชี้เอาเมืองวูไวเปนเมืองเลียงจิ๋ว คือเมืองเลียงจิ๋วฟู้มณฑลกังซก
ลุดคีเมือง ภายหลังเปนอำเภอลุดคี มณฑลโห้ลำ
ลับจิ๋วเมือง อยู่ในมณฑลซันตง
ลิมกั๋งเมือง ตั้งขึ้นภายหลังครั้งสามก๊ก คือเมืองลิมกั๋งฟู้มณฑลเกียงซี
ลิมฉีเมือง คือที่ตั้งที่ว่าการมณฑลเฉงจิ๋วสมัยสามก๊ก (ดูอักษร ฉ)
หลิวเซียเมือง ภายหลังเรียกหลิวจิ๋วฟู้ มณฑลกวงซี เมืองเก่าอยู่ทางใต้อำเภอซีฟา มณฑลโห้ลำ
ลองเอี๋ยงเมือง ภายหลังเปนอำเภอลอยเอี๋ยง มณฑลฮูลำ
เลียวซุน, เอียวซุยเมือง เมืองเก่าอยู่แขวงอำเภอไฮเฉ่ง มณฑลฟงเทียน
เลียวตั๋ง, เสียวตั๋ง, เสียงตั๋งเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกเฉียงใต้มณฑลฟงเทียน
เลียวไสเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกอำเภอลูล่ง มณฑลจิลี
วุยก๊กเมือง คืออาณาเขตของพระเจ้าโจผี หมายเอาราชวงศ์วุย คำว่าก๊กมาภายหลังมิได้ใช้ ใช้คำซึ่งแปลว่าราชวงศ์แทน
วัวเหลงเมือง (ดูที่เบาะเหลง)
เสเกียงเมือง (ดูที่เกียงเสีย)
เสเกี๋ยงเมือง เปนมณฑลเอกราชย์มณฑล ๑ ภายหลังจึงเปนเมือง ๔ เมือง คือเมืองเพาจิ๋วกับเมืองมินจิ๋ว มณฑลกังซก และเมืองซงฟานจิ๋วกับเมาจิ๋ว มณฑลเสฉวน
เสฉวนเมือง เปนมณฑล ๑ ครั้งสามก๊กเรียกว่าเอ๊กจิ๋ว (ดูอักษร อ) แต่มาถึงครั้งราชวงศ์ถังจึงเปลี่ยนชื่อมณฑลเอ๊กจิ๋วเปนมณฑลเสฉวน แล้วต่อมาเปลี่ยนชื่อเปนสือฉวนอีก
เสเป๋งด่าน ภายหลังเปนเมืองซีหลิงฟู้ มณฑลกังซก
เสหลงเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เสเหลียงเมือง (ดูที่ซีหลง)
เสสันภูเขา ภูเขาเสมี ๗ แห่ง อยู่แขวงปักกิง ๑ มณฑลจิลี ๑ มณฑลฮกเกี้ยน ๑ มณฑลกวางตุ้ง ๑ มณฑลเกียงซี ๑ ภูเขาเสที่กล่าวในสามก๊ก ไม่ได้ชี้ชัดลงไปว่าภูเขาไหน
เสเสียเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันตกเฉียงเหนืออำเภองางคัง มณฑลเซียนซี
สำกั๋งตำบล ตำบลสำกั๋งตั้งแต่อ่าวเอี้ยงจือถึงแขวงเสฉวนมี ๕ ตำบล ในสามก๊กไม่ปรากฎว่าเปนตำบลไหนแน่
สำคสันภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
สองเขียนตำบล คือตำบล ๒ ฟากแม่น้ำสองเขียน ภายหลังเรียกแม่น้ำยงติง มณฑลจิลี
เสียงต๋งเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งราชวงศ์จิ๋นคือภาคกิหลิง มณฑลซันซี
เสียงเท้งเมือง (ดูที่เซียงเท้ง)
เสียงสันเมือง (ดูที่เซียงสัน)
เสียดก๊กภูเขา ที่ถูกเซียก๊ก เปนด่านไม่ใช่ภูเขา (ดูอักษร ซ)
สินเต๋งภูเขา อยู่ทางตวันตกเฉียงเหนืออำเภอกิงท่างมณฑลเกียงซู
สามกิกเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เสียวก๋วนด่าน เมืองด่านเก่าอยู่ทางตวันตกเฉียงเหนือ อำเภอกูย่งมณฑลกังซก
เสียวเกียวตำบล อยู่แขวงอำเภอหับหุย มณฑลงางไฝ
เสียวตั๋งเมือง (ดูที่เลียวตั๋ง)
เสียวพ่ายเมือง ภายหลังเปนอำเภอพ่าย มณฑลเกียงซู เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกอำเภอนี้ขึ้นไป
หอกี, ห้อยเข, ห้วยเขเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งราชวงศ์จิ๋น ครั้งนั้นตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองง่อ อำเภอหอกีพึ่งตั้งขึ้นภายหลัง อยู่ในมณฑลเกียงซู
แห้ผือเมือง ภายหลังเปนอำเภอฝือ มณฑลเกียงซู เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกอำเภอฝือ มณฑลเกียงซู
ไหอำเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
โห้ลำเมือง อยู่ในมณฑลโห้ลำ
โห้ลาย, โฮล่าย, โฮโล่เมือง ภายหลังเปนอำเภอโห้ลาย มณฑลโห้ลำ
โห้ไสเมือง ชื่อนี้พึ่งตั้งเปนอำเภอขึ้นภายหลังสามก๊ก
หองเหลงเมือง ภายหลังเปนอำเภอหอง มณฑลฮูเป
หุนจิ๋วเมือง (ดูที่กุนจิ๋ว)
ห้วนเซีย, ห้วนเสียเมือง เมืองเก่าอยู่ทางเหนืออำเภอซงหยง มณฑลฮูเป
หับป๋า, หับหุย, ฮับปาเมือง ภายหลังเรียกลูจิ๋วฟู มณฑลงางไฝ
เหียบเส็บทาง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
หุ้ยเหลงตำบล อยู่ทางตวันตกเฉียงใต้อำเภอฟาเอี้ยง มณฑลเสฉวน
ห้วยซุยแม่น้ำ แม่น้ำห้วยตั้งแต่มณฑลโห้ลำถึงทะเลสาบฮงจะมณฑลงางไฝ
ห้วยหนำแม่น้ำ เปนชื่อรวมหัวเมืองภาคหนึ่งซึ่งอยู่ทางใต้แม่น้ำห้วยตั้งแต่เมืองเองจิ๋วฟู้มณฑลเกียงซู ถึงเมืองกวงจิ๋วมณฑลฮูลำ เปนชื่อตั้งขึ้นภายหลังสามก๊ก
ฬ่อก๊กทาง แต่ภาคตวันตกเฉียงใต้อำเภอเจียวจะ ถึงภาคใต้อำเภอชิงเจะมณฑลเซียนซี ระยะไกลราว ๕๐๐๐ เส้น
ออโกก๊กเมือง อยู่ภาคตวันตกแม่น้ำใหญ่ประเทศอินเดีย ที่กล่าวชื่อนี้ในสามก๊กเห็นจะไม่ใช่เมืองนี้
ออเสงเมือง ภายหลังเปนอำเภอออเสง มณฑลเจเกียง
อิข้องภายหลังเปนอำเภออิข้อง มณฑลเจเกียง
อิเจี๋ยงภายหลังเปนอำเภอลำเซียง มณฑลเกียงซี
อิจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งพระเจ้าอูฮองเต้ ครั้งสามก๊กก็ไม่ได้ตั้งที่ว่าการมณฑลเปนยุติ มาภายหลังครั้งราชวงศ์ตังงุ่ยชี้เอาเมืองยีลำเปนเมืองอิจิ๋ว คืออำเภอยีลำมณฑลโห้ลำ
อิต๋งทาง คือทางแม่น้ำอิต๋ง มณฑลงางไฝ
อิปักโป๋ตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
อิหลงตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
อิเหลงตำบลหรือด่าน ตำบลเก่าอยู่ในแขวงมณฑลฮูเปถึง ๕ แห่ง ที่กล่าวในสามก๊กไม่ทราบว่าที่ไหนแน่
อิสานภูเขา ภายหลังเรียกภูเขาท่งเหย่ง อยู่ในมณฑลเจเกียง
อือกั๋ง, อิวกั๋ง, อิวก๊ก, อิวตั๋งเมือง ครั้งสามก๊กเปนแต่ตำบล ๑ เล่าปี่ไปตั้งเปนเมืองขึ้นเรียกว่าเมืองกังอั๋น (ดูอักษร ก)
อุไถเมือง ภายหลังเปนอำเภออุไถ มณฑลงางไฝ เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกอำเภออุไถ
อูเต๋ง, จูเต๋ง, เฮาเต๋งตำบล ภายหลังเรียกฟู้นาวไปฉี มณฑลฮูเป
แอสวนธารน้ำ ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
โอจิ๋ว, โฮจิ๋วเมือง อยู่ในมณฑลงางไฝ ตั้งขึ้นภายหลังสามก๊ก
เอ๊กก๋วนเมือง ที่จริงเปนแต่อำเภอหนึ่งในเมืองเทียนซุยมณฑลกังซก
เอกจิ๋ว[๒]เมือง ชื่อนี้ตั้งขึ้นภายหลังสามก๊ก
เอ๊กจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งราชวงศ์ไซ่ฮั่น ต่อมาถึงราชวงศ์ตั้งฮั่นตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองลกเสีย ภายหลังย้ายที่ว่าการมณฑลไปตั้งที่เมืองเซงโต๋ ที่กล่าวว่าพระเจ้าเล่าปี่ครองเมืองเสฉวนนั้นคือมณฑลเอ๊กจิ๋ว (ดูอักษร ส)
เอกสานภูเขา อยู่ภาคเหนืออำเภอซาโห้ มณฑลจิลี
เองจิ๋ว, เอียงจิ๋ว, เอียวจิ๋วเมือง เปนอย่างมณฑลสืบมาแต่ครั้งพระเจ้าอูฮองเต้ ครั้งราชวงศ์ตั้งฮั่นตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองเล็กเอี๋ยง คืออำเภอห้อมณฑลงางไฝ ต่อมาถึงครั้งสามก๊กมณฑลเองจิ๋ว แยกออกเปน ๒ ภาค ของวุยก๊กภาค ๑ ตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองหับหุย แล้วย้ายไปตั้งที่เมืองฉิวฉุน ของง่อก๊กภาคหนึ่ง ตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองเกียนเงียบ คนภายหลังสามก๊กลงมาชี้เอาอำเภอเกียงตูเปนเมืองเองจิ๋ว คือเมืองเองจิ๋วฟู้ มณฑลเกียงซู
เอ๊งจิ๋วเมือง ตั้งขึ้นภายหลังสามก๊กเรียกว่าเอ๊งจิ๋วฟู้ มณฑลงางไฝ
เองฉวนเมือง เปนหัวเมืองใหญ่เก่ามาตั้งแต่ครั้งราชวงศ์จิ๋น ตั้งที่ว่าการเมืองที่อำเภอเอี้ยงคี คืออำเภออี้มณฑลโห้ลำ
เองเฉียงเมือง ภายหลังเรียกเองเฉียงฟู้ มณฑลยงลำ
เองเป๋งด่าน ด่านชื่อนี้มีอยู่ในมณฑลเซียนซี ๓ แห่ง อยู่ทางตวันตกเฉียงเหนืออำเภอเมียนแห่ง ๑ อยู่ทางตวันตกเฉียงเหนืออำเภอลิงเกียงแห่ง ๑ อยู่ทางตวันตกเฉียงเหนืออำเภอเพาแห่ง ๑ ที่กล่าวในสามก๊กคือด่านที่อยู่ทางตวันตกเฉียงเหนืออำเภอเมียน
เองหยง, เอี๋ยงหยงเมือง ภายหลังเปนอำเภอเองหยง มณฑลโห้ลำ เมืองเก่าอยู่ทางตวันตกเฉียงใต้อำเภอยงจะ มณฑลโห้ลำ
เองอั๋นเมือง คือเมืองปักเต้เสีย มณฑลเสฉวน เมื่อเล่าปี่เสียทัพลกซุน ไปอาศัยอยู่ จึงเปลี่ยนเปนเองอั๋น
อองจิ๋วเมือง อยู่ในมณฑลฮูเป
อองเสียเมือง (ดูที่ฮางเสีย)
เอียงเป๋งเมือง (ดูที่ยงเป๋ง)
เอียงเหลงโผทาง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เอียงเสีย, เอียนเสียภายหลังเปนอำเภอเพาะจิ๋ว มณฑลซันตัง
อวดจุ้นเมือง ภายหลังเปนอำเภอซีเชียง มณฑลเสฉวน
อันจงก๋วน, จงก๋วนเมือง เมืองเก่าอยู่แขวงอำเภอเจียนพิง มณฑลโห้ลำ
อันต๋งเมือง (ดูที่ฮันต๋ง)
อันเป๋งด่าน ภายหลังเปนอำเภออันเป๋ง มณฑลจิลี
อันลกจัวธารน้ำ ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
อันหลิมป่า ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
อันเหียงเมือง คืออำเภออันเหียง มณฑลฮูลำ ตั้งขึ้นภายหลังสามก๊ก
อันอิบเมือง ภายหลังเปนอำเภออันอิบ มณฑลซันซี
อันเอี๋ยงเมือง (ดูที่ฮวนหยง)
อิ๋นไซตะพาน ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
อวนเทาก๋วนด่าน ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
อวนเสียเมือง เมืองเก่าอยู่ทางเหนืออำเภอเฉียนซัน มณฑลงางไฝ
อ้วนเสียเมือง เมืองเก่าอยู่ทางใต้อำเภอกิ่งมั่น มณฑลฮูเป
อ้วนสุยแม่น้ำ ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เอี๋ยนก๋วนเมือง ง่อก๊กครั้งสามก๊กเปลี่ยนเปนบู๊เฉียง คือเมืองบู๊เฉียงฟู้ มณฑลฮูเป
เอียนเขแม่น้ำ ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เอียนเหลง, เอียนเหลียงเมือง ภายหลังเปนอำเภอเอียนเหลง มณฑลโห้ลำ
เอียนเสียเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกอำเภอเพาะ มณฑลซันตง
อิมตองสันภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
อิมเป๋งเมือง เมืองเก่าอยู่ทางตวันตกเฉียงเหนืออำเภอวันมณฑลกังซก
อิวกั๋งเมือง (ดูที่อือกั๋ง)
อิวก๊กเมือง (ดูที่อือกั๋ง)
อิวตั๋งเมือง (ดูที่อือกั๋ง)
อิวจี๋วเมือง เปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งพระเจ้าสุ่นเต้ฮองเต้ ครั้งราชวงศ์ตั้งฮั่นตั้งที่ว่าการมณฑลที่เมืองคี คืออำเภอต่าฮิง มณฑลจิลี ราชวงศ์ภายหลังสามก๊กลงมาชี้เอาเมืองปักกิงเปนเมืองอิวจิ๋ว
อุยก้วนเมือง ภายหลังเปนอำเภออุย มณฑลซันตง
อุยซุยแม่น้ำ (ดูที่มอซุย)
อุยเต้ตำบล ภายหลังเปนเมืองคีจิ๋ว มณฑลฮูเป
อุยหลำเมือง คืออำเภออุยหลำมณฑลเซียนซี ซึ่งตั้งขึ้นครั้งราชวงศ์จิ้น
อุยโหแม่น้ำ (ดูที่มอซุย)
เอียวซุยเมือง (ดูที่เลียวซุย)
อัวกั๋งทาง อยู่ทางตวันออกเฉียงใต้อำเภอฮอ มณฑลงางไฝ
อัวเจ๋าตำบล คือบึงอัวเจ๋าอยู่ทางตวันออกเฉียงใต้ อำเภอเอี้ยนจิน มณฑลโห้ลำ
ฮีสันภูเขา อยู่ทางใต้อำเภอเซียงเอี๋ยง มณฑลฮูเป
ฮูเชียง, ฮูโต๋เมือง โจโฉสร้างขึ้นที่ตำบลฮู ครั้นโจผีได้เปนเจ้าแผ่นดินเปลี่ยนเปนฮูเชียง ภายหลังมาเปนอำเภอฮูเชียง มณฑลโห้ลำ เมืองเก่าอยู่ทางตวันตกเฉียงใต้เมืองฮูจิ๋วมณฑลโห้ลำ
แฮเค้าเมือง เมืองเก่าอยู่บนภูเขาฮวางคกทางตวันตกอำเภอบูเฉียง มณฑลฮูเป
แฮฌ้อเมือง เมืองเก่าอยู่ทางเหนือเมืองเสียวจิ๋ว มณฑลงางไฝ
แฮปังก๋วนตำบล เปนเมืองด่าน เมืองเก่าอยู่ทางตวันออกเฉียงใต้ อำเภอเจียวฝา มณฑลเสฉวน
แฮเปี๋ยนตำบล อยู่ทางตวันตกอำเภอเฉ่ง มณฑลกังซก
แฮหุยเมือง เมืองไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
โฮกั้นเมือง อยู่ในมณฑลจิลี
โฮก้วนด่าน เมืองด่านเก่าอยู่ทางตวันออกอำเภอเชียงตี๋ มณฑลซันซี
โฮจิ๋วเมือง (ดูที่โอจิ๋ว)
โฮต๋งเมือง เปนชื่อเมืองที่อยู่ทางตวันออกแม่น้ำฮองโห ไม่เจาะจงว่าเมืองใด (ดูอธิบายที่ฮองโห)
โฮโลก๊ก, เฮาโลก๊กตำบล ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
โฮ่โล่เมือง ดูที่โห้ลาย
โฮ่ล่ายเมือง ดูที่โห้ลาย
เฮาโลก๋วนด่าน อยู่ในมณฑลโห้ลำ ด่านนี้เรียกเปน ๓ ชื่อ เรียกด่านเฮาโลก๋วนชื่อ ๑ ด่านกิสุยก๋วน ๑ อำเภอเฉ่งเกาชือ ๑
เฮาเต๋งตำบล (ดูที่อูเต๋ง)
เฮาโหเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
เฮกสวนธารน้ำ คือแม่น้ำงะจีนะ มณฑลกังซก
ฮังเต๋งเมือง ภายหลังเปนอำเภอฮังเต๋ง มณฑลกังซก เมืองเก่าคืออำเภอเจียนย่ง มณฑลกังซก
ฮังเสียเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ฮางเนียภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ฮางเสีย, อองเสียเมือง ครั้งสามก๊กเปนแต่อำเภอ พึ่งมาตั้งเปนเมืองขึ้นภายหลัง อยู่ในมณฑลโห้ลำ
ฮองจิ๋วเมือง (ดูที่ยงจิ๋ว)
ฮองเบงสานภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ฮองหลงเมือง เมืองเก่าอยู่ทางใต้อำเภอลิงป๊าว มณฑลโห้ลำ
ฮองโหแม่น้ำ แปลว่าแม่น้ำสีเหลือง เปนแม่น้ำใหญ่ที่ ๒ ในประเทศจีน แต่ก่อนมาสายน้ำไหลไปลงทะเลทางเมืองเทียนสินฟู้มณฑลจิลี ต่อมาเปลี่ยนไปลงทางอำเภองางตงมณฑลเกียงซู แล้วเปลี่ยนมาลงทางหลีสินมณฑลซันตง แม่น้ำฮองโหที่กล่าวในสามก๊กคือตอนมณฑลโห้ลำ
ฮันกั๋งทาง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ฮั่นกั๋งเมือง ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ฮันจิ๋นแม่น้ำ ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ฮันฉวนแม่น้ำ อยู่ภาคตวันออกเฉียงเหนืออำเภอฮันฉวนมณฑลฮูเป
ฮันซุยตำบล หมายเอาตำบล ๒ ฝั่งน้ำฮันซุย มณฑลเซียนซี
ฮันต๋ง อันต๋งเปนอย่างมณฑลมาแต่ครั้งราชวงศ์จิ๋น ครั้งสามก๊กบางคราวก็เรียกว่าลำต๋ง คือเมืองฮันต๋งฟู้มณฑลเซียนซี
ฮันตั้นเมือง ภายหลังเปนอำเภอฮันตั้น มณฑลจิลี
ฮันเบ๋งเมือง ภายหลังเปนอำเภอฮันเบ๋ง มณฑลจิลี
ฮวนกวนเมือง ภายหลังเปนอำเภอฮวนกวน มณฑลซันตง
ฮวนหยง, อันเอี๋ยงเมือง ชื่อนี้มี ๖ เมือง อยู่ในมณฑลกังซกเมือง ๑ ในมณฑลฮูเปมีทั้งเมืองและอำเภอเปน ๒ มณฑล เสฉวนมีอำเภอ ๒ มณฑลซันซีมีเมือง ๑ ที่กล่าวในสามก๊กไม่แน่ว่าเมืองไหน
ฮับปาเมือง (ดูที่หับป๋า)
ฮุยซุยแม่น้ำ (ดูที่มอซุย)
ฮุยสานภูเขา ไม่ทราบว่าอยู่ที่ไหน
ฮุยโหแม่น้ำ (ดูที่มอซุย)
ฮุยเอี๋ยงเมือง ภายหลังเปนอำเภอเจี๋ยน มณฑลหูลำ
ฮัวหยงตำบล อยู่ทางตวันตกเฉียงเหนืออำเภอเกียนหลี มณฑลฮูเป ภายหลังตั้งเปนอำเภอฮัวหยง อยู่ในมณฑลหูลำ
ฮัวหลิมตำบล อยู่ทางตวันตกอำเภอเกียนฮี มณฑลฮูเป


[๑] ชือภูมิประเทศที่ลงไว้แห่งเดียวกันตั้งแต่ ๒ ชื่อขึ้นไป คือหมายความว่าภูมิประเทศแห่งเดียว แต่ในหนังสือสามก๊กเรียกแปลกกันไปเปนหลายอย่าง

[๒] ชื่อภูมิประเทศในเรื่องสามก๊กที่เขียนลงในภาษาไทย อาจทำให้เข้าใจผิดด้วยอักษรวิธี พึงสังเกตดูคำที่ใกล้กัน เช่น เอกจิ๋ว เอ๊กจิ๋ว หรือเองจิ๋ว เอ๊งจิ๋ว ในระยะนี้ ผิดกันแต่มีเลข ๗ บังคับ แต่กลายไปเปนคนละเมือง ชื่อที่พิมพ์สืบๆ กันมาในสามก๊กอาจคลาดเคลื่อนและปะปนได้มาก ข้อสังเกตก็มีแต่แผนที่เท่านั้น ถ้าจะให้ชัดเจนต้องดูแผนที่ประกอบที่อื่นๆ ก็ยังเปนเช่นนี้อีกหลายแห่ง

 

แชร์ชวนกันอ่าน

แจ้งคำสะกดผิดและข้อผิดพลาด หรือคำแนะนำต่างๆ ได้ที่นี่ค่ะ